Śiwapurāṇa Umā Saṃhitā 1-51

1. Medytujemy nad Śiwą, doskonałym bóstwem, który podtrzymuje siedem¹ światów dzięki Sattwa Guṇie jako swojej właściwości, który stwarza je, posługując się Radźasem, i który je niszczy, obdarzony Tamasem; który jest ponad Mājā złożoną z Guṇ i trwa niezachwiany; który jest prawdą, błogością i nieskończoną czystą świadomością; który przyjmuje imiona Brahmā itd. i który zawsze jest osiągany poprzez zastosowanie Sattwa Guṇy.

Mędrcy powiedzieli:

2. O Sūto wielkiej inteligencji, o Sūto, uczniu Wjāsy, pokłony Tobie. Opowiedziałeś czwarty traktat – Koṭirudra-saṃhitā.
3. Prosimy teraz, abyś opowiedział historię o Śiwa, najwyższej duszy, któremu towarzyszy Umie-Pārwatī — historię pełną dodatkowych anegdot.

Sūta powiedział:

4. O Śaunako² i inni mędrcy, posłuchajcie z oddaniem boskiej, pomyślnej historii Śiwa, która przynosi doczesne przyjemności i zbawienie.
5. To samo święte pytanie zadał wybitny mędrzec Wjāsa do Sanatkumāra, który opowiedział historię Śiwa.

Sanatkumāra powiedział:

6. O Wjāso, historię Pana Śiwa, którą mędrzec Upamanju³ wspomniał Kryszṇie, opowiem teraz Tobie.
7. Dawniej Kryszṇa, syn Wasudewy, udał się do Kailāsa,⁴ siedziby Śiwa, aby odbyć pokutę i przebłagać Śiwa w celu uzyskania syna.
8. Widząc mędrca Upamanju praktykującego medytację na wspaniałym szczycie, pokłonił się mu z oddaniem i zapytał go z dłońmi złożonymi w geście szacunku.

Pan Kryszṇa powiedział:

9. O Upamanyu, o wielki umyśle, o najprzedniejszy z wielbicieli Śiwa obdarzony wspaniałym intelektem. Przyszedłem tutaj, aby wykonać pokutę ku czci Śiwa w celu uzyskania syna.
10. O mędrcze, proszę, opowiedz o wielkości Śiwa, która cieszy prawych, a po usłyszeniu której z oddaniem podejmę pokutę ku czci Śiwa.

Sanatkumāra powiedział:

11. Po wysłuchaniu tych słów inteligentnego Kryszny, Upamanju odczuł wielką radość w sercu. Rozmyślając o Śiwa, odpowiedział.

Upamanju powiedział:

12. O Kryszno, wielki wielbicielu Śiwa, słuchaj o chwale Śiwa, której sam byłem świadkiem. Jest to wspaniała opowieść, która wzmacnia oddanie do Śiwa.
13. Podczas wykonywania praktyk duchowych ujrzałem Śiwa, jego broń, jego wyznawców oraz Wiszṇu i innych bogów.
14. Lśnił trzema aspektami, był źródłem wiecznego szczęścia i był niezniszczalny. Miał jedną stopę, ogromne zęby, a z ust wydobywały się płomienie ognia.
15. Jego blask równał się światłu dwóch tysięcy promieni. Wirując, miotał doskonałymi pociskami. Miał wiele oczu i tysiąc nóg.⁵
16–17. To on bez wątpienia niszczy wszechświat na końcu kalpy, a nikt w trzech światach, zarówno wśród ruchomych, jak i nieruchomych bytów, nie może uniknąć śmierci, kiedy On miota nimi z rąk, spalając wszystko natychmiast i całkowicie w mgnieniu oka.
18. Podczas wykonywania pokuty widziałem obok Rudra niezniszczalną, ściśle tajną broń, która nie miała sobie równych ani lepszych pocisków.
19. Była to broń Widźaja, trójząb, straszna broń, która niszczyła wszystkie inne bronie i pociski.
20. Nie ma wątpliwości, że mogła przebić całą ziemię, osuszyć wielki ocean i spowodować upadek wszystkich ciał niebieskich.
21. To była broń, którą wcześniej zabito Jauwanāśwę,⁶ władcę o wielkim blasku, oraz Māndhātṛa, potężnego króla, który podbił trzy światy.
22. Został nią zabity arogancki król Haihaja.⁷ Kiedy demon Lawaṇa⁸ rzucił wyzwanie królowi Śatrughnie, ta broń została w niego wymierzona.
23. Kiedy ten demon został zabity, trójząb powrócił do Rudry. Miał ostry szpic i był bardzo przerażający.
24. Stał, jakby groził wszystkim swoimi trzema szpicami, a jego brwi były zmarszczone. Był jak płonący ogień bez dymu i wschodzące słońce.
25–26. Ujrzałem jego topór o ostrych krawędziach, ozdobiony wężami itp. Był tak przerażająca jak bóg śmierci trzymający w ręku pętlę. Był jak nieopisywalny promień słońca i jak cechy ognia na końcu kalpy. Miał rozmiar dorosłego mężczyzny. Bhārgawa Rāma użył go w bitwie do zgładzenia Kszatrijów.
27. Został on wcześniej przekazany Rāmie przez Śiwa.⁹ Wzmocniony nim, uradowany mędrzec spalił Kszatrijów dwadzieścia jeden razy.¹⁰
28. Widziałem dysk Sudarśana w kształcie człowieka o tysiącu twarzy i dwóch tysiącach rąk. Był boski i królewski.
29. Miał dwa tysiące oczu o ognistym blasku i tysiąc nóg. Lśnił jak miliony słońc. Był zdolny spalić trzy światy.
30. Widziałem ostry i lśniący piorun o stu szpikulcach najwyższej doskonałości. Widziałem wielki łuk Pināka o nadzwyczajnym blasku i jego kołczan pełen strzał..
31. Widziałem Śakti, miecz, pętlę o wielkim blasku oraz oścień, wielką boską żelazną maczugę i wiele innych broni.
32. Po obu stronach Pana Rudra widziałem bronie strażników stron świata.
33. Po prawej stronie pana znajdował się Brahmā, dziadek światów, siedzący w swoim powietrznym rydwanie unoszonym przez łabędzia. Był boski i szybki jak myśl.
34. Nārājana, trzymając konchę, dysk i maczugę, stał po jego lewej stronie, siedząc na Garudzie.
35. Brahmā i inni Manu, Bhrygu i inni mędrcy, Indra i inni bogowie, wszyscy tam byli.
36. Trzymając swoją Śakti i dzwonek, siedząc na swoim pawiu, Skanda stał obok bogini jak kolejny bóg ognia.
37. Nandin stał przed Śiwą trzymając trójząb. Wszystkie upiory, Gaṇy i matki były tam obecne.
38. Kłaniając się Panu Śiwa i otaczając go ze wszystkich stron, bogowie wychwalali pana różnymi rodzajami hymnów.
39. Widziałem po obu stronach pana wszystko, co jest widziane lub słyszane na tym świecie. Byłem tym zaskoczony.
40–41. O Kryszṇo, wyglądało to, jakby odbywała się tam jakaś ofiara. W tej ofierze ogarnęła mnie wielka radość. Czułem się niezwykle odważny, widząc Śiwę przed sobą. Ze złożonymi dłońmi w geście szacunku i słowami zdławionymi łzami radości oddawałem mu należny hołd różnymi hymnami.
42. Wówczas uradowany Pan Śiwa przemówił do mnie ze śmiechem, słodkimi słowami i z wielką przyjemnością.
43. „O brahminie, choć próbuje raz za razem, nie mogę tobą zachwiać. Zostałeś przeze mnie wypróbowany. Niech ci się powodzi. Jesteś stale obdarzony oddaniem.
44. O człowieku dobrych obrzędów, jestem zachwycony. Wybierz dar. Nie ma nic, czego nie mógłbym ci dać, nawet jeśli byłoby to coś rzadkiego i niedostępnego dla wszystkich bogów.”
45. Słysząc pełne miłości słowa Śiwy, przemówiłem do pana, który jest życzliwy wobec wielbicieli, z dłońmi złożonymi w geście szacunku.

Upamanju powiedział:

46. „O Panie, jeśli jesteś zadowolony, a moje oddanie jest stałe i niezachwiane, niech dzięki tej prawdzie moja wiedza obejmie przeszłość, teraźniejszość i przyszłość.
47. Obdarz mnie nieskończonym oddaniem, które nigdy nie zboczy ani nie oddali się od Ciebie. Niech ja i moja rodzina mamy codziennie mleczny pudding.
48. O Panie, niech będziesz obecny w mojej pustelni każdego dnia. Niech moja przyjaźń z innymi Twoimi wielbicielami rozkwita na zawsze.”
49. O znamienity potomku rodu Jadu, w odpowiedzi na moją prośbę, Pan Śiwa zaśmiał się i spojrzał na mnie swoimi miłosiernymi oczami. Powiedział do mnie.

Śiwa powiedział:

50. „O Upamanju, o drogi, o mędrcze, będziesz wolny od wad starości i śmierci. Spełnij wszystkie swoje pragnienia.
51. Zasłużysz na cześć mędrców. Twoim bogactwem będzie sława. Dzięki mojej łasce stopniowo zdobędziesz dobre postępowanie, piękno, dobre cechy i bogactwo.
52. O mędrcze, gdziekolwiek tego zapragniesz, mleczny ocean¹¹ popłynie i będzie tam obecny.
53. Zanim ten nektarowy mleczny ocean zostanie całkowicie ujarzmiony, wraz ze swoimi krewnymi ujrzysz Kalpę Waiwaswata.
54. O wielki mędrcze, niech Twoja rodzina będzie nieskończona dzięki mojej łasce. Zawsze będę obecny w Twojej pustelni.
55. Niech Twoje oddanie wobec mnie będzie trwałe. O drogi, kiedykolwiek mnie wspomnisz, pojawię się przed Tobą. Jesteś zaiste moim ukochanym.
56. Bądź szczęśliwy, spełniając wszystkie swoje pragnienia. Nie martw się ani nie niepokój. Nie ma wątpliwości, że wszystko, o czym pomyślisz, zostanie spełnione.”

Upamanju powiedział:

57. Po udzieleniu mi darów i wypowiedzeniu tych słów Pan Śiwa, o blasku miliona słońc, zniknął stamtąd.
58. O Kryszṇo, tak ujrzałem Śiwa, najwyższego Pan, dawca doczesnych przyjemności i zbawienia, w towarzystwie swoich wyznawców.
59. Wszystko, co wspomniał inteligentny Pan Śiwa, zostało przeze mnie całkowicie osiągnięte poprzez medytację nad władcą bogów.
60. Spójrz na Gandharwów, Apsarasy, mędrców, Widjādhary i dobrze zorganizowanych Siddhów.
61. Spójrz na piękne drzewa o błyszczących liściach, pachnące sezonowymi kwiatami i obfitujące w owoce i kwiaty.
62. O potężny bohaterze, to wszystko są rezultaty łaski Śiwa, wielkiej duszy, Pana bogów. Wszechświat jest emocjonalnie przychylny.
63. Dzięki łasce Pana z Trójzębem posiadam doskonałą wiedzę o wszystkim. Znam faktycznie przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, wszystko.
64. Widziałem Pana, którego nawet wielcy bogowie nie widzą bez przebłagania. Któż może być bardziej błogosławiony ode mnie?
65. Wieczne zasady są znane jako dwadzieścia sześć.¹² W ten sposób uczeni ludzie medytują nad wielkim i niezniszczalnym.
66. Ten wielki Pan sam jest znawcą dobrze uporządkowanych zasad, bezpośrednim postrzegaczem wszystkich prawdziwych obiektów i Panem Prakryti i Puruszy.
67. To on stworzył, dla ochrony światów, Brahmā, przyczynę światów, ze swojej prawej ręki i Wiszṇu ze swojej lewej ręki.
68. Gdy Kalpa dobiegła końca, Pan stworzył Rudrę ze swojego serca. Następnie zniszczył wszechświat, łącznie z istotami ruchomymi i nieruchomymi.
69. Pod koniec Jug Pan Śiwa staje się Kālą i pożera wszystkie żywe istoty, niczym ogień zagłady Saṃwartaka.
70. Pan jest wszechwiedzący, jest duszą oraz materialną i rzeczywistą przyczyną wszystkich żywych istot. Jest wszechobecny i widzialny dla wszystkich bóstw.
71. Dlatego przebłagaj go, aby uzyskać syna. Śiwa, życzliwie usposobiony wobec swoich wielbicieli, wkrótce będzie z ciebie zadowolony.

Sanatkumāra powiedział:

1. Po wysłuchaniu słów mędrca Upamanju, wielkiej duszy, w Kryszṇie zrodziło się oddanie do pana Śiwa i przemówił do mędrca.

Pan Kryszṇa powiedział:

2. O drogi, o Upamanju, bądź dla mnie łaskawy. Proszę, opowiedz o szczegółach osób, które osiągnęły swoje pragnienia dzięki przebłaganiu Śiwa.

Sanatkumāra powiedział:

3. Po usłyszeniu słów Kryszṇy, ten mędrzec Upamanju, wielki wielbiciel Śiwa i skarbnica miłosierdzia, pochwalił go i powiedział.

Upamanju powiedział:

4. O znamienity potomku rodziny Jadu, wielbicieli, którzy dzięki przebłaganiu Śiwa spełnili najskrytsze pragnienia swego serca. Proszę, posłuchaj.
5. Dawniej Hiraṇjakaśipu otrzymał chwałę zwierzchnictwa nad wszystkimi bogami na okres miliona lat od księżycowłosego Pana Śiwa.
6. Jego wspaniały syn Nandana był bardzo sławny. Dzięki łasce Śiwa przez dziesięć tysięcy lat panował nad Indrą.
7. O Kryszṇo, straszliwy dysk Wiszṇu i piorun Indry rozbiły się o jego ciało podczas wielkiej bitwy.
8. Broń, pociski, dysk, piorun nigdy nie działały na ciało Graha, potężnego wojownika, podczas bitew, dzięki Dharmie tego inteligentnego człowieka..
9. Bogowie byli dręczeni przez potężnego Graha. Wiodący Asurowie, którym Pan udzielił darów, zabijali bogów bezkarnie.
10. Śiwa, pan wszystkich światów, gdy był zadowolony, przyznał Widjutprabha władzę nad trzema światami na okres stu tysięcy lat.
11. Śiwa pobłogosławił go również dziesięcioma milionami synów i powiedział: „Zostaniesz moim wielbicielem na zawsze”.
12. O Kryszṇo, zachwycony pan Śiwa, z miłością podarował mu pomyślne królestwo w Kuśa Dwīpa.¹³
13. Daitja Śatamukha stworzony przez Brahmā, wykonał pokutę Śiwy przez sto lat i otrzymał tysiąc synów.
14. Słynny mędrzec Jādźńawalkja wychwalany w Wedach, przebłagał Śiwę i zdobył doskonałą wiedzę.
15. Mędrzec Wedawjāsa, który osiągnął niezrównaną chwałę, przebłagał Śiwę i uzyskał wiedzę o trzech czasach – przeszłości, teraźniejszości i przyszłości.
16. Bālakhiljowie, dręczeni przez Indrę, otrzymali od Śiwy niezwyciężonego Garudę, który przyniósł im sok Soma.
17. Gdy wszystkie wody wyschły i zostały utracone z powodu wcześniejszego gniewu Śiwy, bogowie wielbili go, a on sprawił, że wody znów zaczęły płynąć przez czaszkę.
18–19. Anasūjā, czysta żona Atri, pościła przez trzysta lat, śpiąc tylko na cepie. Dzięki łasce Śiwa uzyskała trzech synów — mędrca Dattātreja, Durwāsas i księżyc. Sprawiła, że Gaṅgā popłynęła w Ćitrakūṭa.¹⁴
20. O Madhusūdana, po zadowoleniu Mahādewa, który obdarza szczęściem wyznawców, Wikarṇa uzyskał wielkie Siddhi.
21. Król Ćitrasena, pełen stałego oddania, uradował Śiwę i uwolnił się od strachu przed innymi królami, osiągając również niezrównane szczęście.
22. Śrīkara, syn pasterki, stał się jego wielbicielem po zobaczeniu, jak król wielbi Śiwę, i osiągnął wielką Siddhi.
23. O Kryszṇo, książę Ćitrāṅgada, mąż Sīmantinī, utonął w rzece Jamunā, ale został uratowany dzięki błogosławieństwu Śiwa.
24. Udał się on do siedziby Takszaki¹⁵ i zyskał jego przyjaźń. Uradowany książę prawych rytuałów powrócił następnie do domu z różnorodnymi bogactwami.
25. O Kryszno, jego ukochana żona Sīmantinī, która regularnie wykonywała Somawratę, dzięki łasce Śiwy zyskała wielkie błogosławieństwo i szczęście.
26. Podczas gdy ona wykonywała tę Wrata, pewien brahmin, z chciwości, podstępnie przybrał postać kobiety. Dzięki jej mocy stał się kobietą na stałe.
27. Ćańćulā, występna ladacznica, usłyszała cnotliwą historię od brahmina w Gokarṇa i została oddaną Śiwa. Osiągnęła wielki cel.
28. Binduga,¹⁶ grzeszny mąż Ćańćulā, usłyszał Śiwapurāṇę dzięki dobrym radom swojej żony i osiągnął dobry cel Śiwy.
29. Piṅgalā, znana prostytutka i niski brahmin Mandara, czcili byka Śiwy i osiągnęli najwyższy cel.
30. Pewna prostytutka Mahānanda oddana panu Śiwa, poświęcając się u stóp Śiwa, zachwyciła go i osiągnęła dobry cel.
31. Kaikejī, bramińska dziewczyna, z szacunkiem wykonująca Wrata Śiwy osiągnęła wielkie szczęście dzięki regularnemu wykonywaniu Wrata Śiwy.
32. O Kryszṇo, król Wimarszaṇa, przyjmując oddanie Śiwy, osiągnął niegdyś wielki cel dzięki błogosławieństwu Śiwy.
33. Durjana, grzeszny i podstępny król goniący za kobietami, dzięki oddaniu Śiwie osiągnął jego łaskę. Był niewrażliwy na wszelkie działania.
34. Myśliwy Śankara, wykonujący Śiwawrata wraz ze swoją żoną i przywiązany do Bhasmy (pyłu) z pogrzebowego stosu, osiągnął wielki cel dzięki swojemu oddaniu.
35. O Kryszṇo, kobieta z plemienia ćāṇḍāla, Sauminī, odprawiała kult z niewiedzy i osiągnęła cel Śiwy dzięki błogosławieństwu Pana.
36. Myśliwy Mahākāla, dziki Kirāta, który zwyczajowo rani innych, oddawał cześć Panu Śiwa z oddaniem i osiągnął dobry cel.
37. Durwāsas, czołowy mędrzec, spopularyzował swój kult na świecie dzięki błogosławieństwu Śiwa. Rozprzestrzenił kult oddania dla Śiwa, który przynosi zbawienie oddanemu.
38. Przejednawszy Śiwa, dobroczyńcę światów, kszatrija Wiśwāmitra, został brahminem. Był niczym drugi Brahmā, ponieważ stworzył nowe niebo.
39. O Kryszno, wielbiąc Śiwa z oddaniem, Brahmā, najdoskonalszy spośród wielbicieli Śiwa, został stwórcą i dziadkiem światów.
40. O Kryszno, dzięki błogosławieństwom Śiwa, wybitny mędrzec Mārkaṇḍeja, święty pan i najprzedniejszy z wielbicieli Śiwa, stał się długowieczny.
41. O Kryszno, dzięki błogosławieństwom Śiwy, Dewendra, wielki wielbiciel Śiwa, cieszył się niegdyś trzema światami. Stał się Panem wszystkich bogów.
42. Bāṇa,¹⁷ syn Bali, był wielkim wielbicielem Śiwy i miał wielką kontrolę nad zmysłami. Dzięki błogosławieństwom Śiwa stał się władcą wszechświata i panem wszystkich.
43–44. Śakti stała się Wiszṇu z powodu wielkiego oddania, Dadhīća stał się wielkim Īśwarą, Rāma został oddanym Śaṅkara. Kāṇāda, Bhārgawa, Guru i Gautama stali się wielkimi mistrzami i panami z powodu oddania dla Śiwa.
45. O Kryszṇo, Śākalja, chwalebna dusza, przebłagał Śiwa praktykując przez dziewięćset lat za pomocą ofiary mentalnej.
46. Pan był zadowolony i powiedział: „O drogi, staniesz się autorem księgi. Twoja sława w trzech światach nigdy nie zgaśnie.
47. Twoja rodzina nigdy nie zaniknie. Będzie ozdobiona przez mędrców. O wybitny mędrcze, później staniesz się autorem aforyzmów.”
48. O potomku Jadu, w ten sposób wielki mędrzec uzyskał dary od Śiwy i stał się znany i czczony w trzech światach.
49. W Kryta Judze był mędrzec znany jako Sāwarṇi. Przez sześć tysięcy lat odprawiał pokutę.
50. Pan Rudra przemówił do niego bezpośrednio: „O bezbłędny, jestem z ciebie zadowolony. Staniesz się autorem księgi i zdobędziesz sławę. Będziesz wolny od śmierci i starości”.
51. Taki jest Pan Śiwa. Wielbiony przez zasłużonych wielbicieli dawnych czasów, obdarza ich wszelkimi pomyślnymi pragnieniami zgodnie z ich wolą.
52. Nie jestem w stanie opisać jednym ustami cech, jakie istnieją w Panu, nawet przez setki lat.

Sanatkumāra powiedział:

1. Słysząc jego słowa, Kryszṇa był bardzo zaskoczony. Przemówił do mędrca Upamanju o spokojnym umyśle.

Kryszṇa powiedział:

2. O wielki brahminie, jesteś błogosławiony. Kto może cię odpowiednio wychwalać i być zadowolonym. W twojej pustelni sam władca bogów jest zawsze obecny.
3. O wybitny mędrcze, czy Pan Śiwa obdarzy mnie swoją wizją? Czy uczyni mi ten zaszczyt?

Upamanju powiedział:

4. O Puruszottamo, nie ma wątpliwości, że wkrótce ujrzysz władcę Śiwa, dzięki jego łasce.
5. W szesnastym miesiącu otrzymasz dobre błogosławieństwa od władcy Śiwa i jego żony. O Kryszṇa, dlaczego władca nie miałby obdarzyć cię błogosławieństwami?
6. O Wiszṇu, dzięki twoim dobrym cechom zasługujesz na cześć bogów. Zawsze jesteś godny pochwały. Wyjaśnię ci mantrę, jeśli masz wystarczającą wiarę.
7. Dzięki tej mantrze ujrzysz Śiwa. Dzięki łasce Pana Śiwy zyskasz syna, równego tobie w sile.
8. O Kryszṇo, wykonuj Dźapę tej najskuteczniejszej mantry:„Om Namaḥ Śiwāja”. Spełnia ona wszystkie pragnienia. Jest boska. Obdarza ziemskimi  przyjemnościami i zbawieniem.

Sanatkumāra powiedział:

9. O mędrcze, nawet gdy opowiadał te historie o panu Śiwie, osiem dni minęło, jakby to była pojedyncza Muhūrta.
10. Gdy nastał dziewiąty dzień, został zainicjowany. Został pouczony o wielkiej mantrze Śiwa, wspomnianej w Atharwawedzie.
11. Natychmiast zapuścił splątane włosy, a następnie ogolił się. Z wielką czystością umysłu zaczął wykonywać pokutę, stojąc na dużych palcach u stóp i podnosząc ręce.
12. Gdy nadszedł szesnasty miesiąc, pan Śiwa był zadowolony. W towarzystwie Pārwatī obdarzył Krysznę swoją wizją.
13–16. Pan Kryszṇa ujrzał Śiwa w ten sposób: Towarzyszyła mu Pārwatī. Księżycowłosy Pan miał troje oczu. Był wychwalany przez Brahmā i innych oraz czczony przez krore Siddhów. Nosił boskie girlandy i szaty. Bogowie i Asurowie, pokorni w oddaniu, kłaniali się mu. Był ozdobiony różnymi ornamentami. Był pełen blasku. Niezrodzony i niezniszczalny bóg był pełen cudownych rzeczy. Towarzyszyły mu różne Gaṇy oraz jego dwóch synów. Ujrzawszy go, Pan Kryszna był bardzo zdumiony. Jego oczy lśniły z zachwytu. Z radością i uniesieniem pokłonił się przed nim.
17. Czcząc go różnymi hymnami, z opuszczonymi ramionami wychwalał Pana bogów tysiącem imion.
18. Wtedy bogowie, Gandharwowie, Widjādharowie i wielkie węże obsypywali go kwiatami i radośnie mu gratulowali.
19. Spoglądając na twarz Pārwatī, uradowany Pan Rudra, łaskawy wobec swoich wielbicieli, przemówił do Keśawy, gdy jego blask rozprzestrzeniał się wokół.

Pan Śiwa powiedział:

20. O Kryszṇo, wiem, że jesteś moim wiernym oddanym, stałym w moich rytuałach. Wybierz jakie chcesz ode mnie święte błogosławieństwa, nawet jeśli są niedostępne dla ludzi z trzech światów.

Sanatkumāra powiedział:

21. Słysząc jego słowa, Kryszṇa z szacunkiem przemówił do Śiwa, Pana wszystkiego, z dłońmi złożonymi w czci, po oddaniu mu wielokrotnych pokłonów.

Kryszṇa powiedział:

22. O Panie Śiwa, władco bogów, proszę cię o osiem doskonałych łask, o Maheśwara, które już masz na myśli.
23–25. Niech mój umysł zawsze będzie zwrócony ku Twojemu kultowi. Niech moja sława będzie stała. Niech będę zawsze blisko Ciebie. Niech moje oddanie Tobie będzie niewzruszone. Niech moi najstarsi synowie mają po dziesięciu synów. Niech wszyscy moi wrogowie, którzy są aroganccy z powodu swojej siły, zginą w bitwie. O Panie, niech nigdzie nie spotka mnie hańba ze strony wrogów. Niech będę ukochanym wszystkich Joginów.
26. O Panie bogów, obdarz mnie tymi ośmioma dobrymi darami. Pokłon Tobie. Tylko Ty jesteś Panem wszystkiego, a szczególnie moim mistrzem.

Sanatkumāra powiedział:

27. Słysząc jego słowa, pan Śiwa powiedział do niego: „Niech twoje pragnienie się spełni.” Po wypowiedzeniu tych słów, pan noszący trójząb powiedział ponownie.
28. „Straszliwe słońce Saṃwartaka, które podczas rozpadu świata zostało przeklęte przez mędrców, narodzi się jako Twój potężny i dzielny syn, Sāmba.
29. (Przekleństwo brzmiało) „Narodzisz się jako człowiek”. On stanie się twoim synem. Cokolwiek szukałeś, otrzymasz”.

Sanatkumāra powiedział:

30. Po otrzymaniu błogosławieństw od pana Śiwa, pan Kryszṇa uradował go hymnami.
31. Uradowana Pārwatī, przychylnie nastawiona do swoich wyznawców, przemówiła do pana Kryszṇa, szlachetnej duszy i wielbiciela Śiwa, który wykonał pokutę Pana Śiwa.

Pārwatī powiedziała:

32. O Kryszṇa o wielkim intelekcie, o bezgrzeszny synu Wasudewy, jestem tobą zachwycona. Przyjmij ode mnie również niektóre błogosławieństwa, które są rzadkie na świecie.

Sanatkumāra powiedział:

33. Słysząc słowa Pārwatī, wiodący potomek rodu Jadu,¹⁸ bardzo uradowany w sercu, przemówił z wielkim oddaniem w umyśle.

Pan Kryszṇa powiedział:

34–35. O bogini, jeśli jesteś zadowolona, jeśli zamierzasz obdarzyć mnie błogosławieństwami z powodu mojej pokuty, zaprawdę niech moje serce nie stanie się wrogie brahminom. iech będzie pełne dobrej woli. Zawsze będę czcił brahminów. Niech moi rodzice będą ze mnie zadowoleni.
36. Gdziekolwiek się udam, niech będę przychylny wszystkim istotom żywym. Dzięki ujrzeniu Ciebie niech w mojej rodzinie narodzi się wartościowe potomstwo.
37. Będę przebłagiwał Indrę i innych bogów setkami ofiar i zawsze będę czcił tysiące ascetów i gości.
38. Będę karmił wszystkich w moim domu potrawami uświęconymi wiarą. Niech wśród krewnych zapanuje radość i doskonałe zadowolenie.
39. O bogini, małżonko Śiwy, będę umiłowanym kochankiem tysiąca żon. Niech moja miłość do nich będzie niezmienna i trwała.
40. Niech ich rodzice będą mówcami prawdy na świecie. O Pārwatī, dzięki twojej łasce, spraw, aby te i inne wspaniałe błogosławieństwa stały się rzeczywistością.
Niech ich rodzice głoszą prawdę na świecie. O Pārwatī, dzięki Twojej łasce, niech te i inne wspaniałe dary zostaną spełnione.

Sanatkumāra powiedział:

41. Słysząc jego słowa, wieczna bogini, obdarzająca wszystkimi pragnieniami, przemówiła do niego ze zdziwieniem: „Chwała tobie. Niech tak się stanie”.
42. Po obdarzeniu Kryszṇy tymi darami i pobłogosławieniu go miłosiernie, Pārwatī i Śiwa zniknęli.
43. O wielki mędrcze, Kryszṇa poczuł, że osiągnął swój cel. Natychmiast udał się do wspaniałej pustelni mędrca Upamanju.
44. Skłoniwszy głowę mędrcowi, Kryszṇa, zabójca Keśina, opowiedział Upamanju wszystkie szczegóły.

Powiedział on:

45. „O Dźanārdano, kto oprócz pana Śiwa może być panem wielkich darów lub bardzo nie do zniesienia, jeśli jest rozgniewany?
46. O Kryszṇo o wielkiej sławie, posłuchaj o królewskiej chwale Śiwa, o jego doskonałej wiedzy, wyrzeczeniu, bohaterstwie i odwadze w obliczu niebezpieczeństw.”
47. o wysłuchaniu tego Kryszṇa został obdarzony wiarą i oddaniem wobec Śiwy. Zapytał mędrca o chwałę Śiwa. Wielki mędrzec opowiedział w ten sposób.

Upamanju powiedział:

48. Dawniej w regionie Brahmā pan Śiwa został pochwalony tysiącami swoich imion¹⁹ przez szlachetnego Brahmā noszącego laskę.
49. Sāṃkhjowie recytowali tę pieśń modlitwy, traktując ją jak wielki leksykon. Ten hymn obdarza ludzi wszystkimi pragnieniami, choć pozostaje dla nich niezgłębiony.
50. O Kryszṇo, wróć do domu szczęśliwy, nieustannie pamiętając o Śiwa. O drogi, zawsze będziesz najważniejszy wśród oddanych Śiwa.
51. Otrzymawszy przeto od niego pozwolenie [by się oddalić], Keśawa, syn Wasudewa, złożył pokłon mędrcowi i powrócił do Dwārakā, w myślach pamiętając o Śiwa.

Sanatkumāra powiedział:

52. O wielki mędrcze, Kryszṇa stał się zadowolony i niezwyciężony po przebłaganiu Śiwy, dobroczyńcy światów.
53. Podobnie, o wielki mędrcze, Rama, syn Daśarathy, pobożnie przebłagał Śiwę i wszędzie stał się zadowolony i zwycięski.
54. O mędrcze, po wykonaniu wielkiej pokuty na górze, Rāma otrzymał od Śiwy łuk i strzałę oraz doskonałą wiedzę.
55. Zbudował most na oceanie, zabił Rāwaṇę wraz ze swoimi zwolennikami, odzyskał Śītę, powrócił do domu i cieszył się całą ziemią.
56–57. Podobnie Paraśurāma, który był zrozpaczony widząc, jak jego ojciec zostaje zabity przez Kszatrijów, przebłagał pana Śiwa swoją pokutą. Od zachwyconego pana Śiwa zdobył ostry topór. Za jego pomocą wytępił Kszatrijów dwadzieścia jeden razy.²⁰
58. Nawet dzisiaj Siddhowie i Ćāraṇowie widzą ten magazyn pokuty nieśmiertelny i niezwyciężony, oddając cześć Śiwa liṅga.
59. Rāma pozostaje na górze Mahendra²¹ i wykonuje pokutę. Pod koniec Kalpy osiągnie krainę mędrca.
60–61. Ascetyczny Dewala, młodszy brat Asity, nękał wszechświat dawniej, chwytając się jego korzeni. Następnie został przeklęty przez pana, niszczyciela miast. Odprawił pokutę, przebłagając falliczny wizerunek, który obdarza wszystkimi pragnieniami i usuwa przeszłe zło.
Asceta Dewala, młodszy brat Asity, dawniej dręczył wszechświat, chwytając się jego korzeni. Następnie został przeklęty przez Pana, niszczyciela miast. Odprawił on pokutę przebłagując symbol Śiwa liṅga, który obdarza wszystkimi pragnieniami i usuwa przeszłe zło.
62–63. Grytsamada, syn Ćākszuszamanu, stał się jeleniem na pustyni w lesie Daṇḍaka²² z powodu klątwy Wasiszṭhy. Wędrował sam, pobożnie pamiętając w sercu o Śiwa wraz z Praṇawą Oṃ. Po śmierci stał się Gaṇą o twarzy jelenia.
64. W ten sposób przechodząc przez klątwę, został uwolniony od śmierci i starości przez Śiwa i z miłością mianowany stałym naśladowcą Gaṇeśa.
65–66. Śiwa obdarzył Gārgję zbawieniem rzadkim na świecie, zdolnością do podróży do świętych miejsc zgodnie ze swą wolą, wiedzą o wszystkich czasach, dobrobytem i trwałym opanowaniem czterech Wed. Obdarzył go także tysiącem niezrównanych synów.
67. Zadowolony pan Śiwa obdarzył Parāśara, potężnego Jogina, synem, który był wolny od starości i śmierci i był znany jako Wedawjāsa.
68. Māṇḍawja, który był przywiązany do pala przez milion lat, został uwolniony przez Śiwę i pobłogosławiony długowiecznością.
69–77. W dawnych czasach żył biedny brahmin, gospodarz. Wysłał swojego syna, Gālawę, do domu nauczyciela na naukę. Za każdym razem, gdy jakiś żebrak odwiedzał jego dom, brahmin ukrywał się. Zwykł mówić swojej żonie: „Bez wątpienia jestem gospodarzem. Ale co mogę ofiarować gościowi? Jeśli przyjdzie jakiś biedak po jałmużnę, powiedz mu: ‘Mojego męża tutaj nie ma’.” Pewnego razu żebrak, dręczony pragnieniem i głodem, odwiedził ich dom. Zapytał kobietę: „Gdzie jest twój mąż? Gdzie poszedł?” Odpowiedziała: „Mojego męża tutaj nie ma.” Znając prawdę dzięki swojej boskiej wizji, mędrzec rzekł: „Ukrywa się on wewnątrz domu.” Brahmin zmarł w swojej kryjówce. Gdy nauczyciel Wiśwāmitra pozwolił synowi brahmina, Gālawie, powrócić do domu, chłopiec usłyszał od swojej matki o straszliwym nieszczęściu, które spotkało ich rodzinę. Przejednał Pana Śiwa i czcił go z oddaniem. Gdy wyszedł z domu, pamiętając Śiwa w swoim sercu, ujrzał swojego ojca żywego. Ojciec, widząc syna stojącego ze złożonymi w czci dłońmi, powiedział: „Dzięki łasce Pana Śiwa jestem błogosławiony i zadowolony. Zostałem ponownie wskrzeszony do życia i obdarzony też bogactwem.”
78. W ten sposób wszystko zostało ci opowiedziane. Naprawdę nie jestem w stanie wyrazić cech Śiwy ani w skrócie, ani szczegółowo. Nawet języki Śesza mogą nie być do tego zadania wystarczające.

Mędrcy powiedzieli:

1. O drogi, o szczęśliwy, jesteś błogosławiony, o drogi o wielkim intelekcie. Opowiedziana została ta cudowna historia o Śiwie, która obdarza wielką oddaniem.
2. Opowiedz ponownie historię o Śiwa zgodnie z zapytaniem Wjāsy. Jesteś wszechwiedzący. Jesteś uczniem Wjāsy i ekspertem w zasadach Śiwa.

Sūta powiedział:

3. To właśnie w ten sam sposób mój nauczyciel Wjāsa zapytał Sanatkumārę, syna Brahmā, który był wszechwiedzącym wielkim mędrcem i wielbicielem Śiwa.

Wjāsa powiedział:

4. O wszechwiedzący Sanatkumāro, opowiedziana została ci ta pomyślna opowieść o Śiwā, wielkim Panu, oddającym się różnym zabawom.
5. Mów ponownie szczególnie o wielkości Pana Śiwa. O drogi, moja wiara i zapał do słuchania tego są wielkie i stale rosną.
6. Kim są ludzie zwiedzeni przez Mājā Śiwy, który oddaje się wielkim zabawom? Czym jest ta wielkość, przez którą ich wiedza została zwiedziona?

Sanatkumāra powiedział:

7. O Wjāsa, o wielkim intelekcie, słuchaj przyjemnej opowieści o Śiwie, której samo słuchanie rodzi oddanie dla Śiwa.
8. Pan Śiwa jest władcą wszystkiego, duszą wszystkiego i wizją wszystkiego. Cały wszechświat został przesiąknięty jego wielkością.
9. To wielkie oblicze Śiwa objawia się jako Brahma, Wiszṇu i Śiwa. To ono stało się duszą wszystkich żywych istot. Posiada zarówno trzy symbole, jak i jest pozbawione symboli.
10. Istnieje osiem klas bogów. Ludzie stanowią dziewiątą. Istnieje pięć typów niższych istot. Tak więc istnieje czternaście typów żywych istot.
11. Wszystkie żywe istoty z przeszłości, teraźniejszości i przyszłości pochodzą od Śiwa, rozwijają się w nim i ostatecznie w nim się rozpuszczają.
12–13. Śiwa jest krewnym, przyjacielem, przewodnikiem, opiekunem, liderem, celowym nauczycielem, spełniającym życzenia drzewem Kalpy, bratem, ojcem lub matką Brahmā, Indry, Wisznu, księżyca, bogów, Dānawów, węży, Gandharwów, ludzi i wszystkich innych.
14. Śiwa jest identyczny ze wszystkim; jest samoobjawiony wszystkim ludziom, większy niż największy. Nie można o Nim powiedzieć, że istnieje coś większego.
15. O mędrcze, jego Mājā jest boska i wielka, przenikająca wszystko. Cały wszechświat jest jej podporządkowany, w tym bogowie, Asurowie i ludzie.
16. Wszystkie heroiczne istoty, nawet Wisznu i potężni ludzie, zostały opanowane przez potężnego Kāma, narodzonego z umysłu, który nie ma innego pomocnika.
17. O wielki mędrcze, Wiszṇu został zwiedziony przez Kāmę dzięki mocy Mājā Pana Śiwa. Po wielokroć naruszył on skromność żon innych ludzi.
18. Indra, Pan bogów, został zauroczony żoną Gautamy. Ten nikczemnik popełnił grzech i dlatego został przeklęty przez mędrca.
19. Nawet ogień, najbardziej doskonały we wszechświecie, został zwiedziony przez Mājā Pana Śiwa. Z powodu swojej pychy stał się poddany żądzy i ostatecznie został ocalony przez Śiwa.
20. Bóg wiatru, życiowa siła wszechświata, został zwiedziony przez Mājā Pana Śiwa z powodu swojej arogancji. Opanowany przez Kāmę, Wjāsa również współżył z żonami innych ludzi.
21. Słońce o ostrych promieniach, zwiedzione przez Mājā Pana Śiwa, stało się pożądliwe na widok klaczy i przyjęło formę konia.
22. Księżyc, zwiedziony przez Mājā Pana Śiwa, stał się pożądliwy i uprowadził żonę Bryhaspati, współżyjąc z nią. Ale ostatecznie został ocalony przez Bryhaspati.
23. Dawniej dwaj bogowie Mitra i Waruna, wykonując surową pokutę, zostali oczarowani i zwiedzeni przez Mājā Pana Śiwa.
24. Na widok młodej dziewicy Ūrwaśī, obaj mieli wytrysk nasienia. Mitra złożył swoje nasienie w naczyniu, a Waruna w wodzie.
25. Wasiszṭha narodził się z naczynia i nazywany jest synem Mitry. Agastja, narodzony z Waruny, ma blask podwodnego ognia.
26. Daksza, syn Brahmā, zwiedziony przez Mājā Śiwy, razem z innymi braćmi pragnął współżyć ze swoją siostrą.
27. Brahmā, wielokrotnie zwiedziony przez Mājā Śiwy, pragnął współżyć ze swoją córką i innymi kobietami.
28. Ćjawana, wielki jogin, zwiedziony przez Mājā Śiwy, stał się pożądliwy i współżył z Sukanjā.
29. Kaśjapa stał się namiętny, będąc zwiedzionym przez Mājā Śiwy. Wcześniej, z powodu złudzenia, prosił króla Dhanwana, aby oddał mu swoją córkę.
30. Zwiedziony Garuḍa, podczas uprowadzania dziewicy Śāṇḍilī, został przez nią zauważony i spalił swoje skrzydła.
31. Mędrzec Wibhāṇḍaka stał się pożądliwy, gdy zobaczył kobietę. Na rozkaz Śiwa, Ryszyaśryṅga²³ był jego synem zrodzonym z łani.
32–33. Mędrzec Gautama mając umysł zwiedziony przez Mājā Śiwy, na widok nagiej Śāradwati, nago poczuł podniecenie i współżył z nią. Zebrał wytrysk nasienia do drewnianej misy. Droṇa, najlepszy wśród strzelców, narodził się z tej misy.
34. Wielki jogin Parāśara, zwiedziony przez Mājā Śiwy, współżył z Matsjodarī, dziewiczą córką rybaka.
35. O Wjāsa, Wiśwāmitra został zwiedziony przez Mājā Śiwy i pożądliwie oddał się seksualnym igraszkom z Menakā.
36. Popadając w zamieszanie myśli, rywalizował z Wasiszṭhą. Ale dzięki łasce Śiwy został brahminem.
37. Rāwaṇa, syn Wiśrawasa, stał się pożądliwy z powodu Mājā Śiwy. Ten niegodziwiec porwał Sitā, został zwiedziony i sprowokował swoją śmierć.
38. Doskonały mędrzec Bryhaspati, oszukany przez Mājā Śiwy, współżył z żoną swego brata i z tego narodził się Bharadwādźa.
39. O Wjāso, w ten sposób opowiedziano ci o mocy Mājā Śiwy, wielkiej duszy. Co jeszcze chciałbyś usłyszeć?

Uwaga: Manu różni się w kwestii liczby grzechów (pāpa) wynikających z niewłaściwego użycia umysłu, języka i ciała. Według niego, grzechów umysłu jest trzy, grzechów mowy to cztery, a grzechów ciała trzy (Manu 12.5).

Wjāsa powiedział:

1. O święty Panie, synu Brahmā, pokłon Tobie. Proszę opisz te istoty żyjące, które zajmują się grzechami prowadzącymi do upadku w wielkie piekła.

Sanatkumāra powiedział:

2. Opisuję ci w skrócie istoty żyjące, które zajmują się grzechami prowadzącymi do upadku w wielkie piekła. Słuchaj uważnie.
3. Rozważanie o żonach i majątku innych ludzi, życzenie zła innym w myślach, koncepcja różnych złych czynów i żarliwe pragnienie różnych podłych aktów – oto cztery rodzaje aktywności umysłowej.
4. Bezsensowne paplanie, nieprawdziwe wypowiedzi, niemiłe słowa i obmawianie – oto cztery rodzaje aktywności werbalnej.
5. Jedzenie zakazanego pożywienia, przemoc, pogoń za iluzjami i kradzież majątku innych – oto cztery rodzaje aktywności fizycznej.
6. Tak więc istnieje dwanaście rodzajów aktywności mających na celu osiągnięcie trzech celów. Wyjaśnię ich dalsze podziały, których rezultaty są nieskończone i różnorodne.
7. Bardzo wielkim grzechem jest nienawiść wobec Pana Śiwy, który umożliwia ludziom przekroczenie oceanu ziemskiego istnienia. Z pewnością zostaną zanurzeni w oceanie piekieł.
8. Ci, którzy ganią głosiciela doskonałej wiedzy Śiwy, ascetów, nauczycieli lub rodziców, są szaleni. Wpadają do oceanu piekieł.
9–10. Następujące sześć to wielkie grzechy związane z niekończącymi się złymi skutkami, mianowicie: ganić Śiwę, ganić nauczyciela, ganić doskonałą wiedzę Śiwy, przywłaszczać majątek Pana, niszczyć majątek brahminów oraz bezmyślnie kraść święty tekst doskonałej wiedzy Śiwy.
11–22. Następujące również są wielkimi grzechami, a ci, którzy je popełniają, są wielkimi grzesznikami: Ci, którzy nie odczuwają radości, widząc dobrze zorganizowane wielbienie Śiwy, którzy nie kłaniają się ani nie wychwalają, widząc jak jego czczony jest jego wizerunek liṅga; ci, którzy nie sprzątają i nie uświęcają miejsca kultu w dni świąteczne; ci, którzy nie współpracują odpowiednio z nauczycielem w świętych obrzędach; ci, którzy zachowują się, jak im się podoba, figlują złośliwie i nie pełnią służby przed Śiwą lub w obecności nauczyciela; ci, którzy porzucają ścieżkę postępowania i dyscyplinę Śaiwa; ci, którzy nienawidzą wielbicieli Śiwa; ci, którzy zaczynają studiować lub pisać o wiedzy Śiwa bez uwielbienia;  ci, którzy dają bez sprawiedliwości lub uzasadnienia; ci, którzy słuchają lub recytują bez rozróżnienia; ci, którzy bawią się chciwie; ci, którzy dążą do fałszywej wiedzy lub nie mają właściwych zasad i przepisów; ci, którzy kładą się spać w brudnych, nieoczyszczonych miejscach; ten, kto nadużywa historii i wiedzy Śiwy i zaczyna rozwodzić się nad innymi rzeczami; ten, kto nie mówi prawdy; ten, kto nie daje darów; ten, kto jest cieleśnie nieczysty i zaczyna wyjaśniać lub słuchać opowieści Śiwy w nieczystym miejscu; ten, kto zaczyna słuchać bez oddawania czci nauczycielowi; ten, kto nie służy mu ani nie słucha jego nakazów z oddaniem; ten, kto nie popiera oświadczenia nauczyciela; ten, kto pyskuje swojemu nauczycielowi; ten, kto wygodnie ignoruje najtrudniejsze zadanie nauczyciela; ten, kto opuszcza nauczyciela, gdy jest w potrzebie, lub gdy nie jest w stanie utrzymać ucznia, lub gdy wyjechał za granicę, lub gdy został zaatakowany przez wrogów; ten, kto traktuje z pogardą nauczyciela działań cnotliwych i umiejętności prowadzenia dyskusji; ten, kto nie szanuje żony nauczyciela, syna lub przyjaciół. O doskonały mędrcze, te działania są równie grzeszne jak przeklinanie Śiwy.
23. Morderca brahmina, nałogowy pijak, nałogowy złodziej, ten, kto bezcześci łoże nauczyciela i ten, kto się z nimi zadaje, jest piątym z wielkich grzeszników.²⁴
24. Ten, kto zabija brahmina z gniewu, chciwości, strachu lub nienawiści lub używa serce rozdzierających szyderstw, staje się zabójcą brahmina.
25. Ten, kto zaprasza brahmina i daje mu jakiś dar, ale później go odbiera, krytykuje go i gani bez żadnej winy, jest zabójcą brahmina.
26. Ten, kto będąc arogancki z powodu swojego daru nauki, zawstydza jakiegokolwiek dobrego brahmina, który milczy i jest obojętny w zgromadzeniu, jest również zabójcą brahmina.
27. Ten, kto udaje, że ma cechy, których nie posiada, i zdobywa za to uznanie, oraz ten, kto ukrywa swoje złe cechy, jest zabójcą brahmina.
28. Ten, kto powstrzymuje krowy, gdy byki się z nimi parzą, lub brahminów, gdy szukają nauczycieli, jest nazywany zabójcą brahmina.
29. Ten, kto siłą zajmuje ziemię oddaną na utrzymanie świątyń, brahminów lub krów, choćby dzierżawa wygasła z powodu upływu czasu, jest nazywany zabójcą brahmina.
30. Przywłaszczenie majątku bóstwa lub brahmina oraz majątku zdobytego niesprawiedliwie jest niewątpliwie równoznaczne z grzechem zabicia brahmina.
31. Jeśli brahmin uczy się Wed i zdobywa wiedzę o Brahmanie i Śiwie, ale później ją odrzuca, popełnia grzech równy piciu wina.
32. Porzucenie świętych obrzędów, kultów i pięciu codziennych ofiar²⁵ po tym, gdy wykonywało się je przez jakiś czas jest obciążone grzechem równym piciu wina.
33–35. Oto straszne grzechy (pāpa), jak zabicie brahmina: porzucenie rodziców, krzywoprzysięstwo, kłamstwo wobec brahminów, jedzenie mięsa przez wielbicieli Śiwa, spożywanie zakazanego jedzenia, zabijanie niewinnych istot w lesie, nieużywanie funduszy pozostawionych przez dobrych ludzi na rzecz brahminów do celów charytatywnych oraz podpalenia w lasie, wiosce lub na ścieżce krów.
36–40. Następujące grzechy są równe kradzieży złota: konfiskata całego majątku ubogiego człowieka; świadoma sprzedaż tych rzeczy przez brahmina, z wyjątkiem poważnej potrzeby: sprzedaż mężczyzny, kobiety, słonia, konia, krowy, ziemi, srebra, tkaniny, ziół leczniczych, soków (lub rtęci), pasty sandałowej, aguru [lekarstwo ajurwedyjskie], kamfory, piżma, jedwabnych szat itp.; oraz przywłaszczenie depozytów pozostawionych w zaufaniu. Następujące grzechy równają się zbezczeszczeniu łoża nauczyciela – niewydanie za mąż córek za godnych mężów, odbywanie stosunków płciowych z żonami synów i przyjaciół lub z siostrami, gwałcenie dziewic; współżycie z pijaną kobietą lub kobietą z własnej kasty. Oto wymieniłem wielkie grzechy (mahā-pāpa). Teraz posłuchaj o mniejszych grzechach.

Sanatkumāra powiedział:²⁶

1. Zawłaszczenie majątku brahmina, naruszenie zasad dziedziczenia, nadmierna arogancja, wielka wściekłość, fałszywy prestiż, niewdzięczność.
2. Rozpusta, skąpstwo, złośliwość wobec dobrych ludzi, nielegalne relacje z żoną innego mężczyzny, zhańbienie dziewic dobrych ludzi.
3. Pariwitti (starszy brat, który nie jest żonaty, ale pozwolił młodszemu bratu się ożenić); Pariwettri (młodszy brat, który się w ten sposób ożeni); Oddanie córek tym dwóm lub pozwolenie im na odprawianie ofiar.
4. Niszczenie kwiatów i drzew wokół świątyni Śiwa; nawet najmniejsza krzywda wyrządzona ludziom w pustelni.
5. Kradzież bydła, zboża, bogactwa itp. rodzinie służących, kradzież metali nieszlachetnych, zboża i bydła mlecznego, zanieczyszczanie wód.
6. Sprzedaż ofiarnych parków i stawów, żon i dzieci, pielgrzymek i postów, świętych obrzędów i nałożenia świętej nici.
7. Zależność od posagu, niewola wobec kobiet, brak ochrony kobiet, nawiązywanie relacji z kobietami za pomocą oszukańczych metod.
8. Nieoddawanie przedawnionych długów, pobieranie zboża jako odsetek, przyjmowanie darowizn pieniężnych od nikczemnych osób, oszukańcze życie poprzez handel.
9. Ciągłe wykorzystywanie wołów jako środka transportu w dzikich dżunglach, Uććātana (egzorcyzmy) i Abhićāra (czarna magia), przyjmowanie darowizn w postaci zboża, praca jako lekarz.
10. Zaangażowanie w obrzędy religijne w celu zaspokojenia podniebienia lub popędu seksualnego, nauczanie samego tekstu Wed (nie przekazując ich znaczenia).
11. Odrzucanie Brahmā i innych Wrata oraz przyjmowanie mody i zwyczajów, nauka fałszywej świętej wiedzy, angażowanie się w jałowe spory.
12. Otwarte krytykowanie bogów, boga ognia, nauczycieli i cnotliwych ludzi i pośrednie krytykowanie królów i ich urzędników.
13. Ci, którzy przestali składać ofiary bogom i przodkom, którzy porzucili swoje obowiązki i obrzędy, osoby źle postępujące, ateiści, grzesznicy i notoryczni kłamcy.
14. Ten, kto współżyje podczas nowiu i pełni w ciągu dnia, lub w drogach rodnych zwierząt, lub przez inne drogi, lub wydala nasienie w wodzie, lub współżyje z kobietą podczas jej miesiączki.
15. Ci, którzy niszczą nadzieje na zdobycie żon, synów i przyjaciół; ci, którzy wypowiadają nieprzyjemne słowa; osoby bezwzględne i ci, którzy łamią umowy.
16. Ci, którzy niszczą lub niszczą jeziora, studnie lub groble wodne; ten, który serwuje różne rodzaje jedzenia osobom siedzącym w tym samym rzędzie.
17. Powyższe to niektóre z drobnych grzechów. Mężczyźni lub kobiety, którzy są ich winni, są drobnymi grzesznikami. Wspomnę także o innych. Słuchaj.
18. Ci, którzy wyrządzają krzywdę krowom, brahminom, dziewicom, mistrzowi, przyjaciołom lub ascetom, z pewnością pójdą do piekła.
19. Ci, którzy cierpią mękę z powodu pożądania żony innego mężczyzny; ci, którzy mają oko na bogactwo innego człowieka; ci, którzy je kradną i ci, którzy używają fałszywych odważników [do handlowania].
20. Ci, którzy powodują cierpienie brahminów przez kopniaki i ciosy; brahmini, którzy służą kobietom Śūdrów i piją wino z powodu namiętności.
21. Ci, którzy są okrutni i angażują się w grzeszne czyny; ci, którzy lubią przemoc i ci, którzy wykonują Dāna, Jadźña i inne obrzędy zawodowo w celu zarobkowym.
22. Ci, którzy wypróżniają się w oborach, na ulicach, w pobliżu wody i ognia, w cieniu drzew, w górach, parkach i świątyniach.
23. Ci, którzy biorą udział w pijackich libacjach w pustelniach i pałacach; ci, którzy szukają słabych punktów u innych; ci, którzy są w złym towarzystwie.
24. Ci, którzy blokują drogi za pomocą bambusów, cegieł, kłód drewna, rogów lub tyczek i ci, którzy naruszają granice pól innych.
25. Ci, którzy podrabiają dokumenty, ci, którzy zajmują się oszukańczymi działaniami, ci, którzy oddają się oszustwom w handlu żywnością i odzieżą oraz w procesach sądowych.
26. Wytwórca, nabywca i sprzedawca łuków, broni i oszczepów, ten, kto jest bezlitosny dla sług i kto źle traktuje zwierzęta.
27. Ten, kto powoli słucha słów kłamców, zdradza mistrzów, przyjaciół i nauczycieli, kto jest oszustem, człowiekiem o kapryśnym umyśle i łotrem.
28. Ci, którzy pozostawiają swoje żony, synów, przyjaciół, dzieci, osoby starsze, chude i chore, sługi, gości i krewnych głodnymi, ale sami jedzą.
29. Ten, kto obficie karmi się przysmakami, ale nie daje niczego brahminom, będzie znany jako Wrythāpāka (człowiek bezowocnego gotowania). Jest pogardzany przez tych, którzy głoszą Brahmana.
30. Ci, którzy dobrowolnie postanawiają wykonywać pewne obrzędy z narzuconymi sobie ograniczeniami i wyrzeczeniami, ale porzucają je, ponieważ nie opanowali swoich zmysłów; ci, którzy porzucają życie rodzinne, ale ponownie do niego wracają; niszczyciele wizerunków Śiwy.
31. Okrutne osoby, które biją krowy i woły; którzy je uciskają; którzy nie karmią ich odpowiednio i pozostawiają słabe i wycieńczone.
32. Ci, którzy źle traktują woły ciężkimi ładunkami; ci, którzy zmuszają je do ciągnięcia ciężko załadowanych wozów; ci, którzy nie pozwalają im odpocząć w wolnym czasie.
33. Ci, którzy nie hodują krów i wołów odpowiednio, pozwalają im głodować; źle traktują je ciężkimi ładunkami; nie leczą ich ran i urazów, nazywani są zabójcami krów. Na pewno trafią do piekła.
34. Najbardziej grzeszne osoby, które kastrują byki przez wyciskanie ich moszny i te, które zmuszają jałówki do ciągnięcia wozów, to wielcy grzesznicy na pewno trafiający do piekła.
35–36. Ci głupcy, którzy nie mają współczucia dla gości, osób bezradnych, niezależnych przypadkowych gości, dzieci, starców, osób wychudzonych i chorych przytłoczonych głodem, pragnieniem i zmęczeniem oraz pragnących jedzenia, na pewno trafią do piekła.
37. Majątek człowieka opuszcza go już w domu, tak jak krewni opuszczają go na miejscu kremacji, lecz jego zasługi i grzechy podążają za nim, dokądkolwiek idzie.Umā Saṃhitā – Rozdział
38. Nikczemny  brahmin, który hoduje kozy, owce i bawoły, żeni się z kobietą z kasty Śūdra i zajmuje się rybołówstwem itp., sam jest Śūdrą. Jeśli podejmuje się zajęć Kszatriji, z pewnością trafi do piekła.
39. Rzeźbiarze, kowale, lekarze, złotnicy, uzurpatorzy królewscy i podstępni słudzy z pewnością trafią do piekła.
40. Król, który z własnej woli nakłada niesprawiedliwe podatki i czerpie nieuzasadnioną radość z karania, będzie dręczony w piekle.
41. Król, którego poddani są nękani w wyniku łapownictwa, faworyzowania urzędników i rabunków, będzie torturowany w piekle.
42. Nie ma wątpliwości, że brahmini, którzy przyjmują pieniężne dary od niesprawiedliwego króla, trafiają do straszliwych piekieł.
43. Król, który niesprawiedliwie konfiskuje majątki brahminów i przekazuje je innym, z pewnością trafia do piekła.
44. Grzech dotyka okrutnych rabusiów i tych, którzy współżyją z żonami innych mężczyzn. Dotyka także króla, który oddaje się miłosnym rozrywkom z cudzymi kobietami.
45. Jeśli król nie odróżnia niewinnego od złodzieja i zabija niewłaściwą osobę, z pewnością trafi do piekła.
46–49. Jeśli ludzie kradną nawet niewielkie ilości takich rzeczy jak: ghī, olej, jedzenie i napoje, miód, mięso, wino, bimber, dźaggeri, trzcina cukrowa, warzywa, mleko, twaróg, korzenie, owoce, trawa, drewno opałowe, liście, kwiaty, lekarstwa, buty, parasol, wóz, siedzenie, dzbanek na wodę, miedź, cyna, ołów, broń, muszla i produkty wodne, mikstury lecznicze, bambus, artykuły gospodarstwa domowego itd., trafią do piekła. Ci, którzy kradną grube lub cienkie tkaniny z chciwości, trafiają do piekła.
50. Są inne podobne rzeczy, których kradzież, nawet w małych ilościach, powoduje upadek do piekła.
51. Nie ma wątpliwości, że kradzież cudzej własności, niezależnie od jej wielkości, nawet jeśli jest wielkości ziarnka gorczycy, powoduje upadek do piekła.
52. W wyniku tych grzechów człowiek po swojej śmierci odradza się jako wąż, aby znosić męki.
53. Na rozkaz Jamy grzesznicy trafiają do świata Jamy w swoich ciałach, które są ciągnięte przez strasznych wysłanników Jamy i poddawane cierpieniom.
54. Jama jest karzącym wszystkich bogów, ludzi i zwierzęta zaangażowane w złe praktyki. Karci ich, zadając różne straszliwe kary.
55. Dla tych, którzy regularnie przestrzegają nakazów i prowadzą zdyscyplinowane życie, ale popełniają drobne błędy z powodu niedopatrzenia, karzącym jest nauczyciel poprzez nakładanie pokutnych rytuałów, a nie Jama, jak wyjaśniają uczeni.
56. Król wymierza sprawiedliwość tym, którzy naruszają prawa, cudzołożników i złodziei. Jednak dla tych, którzy pozostają w ukryciu, karzącym jest Jama.
57. Dlatego należy odprawiać rytuały pokutne za popełnione grzechy. Jeśli grzech nie zostanie wymazany, nie zniknie nawet po setkach milionów Kalp.
58. Jeśli czyn zostanie popełniony przez samego człowieka, lub przez jego podżeganie lub inicjatywę, albo jeśli czyn zostanie później pochwalony fizycznie, mentalnie lub werbalnie, zbiera on owoce grzechu.

Sanatkumāra powiedział:

1. W wyniku czterech rodzajów grzechów wszystkie żywe istoty trafiają  do Jamaloki. Są one bezradne.
2. Powinno być to znane wszystkim żywym istotom, czy to w łonie matki, w trakcie narodzin, jako dzieci, młodzież czy w wieku średnim, niezależnie od tego, czy są kobietą, mężczyzną czy eunuchem.
3. Tutaj wynik pomyślnych i niepomyślnych działań wszystkich ucieleśnionych istot jest rozważany przez Ćitraguptę, Wasiszṭhę i innych.
4. Nie ma żywych istot, które nie udają się do siedziby Jamy. Rezultat czynu musi być koniecznie doświadczony. Należy to rozważyć.
5. Ludzie, którzy wykonali pomyślne rytuały, o łagodnych umysłach, obdarzeni cechą współczucia, trafiają do siedziby Jamy przez łagodne wejście na Wschodzie.
6. Grzesznicy, którzy notorycznie popełniają grzeszne czyny i pozbawieni są dobroczynnej natury, przechodzą przez straszną ścieżkę i wchodzą do siedziby Jama przez południową bramę.
7. Trzeba wiedzieć, że wielopostaciowe miasto Jama znajduje się w odległości osiemdziesięciu sześciu tysięcy Jodźana od Ziemi.
8. Dla ludzi o pomyślnych czynach wydaje się ono być bardzo blisko, ale dla grzeszników podążających straszną ścieżką znajduje się daleko.
9. W niektórych miejscach ścieżka jest usiana ostrymi cierniami, w innych jest pełna piasku, gdzie indziej jest pełna kamyków ostrych jak ostrze brzytwy.
10. Gdzieniegdzie miejsce jest bagienne, gdzieniegdzie pełne długiej lub krótkiej trawy Darbha przypominającej żelazne szpilki, która rozszczepia nogi.
11. W innych miejscach jest pełna gór porośniętych drzewami i przypomina nieprzekraczalne groble. Udręczeni ludzie przechodzą przez ścieżkę pełną rozżarzonego węgla.
12. W innych miejscach jest pełna głębokich nieregularnych szczelin i kanionów, gdzie indziej, wyboistych grud gliny; tu gorących piasków, tam ostrych kolców.
13. Gdzieniegdzie jest pełna gajów bambusowych z wieloma gałęziami, gdzie indziej ścieżka jest spowita ciemnością, w niektórych miejscach ścieżka w ogóle nie ma oparcia.
14. Gdzieniegdzie skrzyżowania są pełne ostrych kawałków żelaza, gdzie indziej jest pożar lasu; w innych miejscach są gorące skały; w niektórych miejscach pokrywa ją śnieg.
15. Niektóre miejsca są pełne drobnego piasku, w którym ludzie zapadają się po szyję; gdzie indziej jest pełno cuchnącej, błotnistej wody, a niektóre miejsca są pokryte płonącymi kulami z suchego krowiego łajna.
16. Różne miejsca są opanowane przez różne straszne zwierzęta drapieżne, takie jak lwy, wilki, tygrysy i ogromne pytony lub straszne komary lub ogromne pijawki.
17. Straszliwe muchy, niezwykle jadowite węże, stada słoni w rui, szalone i potężne, miażdżące wszystko pod swoimi stopami, nawiedzają ścieżki.
18–19. Osoby, które idą tą drogą, są torturowane i nękane przez wielkie dziki kopiące i uderzające w ścieżkę ostrymi kłami, przez bawoły o ostrych rogach, przez wszelkiego rodzaju drapieżne zwierzęta, przez straszne złe duchy, takie jak Dākinī, przez strasznych Rākszasów i zgubne choroby.
20. Nie mają one żadnego schronienia, gdy gwałtowne podmuchy wiatru wzbijające ogromne kolumny pyłu gwałtownie wieją w ich stronę lub gdy spada na nich grad masywnych kamieni.
21. Idą dalej, poparzeni i spaleni przez uderzenia piorunów i przeszywani ciężkimi deszczami strzał.
22. Są poparzeni i spaleni przez deszcze płonącego węgla, spadające straszne pioruny i meteoryty.
23. Płaczą, gdy otaczają ich ciężkie tumany kurzu. Drżą ze strachu co chwilę na straszliwe dudnienie potężnych chmur.
24. Rozdzierają ich grady ostrych broni i są przemoczeni kwasem, gdy idą dalej.
25. Kurczą się i więdną, gdy są uciskani przez ostry i zimny wiatr wiejący dookoła.
26–28. Wszyscy ci głupi ludzie, którzy notorycznie grzeszą, są prowadzeni takimi ścieżkami przez strasznych wysłanników Jamy pod przymusem, wykonując jego rozkazy — ścieżkami, które są straszne, pozbawione pożywienia, pozbawione podstawowego wsparcia, nieprzekraczalne, pozbawione wody, wyboiste, opustoszałe, ciemne i ponure, pełne bólu, cierpienia i wszelkiego rodzaju zła.
29. Są tam samotni, pozbawieni przyjaciół i krewnych. Są zależni od innych. Opłakują swoje złe czyny. Płaczą raz po raz.
30. W tym czasie stali się duchami. Nie mają na sobie żadnej odzieży. Ich gardła, usta i podniebienia są wysuszone. Boją się terroru. Są głodni i odczuwają palenie na całym ciele.
31. Niektórzy są związani łańcuchami i zmuszani do trzymania nóg w górze. Są ciągnięci raz po raz przez niezwykle potężnych wysłanników Jamy.
32. Inni z opuszczonymi twarzami są przyciskani do klatki piersiowej. Są udręczeni. Są ciągnięci liną przywiązaną do ich włosów.
33. Ludzie w pozycji leżącej na plecach są ciągnięci wzdłuż cierniowej ścieżki lub tej pokrytej płonącym węglem, za pomocą haka chwytającego ich za czoło.
34. Ręce niektórych są związane za plecami i uderza się ich w brzuch. Inni są całkowicie związani żelaznymi kajdanami. Jeszcze inni mają przebite dłonie gwoździami.
35. Kilku innych jest ciągniętych z pętlą przywiązaną wokół szyi. Idą naprzód w udręce. Inni są ciągnięci linami. Ich języki są przebite hakami.
36. Nosy innych są przewiercone, a przez nie przeprowadzone liny, którymi są ciągnięci. Podobnie inni mają przewiercone policzki i wargi, przez które są ciągnięci linami.
37. Niektórym obcina się czubki rąk i nóg. Innym obcina się uszy, nosy i usta. Niektórym obcina się penisa i mosznę. Niektórzy mają obcięte wszystkie kończyny i stawy.
38. Popychani, przebijani i kłuci włóczniami i strzałami, niektórzy biegają bezradnie tu i tam, wrzeszcząc i piszcząc.
39–40. Uderzeni i chłostani żelaznymi maczugami i prętami, poranieni przez straszne ciernie różnych rodzajów, świecącymi jak ogień i słońce oraz przebijani oszczepami, niektórzy ludzie krwawią cuchnącą krwią lub wydalają odchody zarażone robakami. Są tak prowadzeni naprzód.
41–42. Ci, którzy nie składali żadnych dobroczynnych darów na świecie, czują pragnienie na tej drodze i daremnie proszą o wodę, czując głód proszą o jedzenie; uciskani przez słońce proszą o cień i zrozpaczeni otępieniem proszą o ogień. Na próżno proszą o szczęście. Ale ci, którzy składali darowizny na świecie, mają całe jedzenie i picie potrzebne na tę podróż i szczęśliwie wędrują do siedziby Jamy.
43. Po przejściu w ten sposób ścieżki w końcu, z wielkim trudem, docierają do miasta umarłych. Następnie są wprowadzani przed oblicze Jamy przez wysłanników po odpowiednim ogłoszeniu.
44. Jama wita z przyjemnością i należnym szacunkiem wszystkich, którzy wykonali pomyślne rytuały na tym świecie. Oferuje im miejsce do siedzenia, pādja i Arghja.
45. Jama mówi do nich: „Jesteście szlachetnymi duszami, należycie błogosławionymi, ponieważ wykonaliście to, co nakazują Wedy. Dobre czyny, które sprzyjają boskiemu szczęściu, zostały przez was wykonane.
46. Wejdźcie na niebiański powietrzny rydwan i udajcie się do nieba, aby cieszyć się przyjemnościami w towarzystwie niebiańskich dam i spełnić swoje upragnione pragnienia.
47. Po nacieszeniu się tam przyjemnościami, na końcu, gdy zasługa wyczerpie się, wrócicie do tego miejsca, aby zebrać owoce niewielkiego zła, które mogliście popełnić.”
48. Ludzie, którzy byli cnotliwi, są traktowani przez Jamę jak przyjaciele. Widzą Jamę o łagodnej twarzy.
49–53. Mężczyźni, którzy byli winni okrucieństw, widzą go w strasznej formie. Jego twarz jest straszna z zakrzywionymi kłami. Jego oczy są okrutne ze zmarszczonymi brwiami. Włosy na jego głowie stoją uniesione. Ma duże wąsy. Jego usta są nadmuchane i pulsują. Ma osiemnaście rąk. Jest wściekły. Przypomina czarny tusz do oczu. Jego uniesione ręce trzymają wszystkie bronie. Grozi karą. Siedzi na wielkim bawole. Jego oczy przypominają płonący ogień. Nosi czerwone girlandy i szaty. Jest tak wysoki jak góra Mahā Meru. Jego głos przypomina dudniący dźwięk chmur w chwili rozkładu. Wydaje się, że jest gotowy wypić nawet wielki ocean.
53. Wydaje się, że jest gotowy połknąć nawet wielkie góry. Wydaje się, że wymiotuje ogniem. Bardzo blisko niego znajduje się Mrytju, którego blask przypomina czarny ogień.
54. Czarny w kolorze przypominający tusz do oczu jest bardzo przerażający. Mārī, Ugramahāmārī i Kālarātri to straszne duchy towarzyszące Jama.
55. Różne dolegliwości, trądy o różnych formach są straszliwi. Trzymają w rękach Śakti, trójzęby, ościenie, pętle, dyski i miecze.
56. Wszyscy są bohaterscy i przerażający. Mają zakrzywione pyski. Noszą strzały, kołczany, łuki i broń różnego rodzaju.
57. Słudzy Jamy są niezliczeni. Są wielkimi bohaterami. Mają cerę jak czarny tusz do oczu. Wyglądają przerażająco z podniesioną bronią.
58. Grzesznicy widzą Jamę jako przerażającego do oglądania, otoczonego przez swoich wysłanników, a także widzą równie przerażającego Ćitraguptę.

Ćitragupta powiedział:²⁷

1-2. O wy grzesznicy, o złych czynach, złodzieje bogactwa innych ludzi, gwałciciele skromności cudzych żon, aroganccy z powodu waszej urody i siły, dlaczego popełniliście grzech na własną zgubę? Czynów dokonanych przez was musicie doświadczyć i zebrać ich owoce.
3. Dlaczego teraz podnosicie lament? Jesteście torturowani przez swoje własne czyny. Zbierajcie ich owoce. To nie jest wina nikogo innego.

Sanatkumāra powiedział:

4-5. W podobny sposób rozgniewany wielki pan Ćitragupta, znawca sprawiedliwości, na rozkaz i polecenie Jamarādźa udziela następującej rady królom, którzy dumni ze swojej potęgi popełnili wiele występków i ostatecznie zostali do niego przyprowadzeni.

Ćitragupta powiedział:

6. O wy niegodziwi królowie, którzy tyranizowaliście i uciskaliście swoich poddanych, dlaczego popełniliście grzechy podczas waszych rządów trwających tak krótko?
7. O królowie, teraz zbierzcie owoce (waszych złych czynów), karząc niesprawiedliwie swoich poddanych z powodu waszej fascynacji królewskimi przyjemnościami. Nadużyliście swojej siły.
8. Gdzie jest to królestwo? Gdzie jest wasza kochanka? Gdzie są ci, dla których popełniono grzech i zło? Porzuciliście ich wszystkich i stoicie tu sami.
9. Widzę, że wasza potęga, która uciskała poddanych, została zniweczona. Jak sobie poradzicie, gdy sami zostaniecie poddani takiemu samemu traktowaniu przez wysłanników Jamy?

Sanatkumāra powiedział:

10. Królowie, którzy są traktowani tymi i innymi podobnymi drwinami przez Jamę, opłakują swój los i stoją w milczeniu.
11. Po ogłoszeniu ich złych czynów, Jama, Dharmarādźa mówi do posłańców w ten sposób, aby oczyścić tych królów z ich grzechów.

Jamarādźa powiedział:

12. O Ćaṇḍa, o Mahāćaṇḍa, złapcie tych królów siłą i stopniowo oczyszczajcie ich w ogniu piekielnym (naraka).

Sanatkumāra powiedział:

13-14. Następnie natychmiast chwytają królów za stopy, kręcą nimi z wielką prędkością, wyrzucają ich w górę, a gdy ci spadają, łapią ich ponownie i rozbijają o rozgrzaną skałę. Tak oto upadają niczym wielkie drzewa powalone piorunem.
15. Następnie człowiek krwawi z uszu. Jest całkowicie roztrzaskany. Staje się nieprzytomny i nieruchomy.
16. Gdy wiatr uderza w niego, ponownie odzyskuje życie. Aby oczyścić go z grzechów, wrzucają go do oceanu piekieł.
17. Na końcu siódmego podziemnego świata Tala znajduje się dwadzieścia osiem Narakakoti pogrążonych w straszliwej ciemności.
18. Pierwsza cela nazywa się Ghorā. Sughorā znajduje się pod nią. Następnie są Atighorā i Mahāghorā, a Ghorarūpā jest piąta.
19. Szósta nazywa się Talātalā. Siódma to Bhajānakā. Ósma to Kālarātri, a dziewiąta to Bhajotkaṭā.
20-21. Dziesiąta znajdująca się poniżej poprzednich to Ćaṇḍā. Mahāćaṇḍā jest jeszcze niższa. Ćaṇḍakolāhalā jest pod nią. Praćaṇḍā, Ćaṇḍanājikā, Padmā, Padmāwatī, Bhītā, Bhīmā, Bhīszaṇanājikā i Wadźrā są straszne, bardzo straszne.
22. Następne osiem cel to Trikoṇā, Pańćakoṇā, Sūdīrghā, Akhilārtidā, Samā, Bhīmabalā, Atjugrā i ósma Dīptaprājā.
23. W ten sposób wymieniono ci nazwy komnat piekielnych. Każda z nich jest przeznaczona do torturowania za określony grzech. Tak więc dwadzieścia osiem komnat odpowiada dwudziestu ośmiu rodzajom grzechów.
24. Do każdej z tych cel przypisanych jest pięciu nadzorujących oficerów. Teraz wymienię nazwy piekieł przypisanych do każdej z tych cel. Zrozum je dobrze.
25. Raurawa jest pierwszym piekłem, w którym płaczą istoty wcielone. Mahāraurawa jest następnym. Z powodu tortur tutaj płaczą nawet wielcy ludzie.
26-42. Istnieją piekła chłodne i gorące. Pierwsze pięć to główne piekła. Piekła te nazywane są następująco: Sughora, Sumahātīkszṇa, Sańdźīwana, Mahātamas, Wiloma, Wilopa, Kaṇṭaka, Tīwrawega, Karāla, Wikarāla, Prakampana, Mahāwaktra, Kāla, Kālasūtra, Pragardźana, Sūćīmukha, Suneti, Khadaka, Suprapīḍana, Kumbhīpāka, Supāka, Krakaća, Atidāruna, Aṅgārarāśibhawanam, Medaprahita, Asrykprahita, Tīkszṇatuṇḍa, Śakuni, Mahāsaṃwartaka, Kratu, Taptadźantu, Paṅkalepa, Pratimāṃśa, Trapūdbhawa, Ućczwāsa, Sunirućczwāsa, Sudīrgha, Kūṭaśālmali, Duriszṭa, Sumahāwāda, Prawāha, Supratāpana, Megha, Wrysza, Śālma, Siṃhānana, Wjāghrānana, Gadźānana, Śwānana, Sūkarānana, Adźānana, Mahiszānana, Ghūkānana, Kokānana, Wrykānana, Grahākhja, Kumbhīnākhja, Nakrāskhja, Sarpākhja, Kūrmākhja, Wajasākhja, Grydhrākhja, Ulūkākhja, Dźalaukākhya, Śārdūla, Kratha, Karkaṭa, Maṇḍūka, Pūtiwaktra, Raktāksza, Pūtimryttika, Kaṇadhūmra, Agni, Krymigandhiwapus, Agnīdhra, Apratiszṭha, Rudhirābha, Śwabhodźana, Lālābhaksza, Antrabhaksza, Sarwabhaksza, Sudāruṇa, Kaṇṭaka, Suwiśāla, Wikaṭa, Kaṭapūtana, Ambarīsza, Kaṭāha, straszna rzeka Waitaraṇī, Sutaptalohaśajana, Ekapāda, Prapūraṇa, Asitālawana, Asthibhaṅga, Supūraṇa Wilātasa, Asujantra, Kūṭapāśa, Pramardana, Mahāćūrṇa, Asućūrṇa, Taptalohamaja, Parwata, Kszuradhārā, Jamalaparwata, Mūtrakūpa, Wiszṭhākūpa, Aśrukūpa, Kszārakūpa, Śītala, Musalolūkhala, Jantra, Śilā, Śakaṭalāṅgala, Tālapatrāsigahana, Mahāśakaṭa, Maṇḍapa, Sammoha, Asthibhaṅga, Tapta, Ćala, Ajoguḍa, Bahuduḥkha, Mahākleśa, Kaśmala, Samala, Mala, Hālāhala, Wirūpa, Swarūpa, Jamānuga, Ekapāda, Tripāda, Tīwra, Āćīwara i Tamas.

Sanatkumāra powiedział:

43-45. Tak oto każda z dwudziestu ośmiu cel ma pięciu nadzorujących oficerów. Raurawa i inne piekła liczą ich sto i więcej. Wielkich stref piekła jest cztery tysiące. W ten sposób, o Wjāso, opisałem ci piekła. To wyliczenie wzbudza odcięcie się od grzechu. Teraz posłuchaj o cierpieniach grzeszników.

Sanatkumāra powiedział:

1. W piekielnych ogniach grzesznicy są pieczeni i wysuszani przez różne tortury, aż ich czyny zostaną całkowicie wyczerpane.
2. Tak jak metale są topione w ogniu, aby usunąć ich zanieczyszczenia, tak samo grzesznicy są umieszczani w piekłach, aby usunąć ich grzechy.
3. Ich ręce są mocno wiązane i ludzie są biczowani. Następnie są wieszani na gałęziach wysokich drzew przez sługi Jamy.
4. Następnie są popychani przez sługi, aż zaczynają kołysać się na odległość jednej Jodźany, tracąc przytomność z powodu szybkości.
5. Gdy są zawieszeni w powietrzu, wysłannicy Jamy przywiązują do ich nóg żelazne ciężary ważące sto Bhāra.²⁸
6. Udręczeni takim ciężarem grzesznicy zaczynają rozmyślać nad swoimi złymi czynami i stają się cisi i znieruchomiali.
7. Następnie grzesznicy są bici żarzącymi się hakami i straszliwymi żelaznymi prętami przez przerażających służących Jamy.
8. Następnie są znów smarowani żarzącym się kwasem bardziej nieznośnym niż ogień.
9-11. Ich kończyny są cięte, miażdżone, stopniowo odrywane i rozrywane, a następnie smarowane stopionym metalem. Są pieczeni jak bakłażany w rozgrzanych żelaznych kotłach. Następnie są wrzucani do studni pełnych brudu, rojów robaków lub do zbiorników pełnych zgniłego tłuszczu i krwi. Są zjadani przez robaki i wrony o dziobach twardych jak żelazo.
12. Psy, komary, wilki i tygrysy o strasznych i odrażających twarzach również ich pożerają. Są pieczeni jak ryby na żarzących się stosach węgla.
13-14. Z powodu swoich grzesznych czynów ludzie są przebijani ostrymi włóczniami. Są umieszczani w maszynach do wyciskania oleju zwanych Ćakra i miażdżeni jak nasiona sezamu oraz rozbijani na miazgę. Są smażeni w żelaznych kotłach rozgrzanych do czerwoności w palącym słońcu.
15. Są ponownie wielokrotnie smażeni w gotującym się oleju w kotłach. Ich języki, klatki piersiowe i stopy są uderzane na różne sposoby.
16. Tutaj tortury ciała są bardzo dotkliwe. Ludzie przechodzą z jednego piekła do drugiego i we wszystkich piekłach są torturowani.
17. O Wjāso, przerażające tortury są wymierzane na różne sposoby we wszystkich piekłach przez wysłanników Jamy. Są one dotkliwe i bolesne dla każdej części ciała.
18-19. Ich usta są wypełniane płonącymi węglami, a następnie kwasem rozgrzanym do czerwoności, klarowanym masłem i olejem miedzianym. Potem są bici.
20. Ich ciała są wypełniane odchodami i robakami, a następnie zmuszani są do obejmowania rozżarzonego do czerwoności dzikiego drzewa bawełnianego.
21-22. Następnie są bici po plecach rozgrzanymi młotami. Ich głowy i kończyny są miażdżone tępymi, ząbkowanymi, mocnymi nożycami. Są torturowani własnymi czynami. Ich ciało jest zjadane, a krew wypijana przez nich samych.
23. Ci, którzy karmili i pielęgnowali tylko siebie i nigdy nie podarowali jedzenia ani picia, są jak trzcina cukrowa miażdżeni żelaznymi prętami.
24. W strasznym piekle Asitālawana są cięci na kawałki. Ich kończyny są przebijane igłami. Są nabijani na rozgrzane groty włóczni.
25. Torturowane wiele razy, ich ciała nie giną, ale są dotkliwie ranione. Przyzwyczajają się do znoszenia przyjemności lub bólu.
26. Ciało jest odzierane z mięsa, a oni są tłuczeni żelaznymi maczugami o ząbkowanych kształtach przez strasznie potężnych wysłanników Jamy.
27. W piekle Nirućczwāsa zmuszani są do stania bez oddychania przez długi czas. W piekle Ućczwāsa są uderzani i tłuczeni w domu z piasku.
28. W piekle Raurawa są zmuszani do płaczu i zadawany jest im ból przez różne tortury. Z powodu tortur w piekle Mahāraurawa nawet wielcy ludzie płaczą.
29. Ich twarze, stopy, odbyt, czaszki, oczy i czoła są uderzane blokami żelaza i ostrymi, rozgrzanymi do czerwoności kolcami.
30. Są raz za razem toczone po gorącym piasku. Wrzucani do gotującego się bagna pełnego stworzeń, wydają przeraźliwe krzyki.
31. O mędrcze, w piekle Kumbhīpāka grzesznicy zhańbieni bezwzględnymi występkami są smażeni w nieznośnie wrzącym oleju.
32. Grzesznicy są powalani i przeciągani po różnych miejscach tortur raz za razem w piekle zwanym Lālābhaksza.
33. Grzesznicy pozbawieni zasług są bici przez sługi Jamy. Są rzucani do torturującego piekła Sūćīmukha.
34. Są umieszczani w żelaznych kotłach. Oddychają ciężko i powoli. Są paleni wielkim ogniem, jakby przez własne grzechy.
35. Są mocno wiązani linami, obijani po skałach i nękani. Są wrzucani do głębokich, ponurych studni. Są poddawani ukąszeniom pszczół.
36. Kiedy ich ciała są cięte, gryzione i rozdzierane przez robaki w stu miejscach, są wrzucani do studni pełnych ostrego kwasu.
37. W płonącym piekle udręczeni grzesznicy krzyczą i biegają wszędzie, poparzeni jego płomieniami.
38-39. Ludzie są związani razem, z ustami spoczywającymi na ramionach i rękami przeciągniętymi przez otwory, związani pętlami i linami na plecach. Takie wiązki ciał widziane są w piekle Mahājvāla, gdzie poddawani są torturom.
40. Są wiązani linami, smarowani błotem i paleni w ogniu z łusek ryżowych i krowiego łajna, ale nie giną.
41. Przeciągani i toczeni przez szorstkie i chropowate skały, bici i paleni jak słoma, torturowani są grzesznicy o bezwzględnym zachowaniu.
42-43. Robaki przegryzają ich ciała ostrymi pyskami i zębami. Ich ciała, stopniowo rzucane na roje robaków, na stosy zgniłego mięsa i kości, pozostają tam udręczone, przygnębione i zmiażdżone między dwiema górami.
44. Są trzymani twarzą w dół, a nogami w górze i paleni w ogniu. Ich ciała są smarowane gorącym, diamentowym roztworem.
45. Rozgrzane do czerwoności żelazne maczugi są wpychane do ich ust. Są bezradnie zmuszani, by je gryźć. Następnie są bici żelaznymi młotami do młócenia.
46. O Wyāso, w ten sposób grzesznicy za swoje występki są gotowani i paleni w piekłach. Teraz opiszę ich różne sposoby znoszenia tortur piekielnych.

Sanatkumāra rzekł:

1. Ten, kto podąża za fałszywymi pismami, trafia do piekła Dwidźihwa. Jest torturowany przez pługi przypominające języki, rozciągające się na półtora kilometra.
2. Usta człowieka, który był okrutny wobec swoich rodziców i ich znieważał, są wypełniane odchodami i robakami i jest on bity.
3-5. Ludzie, którzy zanieczyszczają świątynię Śiwy, park wokół niej oraz studnie, zbiorniki i jeziora, poprzez takie działania jak urządzanie tam zabaw, smarowanie ciała olejem i maściami, pijatyki, spożywanie jedzenia, oddawanie się stosunkom seksualnym, gra w kości itp., są torturowani przez zmiażdżenie w maszynie do wyciskania trzciny cukrowej i innych mechanicznych urządzeniach. Są paleni w piekielnym ogniu aż do dnia ostatecznego rozkładu.
6. Grzesznicy, którzy angażują się w nielegalne związki z cudzymi żonami, są zmuszani do obejmowania rozgrzanych do czerwoności żelaznych wizerunków tych kobiet, z którymi mieli nielegalne relacje i na różne sposoby są bici.
7. Wizerunki tych mężczyzn są wykonane z rozgrzanego do czerwoności żelaza, a kobiety, które popełniły występek, są zmuszane do obejmowania tych wizerunków. Płaczą i krzyczą.
8-10. Ci, którzy słuchają oszczerstw wobec dobrych ludzi, są karani w następujący sposób: ich uszy są wypełniane rozgrzanymi do czerwoności szpilkami z żelaza, miedzi, cyny, ołowiu lub mosiądzu, albo gotującym się mlekiem, olejem lub diamentowym płynem, raz za razem. Tortury w piekłach są zadawane poprzez wypełnianie tymi substancjami uszu, a także innych części ciała, jedna po drugiej. Procedura tutaj jest taka sama jak w przypadku uszu.
11. Podobne tortury są zadawane wszystkim organom ciała, za pomocą których popełniono grzechy.
12. Ręce grzeszników, którzy dotykali cudzych żon, są wypełniane rozgrzanymi do czerwoności wypełniaczami.
13. Ich ciała są smarowane substancjami żrącymi, takimi jak kwas itp. Tortury są ostre i dotkliwe we wszystkich piekłach.
14. Twarze ludzi, którzy krzywili się i marszczyli brwi na swoich rodziców, są drapane od końca do końca ostrymi kolcami.
15. Organy, którymi mężczyźni kalają lub nękają kobiety, są odpowiednio torturowane.
16. Jeśli patrzyli na inne kobiety z chciwymi, żarłocznymi oczami, w ich oczy wbijane są rozgrzane do czerwoności igły.
17. O doskonały mędrcze, to prawda, to prawda. Nie ma wątpliwości. Tortury Jamy za pomocą kwasów itp. mają miejsce tutaj, w piekłach.
18. Jeśli ludzie spożywają jedzenie nie ofiarowawszy go najpierw bogom, bogowi ognia, nauczycielom i brāhminom, ich języki i usta są przebijane i wypełniane setkami rozżarzonych do czerwoności gwoździ żelaznych.
19-20. Jeśli ludzie z chciwości zrywają i wąchają kwiaty ze świątynnych ogrodów lub noszą je na głowach,²⁹ ich głowy są pokrywane żelaznymi kolcami, a ich nosy są wypełniane dużą ilością kwasu i innych rzeczy.
21-23. Rozżarzone do czerwoności, trójzębne żelazne pręty są wbijane i przepychane przez klatkę piersiową, szyję, język, stawy zębowe, podniebienie, wargi, nozdrza i wszystkie stawy kończyn tych, którzy oczerniają i zniesławiają szlachetnego nauczyciela cnoty, wielbicieli bogów, boga ognia, nauczyciela oraz wieczne teksty pism świętych.
24. Otwory ciała są wypełniane żrącym kwasem. Ciężkie tortury są zadawane na całym ciele.
25-26. Ci, którzy przywłaszczają sobie majątek innych ludzi lub kopią, a nawet dotykają brāhmina nogą, przechodzą przez kolejne piekła. Ci, którzy bezprawnie dotykają lub depczą stopami materiały do czczenia Śiwy, krowę lub rękopis, w którym zapisane są słowa mądrości, są torturowani przez wypełnianie (jak wspomniano wcześniej).
27. We wszystkich piekłach różne tortury o dotkliwym charakterze są zadawane rękom i stopom.
28-30. Jeśli grzesznicy wypróżniają się lub oddają mocz w pobliżu świątyni Śiwy lub na terenie parków należących do Pana, ich penis wraz z moszną jest miażdżony na proszek żelaznymi cepami do młócenia. Rozgrzane do czerwoności igły są wciskane do ich odbytu i penisa. Ostre żrące kwasy lub stopione metale są wlewane do ich wnętrza.
31-32. W wyniku wcześniejszych tortur ich umysły i wszystkie zmysły doznają wielkich cierpień. Ci, którzy mimo bogactwa nie czynią darowizn pieniężnych z powodu chciwości oraz ci, którzy lekceważą gości odwiedzających ich domy w odpowiednim czasie, popełniają grzechy i wpadają do nieczystego piekła.
33-34. Ci, którzy spożywają jedzenie, zanim złożą ofiarę psom i wronom, są torturowani przez wbijanie dwóch gwoździ w ich otwarte usta. Dodatkowo są nękani przez robaki, dzikie stworzenia i wrony o żelaznych dziobach. Czekają na nich także inne rodzaje tortur.
35-40. Czarny i wielokolorowy – te dwa są przeszkodą na ścieżce Jamy. Składam ofiarę tym dwóm psom.³⁰ Niech przyjmą tę ofiarę. Niech pobożne wrony w kierunku Waruṇy (zachód), Wāju (północny zachód), Jamy (południe) i Nairryti (południowy zachód) przyjmą moją ofiarę. Ci, którzy składają tę ofiarę (bali) przy użyciu mantr Śiwy, po złożeniu czci Śiwie z oddaniem i przeprowadzeniu odpowiedniego ofiarowania homa, nie stają przed Jamą. Idą prosto do nieba. Dlatego ta ofiara powinna być składana codziennie. Sporządza się kwadratowy diagram mistyczny i ofiarowuje słodkie wonności. Ofiarę dla Dhanwantari składa się w rogu Īśāna (północny wschód); dla Indry na wschodzie; dla Jamy na południu; dla Śiwy, Daksza i Umā na zachodzie; dla Pitrów na południu; dla Arjamana na wschodzie oraz dla Dhātri i Widhātri przy wejściu.
41-44. Ofiary dla psów, ich panów oraz wron składa się na ziemi. Gospodarz domu jest podporą dla bogów, Pitrów, duchów, wszelkich istot żywych, Guhjaków, ptaków, robaków i owadów. Cztery wymiona krowy to odpowiednio Swāhākāra, Swadhākāra, Waszaṭkāra i Hantakāra.³¹ Swāhākāra jest ssane przez bogów; Swadhākāra przez przodków; Waszaṭkāra przez innych bogów oraz władców Bhūta; a wymię Hantakāra jest ssane przez ludzi.
45-46. Ten, kto służy krowie z wiarą i szacunkiem, zasługuje na podtrzymanie ogni ofiarnych. Ten, kto ją porzuca, tonie w piekle Tāmisra. Dlatego po złożeniu ofiary (bali) przy drzwiach, gospodarz domu powinien przez chwilę medytować.
47. Głodnego gościa przebywającego w tej samej wiosce należy nakarmić odpowiednim jedzeniem, zgodnie ze swoimi możliwościami i tymi samymi potrawami, które spożywa się samemu.
48. Jeśli gość odchodzi z domu rozczarowany, zabiera ze sobą wszystkie zasługi gospodarza i zostawia swoje własne grzechy.
49. Człowiek, który sam spożywa pyszne jedzenie, zostaje na długo uwięziony w piekle, skrępowany i z przebitym z wielką siłą językiem.
50-51. Kawałki jego własnego ciała, wielkości małego ziarna sezamu, są odcinane i podawane mu do jedzenia. Krew jest w podobny sposób pobierana i podawana mu do picia. Następnie jest bity batami. W ten sposób jest dręczony głodem i pragnieniem.
52. Te i podobne rzeczy stanowią straszliwe tortury zadawane grzesznikom. To, co następuje na końcu, można podsumować w skrócie.
53. Może być człowiek, który popełnił więcej grzechów niż dobrych uczynków, albo taki, który popełnił więcej dobrych uczynków niż grzechów. Teraz posłuchaj o skutkach ich działań.
54. Owoc dobrych czynów jest nieistotny, ponieważ to grzech przeważa. Jego przyjemność jest niewielka, ponieważ musi przejść przez liczne cierpienia z powodu swoich złych czynów.
55. Jest poddawany nieszczęściu i udręce. Tak jak wykwintne jedzenie nie sprawia przyjemności osobie, jeśli nie jest spożywane codziennie, tak jego małe radości nie mają znaczenia wobec różnych cierpień, jakie musi znosić.³²
56. Z drugiej strony, człowiek o większej liczbie dobrych uczynków nie cierpi z powodu kilku drobnych grzechów, tak jak bogaty gospodarz nie cierpi z powodu głodu, gdy pości przez jeden dzień.
57. Na świecie istnieją wielkie grzechy, które rozbijają człowieka na setki kawałków, jak góra uderzona piorunem.

Wjāsa powiedział:

1. Ci, którzy popełniają grzechy, idą ścieżką Jamy z wielkim cierpieniem. O święty Panie, opowiedz teraz o prawych czynach, które przynoszą przyjemność na ścieżce Jamy.

Sanatkumāra powiedział:

2. Pomyślne lub niepomyślne, każdy niewątpliwie musi zebrać owoce czynów popełnionych. Teraz opowiem o tych świętych rytuałach, które przynoszą szczęście.
3. Ludzie, którzy wykonują pomyślne rytuały, których umysły są łagodne i którzy są miłosierni, przechodzą szczęśliwie przez straszną ścieżkę Jamy.
4. Ten, kto daje w darze sandały ze skóry lub drewna wiodącym brāhminom, do siedziby Jamy jedzie radośnie na wspaniałym koniu.
5. Dając w darze parasol, idzie z parasolem. Dając lektykę, podróżuje rydwanem.
6. Dając w darze łóżka i siedziska, ma zapewniony odpoczynek. Ci, którzy tworzą zacienione parki lub sadzą drzewa przydrożne, idą bez zmęczenia nawet przez najgorętsze regiony.
7. Ludzie zakładający ogrody kwiatowe podróżują powietrznym rydwanem Puszpaka. Twórcy świątyń czują się na ścieżce jak w domu.
8. Fundatorzy pustelni dla ascetów i domów dla sierot czują się, jakby bawili się w swoich domach.
9. Czciciele bogów, boga ognia, brāhminów i swoich rodziców idą tą ścieżką, jak im się podoba. Są czczeni po drodze.
10. Ci, którzy dają lampy oliwne, idą jasno oświetlając wszystkie dziesięć kierunków. Dając mieszkania i schronienia, idą bez dolegliwości.
11. Ci, którzy regularnie służą swoim nauczycielom, idą bez trudności. Mają zapewniony odpoczynek na ścieżce. Ci, którzy dają instrumenty muzyczne brāhminom, podróżują szczęśliwie, czując się jak w domu.
12. Dawcy krów idą ścieżką, spełniając wszystkie swoje pragnienia. Na tamtej ścieżce otrzymują również jedzenie i napoje, które rozdali tutaj.
13. Dając wodę do mycia nóg, idzie ścieżką pełną wody. Ten, kto daje oleje do masażu nóg, jedzie tą ścieżką konno.
14. O Wjāso, Jama nigdy nie zbliża się do człowieka, który zawsze obdarowuje wodą do mycia nóg, olejami do masażu, lampami oliwnymi, jedzeniem i mieszkaniem.
15. Dając złoto i klejnoty, przechodzi przez wszystkie nieprzekraczalne przeszkody. Dając srebro i woły, szczęśliwie dociera do Jamaloki.
16. Dzięki tym i podobnym darom charytatywnym ludzie szczęśliwie docierają do siedziby Jamy. Doświadczają różnych przyjemności w niebie.
17. Ze wszystkich dobroczynnych darów, dar jedzenia jest największy. Jest przyjemny. Przynosi natychmiastową radość. Wzmacnia siłę i intelekt.
18. O znakomity mędrcze, nie ma innego daru dobroczynnego porównywalnego z darem jedzenia. Wszystkie istoty żywe pochodzą z jedzenia. Z jego braku umierają.
19. Jedzenie daje krew, mięso, tłuszcz i nasienie, a z nasienia rodzą się istoty żywe. Dlatego wszechświat jest tożsamy z jedzeniem.
20. Głodni ludzie nie cieszą się, nawet jeśli posiadają takie rzeczy jak złoto, klejnoty, konie, słonie, kobiety, girlandy, sandałowe maści i tym podobne.
21. Wszyscy ludzie, dziecko w łonie matki, nowo narodzone niemowlę, dziecko, mężczyzna w średnim wieku, starzec, bogowie, dānawowie czy Rākszasowie pragną jedzenia.
22. Głód jest najdotkliwszym ze wszystkich dolegliwości. Nie ma wątpliwości, że znika on dzięki zastosowaniu leczniczej maści, jaką jest jedzenie.
23. Nie ma nieszczęścia równego głodowi; nie ma choroby równej głodowi; nie ma szczęścia równego wolności od choroby i nie ma wroga równego gniewowi.
24. Wszystkie wcielone istoty umierają, gdy są spalone ogniem głodu. Dlatego głosi się, że składanie daru jedzenia przynosi wielką zasługę.
25. Dawca jedzenia jest dawcą życia. Dawca życia jest dawcą wszystkiego. Dlatego dzięki darowi jedzenia osiąga się korzyści wynikające z daru wszystkiego.
26. Jeśli człowiek wykonuje święte i sakralne rytuały po odżywieniu się jedzeniem podarowanym przez kogoś, zasługa tych rytuałów jest dzielona po połowie przez dwóch – mianowicie przez dawcę jedzenia i wykonawcę rytuałów. Nie ma co do tego wątpliwości.
27. Dawca daru charytatywnego w postaci jedzenia otrzymuje tutaj i w zaświatach wszelkie środki przyjemności, jakie istnieją w trzech światach, takie jak klejnoty, kobiety i pojazdy.
28. To ciało jest największym środkiem osiągnięcia cnoty, bogactwa, miłości i wyzwolenia. Dlatego należy zachować swoje ciało poprzez jedzenie i picie.
29. Wszyscy wychwalają jedzenie. Wszystko opiera się na jedzeniu. Nigdy nie było daru charytatywnego równego darowi jedzenia, ani nigdy nie będzie.
30. O mędrcze, cały wszechświat utrzymuje się dzięki jedzeniu. To jedzenie wlewa w ludzi witalność. Powietrze życiowe opiera się na jedzeniu.
31. Nawet kosztem niedogodności dla swojej rodziny, należy dać jedzenie żebrającemu brāhminowi o szlachetnej duszy, jeśli pragnie się pomyślności.
32. Ten, kto daje jedzenie proszącemu brāhminowi w potrzebie, rzeczywiście składa doskonały depozyt ułatwiający mu korzyści w zaświatach.
33. Gospodarz domu pragnący pomyślności, powinien czcić brāhmina, który przychodzi do niego we właściwym czasie, aby zarobić na życie, lub który zmęczony podróżą przybywa jako gość.
34-35. O Wjāso, dawca jedzenia, o dobrym postępowaniu i wolny od złośliwości, jest honorowany. Dar jedzenia nigdy nie idzie na marne, niezależnie od tego, czy jest ofiarowany psu, czy osobie, która gotuje dla psów. Jeśli ktoś unika narastającego gniewu, doświadcza szczęścia tutaj i w zaświatach. Gniewu nie należy go podsycać, nawet jeśli jest naturalny. Należy starać się go jakoś unikać.
36. Ten, kto daje jedzenie zmęczonemu, nieznajomemu podróżnikowi nie martwiąc się z tego powodu, osiągnie pomyślność.
37. Zasługa człowieka, o wielki mędrcze, który z radością obdarza Pitry, bogów, brāhminów i gości jedzeniem, jest naprawdę ogromna.
38. Dar jedzenia i napojów, niezależnie od tego, czy jest ofiarowany Śūdrze, czy brāhminowi, jest równie doskonały. Nie należy pytać o linię duchową,³³ gałąź Wed³⁴ ani kraj pochodzenia odbiorcy.
39. Ten, kto daje jedzenie, gdy prosi o nie brāhmin, idzie do najwyższego nieba i pozostaje tam aż do ostatecznego rozkładu, kiedy wszystkie istoty zostają zniszczone.
40. Ogród dawcy jedzenia przynosi owoce jego upragnionych pragnień, podobnie jak brāhmini w najwyższym niebie.
41. O mędrcze, o wielki mędrcze, posłuchaj o boskich regionach, które są tworzone w niebie dla dawcy jedzenia dzięki darom pokarmu jakie składa.
42. Siedziby tych szlachetnych dusz w niebie świecą w różnych kształtach i są wyposażone we wszelkie pożądane obiekty.
43. Drzewa rodzą owoce wszystkich pragnień. Złote jeziora w pałacach, pomyślne studnie i zbiorniki wodne są doskonałe.
44. Głosi się o pomyślnych napojach różnych odmian. Istnieją ogromne góry jedzenia, ubrań i ozdób.
45. Mleko płynie tam w rzekach. Istnieją ogromne góry ghī. Pałace są białe jak śnieg. Łóżka lśnią jak złoto.
46. Dawca jedzenia trafia do tych regionów. Należy być dawcą jedzenia, jeśli pragnie się dobra w tym lub w tamtym świecie.
47. Te regiony zasłużonych dawców jedzenia są bardzo świetliste. Dlatego jedzenie powinno być ofiarowywane jako dar przez ludzi.
48. Jedzenie to sam Brahmā. Jedzenie jest samym Wiszṇu. Jedzenie to Śiwa. Nigdy nie było, ani nie będzie daru równego darowi jedzenia.
49. Nawet po popełnieniu wielkiego grzechu, jeśli człowiek daje jedzenie potrzebującym, uwalnia się od wszystkich grzechów. Trafia do nieba.
50. Osiem darów jest najbardziej honorowanych w krainie umarłych, mianowicie jedzenie, napój, koń, krowa, ubrania, łóżko, parasol i siedzenie.
51. Jeśli człowiek pragnie udać się do miasta Jamy powietrznym rydwanem, powinien koniecznie złożyć te specjalne dary.
52. Ta święta opowieść podaje przykłady cnoty darów jedzenia; każdy, kto to czyta lub uczy tego innych, rzeczywiście rozkwita.
53. O wielki mędrcze, jeśli ktoś słucha tego lub opowiada o tym brāhminom podczas wykonywania Śrāddha, przynosi to niekończący się dar jedzenia dla Pitrów.

Sanatkumāra powiedział:

1. Dar picia jest największym i najwspanialszym ze wszystkich darów. Ożywiająca woda jest najbardziej satysfakcjonująca dla wszystkich istot żywych.
2. Dlatego należy z miłością i bez ograniczeń darowywać punkty czerpania wody. Tworzenie źródeł wody, zbiorników itp. jest przyczyną wielkiego błogosławieństwa.
3. To jest prawdziwe, zaprawdę prawdziwe. Nie ma co do tego żadnych wątpliwości, tutaj i w zaświatach. Ludzie powinni zatem kazać kopać zbiorniki, studnie i jeziora.
4. Studnia obfitująca w wodę usuwa połowę grzechu człowieka, który ją kazał wykopać.
5. Jeśli krowy piją i dobrzy ludzie oraz brāhmini korzystają z wody w źródle wykopanym przez człowieka, cała jego rodzina zostaje odkupiona.
6. Jeśli w źródle wykopanym przez człowieka jest mnóstwo wody podczas lata, nigdy nie cierpi on z powodu nieszczęścia ani wypadków.
7. Opowiem o korzyściach z jezior wykopanych przez ludzi. Ten, kto ma na swoim koncie jezioro, jest honorowany we wszystkich trzech światach.
8. Kopanie jezior prowadzi do zdobycia sławy i przyjaźni w siedzibie słońca, ale bez uciążliwego upału.
9. Ten, kto kopie jezioro, zdobywa niekończącą się zasługę. Mędrcy mówią, że to owoc cnoty, bogactwa i miłości.
10. Jezioro jest największym schronieniem dla czterech klas istot żywych. Budowa jeziora itp. świadczy o doskonałej chwale.
11. Bogowie, ludzie, Gandharwowie, Pitry, węże, Rākszasowie i istoty nieruchome zależą od źródeł wody.
12. Brahmā mówi, że jeśli człowiek wykopie jezioro, w którym podczas pory deszczowej jest mnóstwo wody, zdobywa on korzyści świętego rytuału Agnihotry.
13. Nie ma wątpliwości, że jeśli człowiek wykopie jezioro, w którym w czasie jesieni jest mnóstwo wody, zdobywa on korzyści z daru tysiąca krów.
14. Jeśli w wykopanym przez niego jeziorze jest dużo wody podczas wczesnej i późnej zimy, zdobywa on korzyści z tego ofiarowania, w którym daje się dużo złota jako dar ofiarny.
15. Jeśli w wykopanym przez niego jeziorze jest dużo wody podczas wiosny i lata, mędrcy mówią, że zdobywa on korzyści ze świętych rytuałów Atirātra³⁵ i ofiarowania Aśwamedha.³⁶
16. O mędrcze Wjāsa, opowiedziano ci o zasługach płynących z kopania zbiorników wodnych, doskonałych i przyjemnych dla wszystkich istot żywych. Teraz posłuchaj o zasługach za sadzenie drzew.
17. Jeśli człowiek sadzi drzewa w lasach, umożliwia on swoim przodkom i potomkom swojej rodziny uzyskanie odkupienia. Dlatego należy sadzić drzewa.
18. Nie ma wątpliwości, że te drzewa stają się jego synami. Kiedy przechodzi do zaświatów, zdobywa nieśmiertelne regiony.
19. Drzewa czczą i wielbią bogów poprzez kwiaty, Pitry poprzez owoce, a gości poprzez cień.
20. Kinnarowie, węże, Rākszasowie, bogowie, Gandharwowie, ludzie i mędrcy zależą od drzew.
21. Kiedy drzewa kwitną lub przynoszą owoce, sprawiają radość ludziom. Są jak synowie dzięki cnocie zarówno w tym świecie, jak i w zaświatach.
22. Ci ludzie nigdy nie zawodzą w osiąganiu nieba – mianowicie ci, którzy kopią jeziora, sadzą drzewa, brāhmini, którzy wykonują ofiary, i ci, którzy mówią Prawdę.
23. Prawda jest wielkim Brahmanem, największą pokutą (tapas), największą ofiarą i największą nauką.
24. Kiedy inni śpią, Prawda czuwa. Prawda jest największą podstawą; to Prawda podtrzymuje ziemię, wszystko opiera się na Prawdzie.
25. Pokuta, ofiara, zasługa, kult bogów, mędrców i Pitrów, wody, Widjā – wszystkie te rzeczy są ustanowione w Prawdzie.
26. Prawda to ofiara, pokuta, dar charytatywny, mantry, bogini Saraswatī, celibat i Oṃkāra. Te zaprawdę są Prawdą.
27. To Prawda sprawia, że wiatr wieje, słońce świeci, ogień płonie, a niebo jest podtrzymywane.
28. Dzięki podtrzymywaniu Prawdy ludzie mogą osiągnąć korzyści z zachowywania tradycji wszystkich Wed i dokonywania ceremonii ablucji w świętych miejscach.
29. Kiedy waży się Prawdę na wadze, nie równa jej się tysiąc rytuałów ofiarowania konia (aśwamedha) ani sto tysięcy innych ofiar. Prawda przewyższa wszystko.
30. Bogowie, Pitrowie, ludzie, węże, Rākszasowie oraz światy, w tym istoty ruchome i nieruchome, są zadowolone dzięki Prawdzie.
31. Mówi się, że Prawda jest największą cnotą, największym regionem, największym Brahmanem; dlatego zawsze należy mówić Prawdę.
32. Po dokonaniu bardzo trudnej pokuty, to właśnie dzięki oparciu się wyłącznie na Prawdzie i utrzymywaniu cnoty prawdomówności, mędrcy osiągnęli Siddhi i dotarli do nieba.
33. Mędrcy dotarli do nieba, podróżując w powietrznych rydwanach w towarzystwie niebiańskich dam. Prawdę należy mówić zawsze, ponieważ nie ma nic większego od Prawdy.
34. W głębokim, rozległym i czystym wirze, w świętym miejscu Prawdy, należy mentalnie dokonać ceremonialnej ablucji. To jest nazywane najwyższym błogosławieństwem.
35. Ludzie, którzy nigdy nie mówią kłamstwa, czy to dla własnej korzyści, czy dla innych, czy nawet dla własnego syna, trafiają do nieba.
36. Wedy, ofiary i mantry istnieją w brāhminach na zawsze. Nie są widoczne dla nieprawdomównych. Dlatego zawsze należy mówić Prawdę.

Wjāsa powiedział:

37. O asceto, proszę wyjaśnij jeszcze raz, ze szczególnym naciskiem na owoc pokuty dla brāhminów, jak i innych kast.

Sanatkumāra powiedział:

38. Wyjaśnię teraz rozdział o pokucie (tapas), która jest środkiem do osiągnięcia wszystkich przedmiotów pragnień, bardzo trudnym do wykonania nawet przez brāhminów. Proszę, słuchaj, gdy wyjaśniam.
39. Pokuta jest największym rytuałem. Owoce osiąga się dzięki pokucie. Ci, którzy nieustannie angażują się w pokutę, cieszą się wraz z bogami.
40. Niebo, sława i miłość są osiągane poprzez pokutę. Pokuta jest środkiem do osiągnięcia wszystkich celów.
41. Człowiek osiąga wielkie rzeczy dzięki pokucie. Dzięki niej zdobywa zbawienie, wiedzę, doskonałą mądrość, szczęście i piękno.
42. Człowiek zdobywa różne rzeczy dzięki pokucie; poprzez pokutę otrzymuje wszystko, czego pragnie w swoim umyśle.
43. Ci, którzy nigdy nie wykonywali pokuty (tapas), nie osiągają Brahmaloki; pan Śiwa nie jest dostępny dla tych, którzy nigdy nie praktykowali pokuty.
44. Po podjęciu decyzji o konkretnym celu, jeśli człowiek wykonuje pokutę, osiąga go zarówno tutaj, jak i w zaświatach.
45. Uzależniony od wina, ten, kto zhańbił cudze kobiety, zabójca brāhminów, ten, kto splamił łoże nauczyciela, przezwyciężają wszystkie grzechy dzięki pokucie i się ich pozbywają.
46-47. Śiwa, pan wszystkiego, wieczny Wiszṇu, Brahmā, bóg ognia, Indra i inni są obdarzeni pokutą. Osiemdziesiąt osiem tysięcy mędrców o sublimowanym nasieniu, dzięki pokucie, wraz z bogami cieszy się niebem.
48. Królestwa są osiągane dzięki pokucie. Indra, pan bogów i pogromca Wrytry, chroni wszystko dzień po dniu dzięki pokucie.
49. Dzięki pokucie (tapas) władcy Słońca i Księżyca angażują się w dobrobyt światów. Gwiazdy i planety również lśnią dzięki ich pokucie.
50. Nie ma szczęścia na świecie, które można zdobyć bez pokuty. Znawcy Wed rozumieją, że całe szczęście zdobywa się wyłącznie poprzez pokutę.
51. Wiedza, doskonała mądrość, zdrowie, piękno, szczęście i wieczne zadowolenie są owocami pokuty.
52. To dzięki pokucie Brahmā tworzy wszechświat; Wiszṇu go chroni bez wysiłku; Śiwa go niszczy, a Śesza podtrzymuje całą ziemię.
53. O wielki mędrcze, Wiśwāmitra,³⁷ król kszatrijów i syn Gādhi, stał się brāhminem dzięki pokucie. To jest dobrze znane w trzech światach.
54. O inteligentny, tak oto wspomniana została doskonała chwała pokuty (tapas). Teraz posłuchaj o chwale studiowania Wed, która przewyższa samą pokutę.

Sanatkumāra powiedział:

1. O mędrcze, owoce są takie same, czy ktoś wykonuje pokutę w lesie, ograniczając swoją dietę do korzeni i owoców, czy studiuje pojedynczy wers Wed.
2. Nauczając Wed, znakomity brāhmin zdobywa dwa razy więcej zasług, niż studiując je samemu.
3. Wszechświat byłby pozbawiony światła, gdyby nie było Księżyca i Słońca. To samo stałoby się, o mędrcze, gdyby nie było Purān.
4. Purāṇista oświeca ludzi poprzez Śāstry, ludzi, którzy z powodu ignorancji cierpią w piekle. Dlatego należy go czcić.
5. Wśród wszystkich wartościowych ludzi, znawca Purāṇ jest najznakomitszy. Jest uważany za godnego, ponieważ ratuje ludzi przed upadkiem.
6. Nigdy nie należy uważać Purāṇisty za zwykłego człowieka. Nauczyciel biegły w Purāṇach jest wszechwiedzący. Jest on Brahmā, Wiszṇu i Śiwa.
7. Dla dobra tutaj i w zaświatach należy ofiarować Purāṇiście bogactwo, zboże, złoto, różne ubrania itp. jako dar.
8. Dobry człowiek, który z radością daje pomyślne rzeczy Purāṇiście będącemu godnym odbiorcą, osiąga najwyższe wyzwolenie.
9. Posłuchaj o zasługach, jakie zdobywa człowiek, ofiarowując ziemie, krowy, rydwany, słonie i dobre konie godnemu odbiorcy.
10. Człowiek ten zdobywa owoce ofiarowania konia (aśwamedha) i realizuje wszystkie swoje upragnione pragnienia bez strat, zarówno tutaj, jak i w zaświatach.
11. Ten, kto daje mu dobrą, urodzajną i dobrze zaoraną ziemię, umożliwia odkupienie członków swojej rodziny do dziesięciu pokoleń przed nim i po nim.
12. Po cieszeniu się wszystkimi przyjemnościami tutaj, po śmierci zostaje obdarzony boskim ciałem i udaje się do Śiwaloki na boskim powietrznym rydwanie.
13. Bogowie nie są tak zadowoleni z ofiar, Prokszaṇaków (składania ofiar ze zwierząt), obiat i rytuałów z kwiatami, jak z recytacji ksiąg.
14. Posłuchaj o zasługach człowieka, który organizuje Świętą Księgę w świątyni Śiwy, Wiszṇu, Słońca lub kogokolwiek innego.
15. Człowiek ten zdobywa zasługi Rādźasūja i Aśwamedha.³⁸ Przebijając się przez sferę słońca, trafia do Brahmaloki.
16. Po pozostaniu tam przez setki Kalp, staje się królem na ziemi. Cieszy się przyjemnościami bez żadnych cierpień. Nie trzeba mieć co do tego wątpliwości.
17. Ten, kto wykonuje Dźapy przed bóstwem, zdobywa te zasługi, które są wspomniane jako owoce tysiąca ofiar koni.
18. Nic nie cieszy Śiwy i mieszkańców nieba bardziej niż recytacja Itihās i Purān w pomyślnych świątyniach Śiwa.
19. Dlatego należy pilnie organizować recytację księgi. Słuchanie jej z oddaniem i miłością przynosi owoce wszystkich upragnionych pragnień.
20. Człowiek uwalnia się od grzechów, słuchając Śiwapurāṇy. Po cieszeniu się ogromnymi przyjemnościami trafia do świata Śiwa.
21. Już samo słuchanie opowieści o Śiwa przynosi zasługi podobne do tych wynikających z Rādźasūja i stu rytuałów Agniszṭoma.
22. O mędrcze, słuchając opowieści o Śiwa, zdobywa się korzyści i zasługi płynące z ablucji w świętych rzekach i z darowania milionów krów.
23. Ci, którzy nieustannie słuchają opowieści o Śiwa, które uświęcają światy, nie są zwykłymi ludźmi, są Rudrami. Nie ma co do tego żadnych wątpliwości.
24. Mędrcy uważają pył z lotosowych stóp tych, którzy słuchają świętej chwały Śiwa i tych, którzy nieustannie ją wychwalają, za równie święty jak święte miejsca.
25. Niech ci wcieleni, którzy pragną osiągnąć wyzwolenie, zawsze słuchają z oddaniem purāṇicznej opowieści o Śiwa.
26. Jeśli ktoś nie jest w stanie słuchać purāṇicznej opowieści, niech słucha jej przynajmniej przez Muhūrtę każdego dnia z czystym umysłem.
27. O mędrcze, jeśli ktoś nie jest w stanie słuchać opowieści o Śiwa każdego dnia, niech słucha jej w trakcie świętych miesięcy, dni itp.
28. O wielki mędrcze, ten, kto regularnie słucha opowieści o Śiwa, przekracza ocean światowego istnienia, spalając wielki las Karmanu.
29. Żadne nieszczęście nie spotyka tych, którzy słuchają opowieści o Śiwa, nawet przez Muhūrtę, połowę tego czasu lub choćby przez moment z oddaniem.
30. O mędrcze, owoce uzyskane z wysłuchania Śiwapurāṇa są takie same jak te, które płyną z dokonania wszystkich darów charytatywnych lub wykonania wszystkich ofiar.
31. O Wjāso, szczególnie w erze Kali nie ma większej cnoty ukierunkowanej na wyzwolenie i medytację niż słuchanie Purāṇ.
32. Nie ma wątpliwości, że słuchanie Śiwapurāṇa i święta recytacja jego imion przynoszą owoce równie szybko jak drzewo Kalpa dla ludzi.
33. Śiwa stworzył nektarowy sok w formie Purāṇy dla dobra ludzi o słabym intelekcie w erze Kali, którzy porzucili cnotę i dobre postępowanie.
34. Tylko jedna osoba staje się wolna od starości i śmierci, pijąc nektar Amryta. Ale pijąc nektarową opowieść o Śiwa, cała rodzina staje się wolna od śmierci i starości.
35. O drogi, dzięki słuchaniu Purāṇ natychmiast osiąga się to wyzwolenie, które zdobywają zasłużeni asceci i wykonawcy ofiar.
36. Dopóki nie zostanie osiągnięta doskonała wiedza, Jogaśāstry należy pilnie studiować, a tekst Purāṇ należy wysłuchiwać.
37. Dzięki słuchaniu Purāṇ grzech zostaje zredukowany i wyeliminowany; cnota jest wzmacniana; a mądry człowiek nie powraca do światowego życia.
38. Dlatego Purāṇy należy pilnie wysłuchiwać dla osiągnięcia cnoty, bogactwa, miłości i wyzwolenia.
39. Człowiek zdobywa dzięki słuchaniu Purāṇ te korzyści, które są osiągane poprzez ofiary, dary charytatywne, pokuty i pielgrzymki.
40. Gdyby nie było Purāṇ wskazujących ścieżkę Dharmy, nie byłoby ludzi przestrzegających Wrata,³⁹ ani zainteresowanych życiem po śmierci.
41. Ten, kto słucha choćby jednej z trzydziestu sześciu Purāṇ⁴⁰ lub czyta ją z oddaniem, zostaje wyzwolony. Nie ma w tym żadnych wątpliwości.
42. Nie ma innej ścieżki tak przyjemnej. Ścieżka Purāṇ jest najdoskonalsza. Nic na świecie nie lśni bez Śāstry, tak jak światy istot żywych bez słońca.

Sanatkumāra powiedział:

1. Dziesięć darów dobroczynnych nazywa się wielkimi darami (mahādāna) i są one godne pochwały. Należy je ofiarowywać wartościowym osobom każdego dnia. Umożliwiają one duszy przekroczyć ocean światowego istnienia.
2. Dary charytatywne w postaci złota (hiraṇjadāna), krów (godāna) i ziemi (bhūmidāna), o znakomity brāhminie, są bardzo święte. Ci, którzy je czynią, odkupują siebie.
3. Są dary złota, krów i ziemi, czyniąc które człowiek zostaje uwolniony od grzechów.
4. Tulādāny⁴¹ są wysoko cenione, podobnie jak dary z krów. Dary ziemi i mowy mają równą moc i zasługują na pochwałę, ale dary mowy będą większe.
5. Każdego dnia należy dawać te rzeczy tym, którzy ich potrzebują: woły, krowy, parasole, ubrania, pary butów, napoje i jedzenie.
6. Przedmiot, który jest dany brāhminom, proszącym i cierpiącym ludziom po wykonaniu rytuałów Saṃkalpa, pozwala odbiorcy stać się bardzo inteligentnym.
7. Istnieje dziesięć wielkich darów: złoto, nasiona sezamu, słonie, dziewice, służące, dom, rydwan, klejnoty, krowa o płowej barwie oraz zwykłe krowy.
8. Po przyjęciu wszystkich tych darów brāhmin wielkiej mądrości pozwala zarówno sobie, jak i obdarowanemu, przekroczyć ocean światowego istnienia.
9. Jeśli ludzie dają złoto z pobożnym umysłem, bogowie obdarzają ich tym samym. Tak słyszałem.
10. Złoto to ogień. Ogień rzeczywiście reprezentuje wszystkich bogów. Dlatego ofiarowując złoto, człowiek ofiarowuje dar wszystkich bogów.
11. Dar ziemi jest bardzo doskonały i przynosi owoce wszystkich pragnień. Dar złota jest również doskonały i był wcześniej czyniony przez króla Prythu.
12. Jeśli działki ziemi są ofiarowane wraz ze złotem, jest to godne pochwały. Ludzie składający takie dary zostają uwolnieni od wszystkich grzechów i osiągają najwyższy cel.
13. O mędrcze, opowiem o innym darze, który jest najbardziej doskonały i dzięki któremu ludzie nie widzą lasu Jamy, przyczyny wielu cierpień.
14. Należy złożyć dar charytatywny w postaci lasu z należytym przestrzeganiem zasad i pobożnym umysłem. Majątek powinien być zdobyty uczciwymi środkami. Odbiorca powinien być wolny od skąpstwa związanego z bogactwem.
15-19. Z miary Prastha⁴² nasion sezamu należy zrobić wizerunek krowy obdarzonej wszystkimi cechami. Ciele powinno być wykonane ze złota. Powinno mieć boski kształt i posiadać wszystkie cechy. Mistyczny diagram ośmiopłatkowego lotosu należy stworzyć z pomyślnej cynobry i surowego ryżu. Wierny powinien oddać cześć Rudrze i wszystkim innym bogom z wielką pobożnością. Po oddaniu czci krowa i ciele powinny zostać przekazane brāhminowi wraz z klejnotami i złotem, zgodnie z możliwościami, i przyozdobione we wszystkie ozdoby. Wierny powinien spożywać posiłek tylko nocą. Następnie w szczególny sposób powinien ofiarować lampy oliwne. Należy dokonać tego w dniu pełni księżyca w miesiącu Kārttika z wielkim zaangażowaniem. Ten, kto czyni to zgodnie ze swoimi możliwościami, ale ściśle przestrzegając zasad, nie widzi straszliwego piekła ani ścieżki Jamy.
20. O Wjāso, nawet po popełnieniu grzechów człowiek cieszy się w niebie wraz ze swoimi krewnymi i przyjaciółmi, dopóki nie rządzi tam czternastu Indrów.
21. Dar krowy wykonany zgodnie z zasadami jest najbardziej doskonały. O Wjāso, żaden inny dar nie jest tak wysławiany jak ten.
22-23. Jeśli ktoś ofiarowuje płową krowę wraz z cielęciem, ozdabiając rogi złotem, kopyta srebrem i ozdobione innymi rzeczami, a także daje naczynie z dzwonu, ta krowa powraca do niego w formie spełniającej życzenia niebiańskiej krowy. O Wjāso, odbiorca zostaje w ten sposób pobłogosławiony zarówno tutaj, jak i w zaświatach.
24. Należy dawać takie rzeczy człowiekowi o dobrych cechach, które najbardziej lubi na świecie, które są mu bardzo drogie w domu i które chciałby posiadać na stałe.
25. Dary rzeczy równych wagą dawcy są najbardziej doskonałe spośród wszystkich darów. Jeśli ktoś pragnie swojej pomyślności, powinien stanąć na wadze.
26. Dary o tej samej wadze co składający dają wielkie zasługi. Usuwają wszystkie grzechy. Ofiarowując je, człowiek pozbywa się grzechów wynikających z zabójstw i niewoli.
27. Nawet po popełnieniu grzechów, jeśli człowiek ofiarowuje dary o tej samej wadze, staje się wolny od wszystkich grzechów i trafia do nieba.
28-30. (Następujące słowa należy recytować przed dokonaniem daru). „Niech bóstwo przewodniczące wadze usunie grzech popełniony przeze mnie ciałem, umysłem lub słowem w ciągu dnia, nocy, zmierzchów, południa, końca nocy lub w którymkolwiek z trzech czasów. Niech bóstwo przewodniczące wadze, pan Śiwa, wróg Kupidyna, usunie wszystkie grzechy, które popełniłem jako chłopiec, młodzieniec lub starzec, świadomie lub nieświadomie. Majątek został przeze mnie przekazany wartościowej osobie. Został złożony na wadze zgodnie z moją wagą. Niech zasługa spłynie na mnie wraz z tym.”
31. Dar bóstwa przewodniczącego należy przekazać po recytacji powyższej formuły. Nie należy go ofiarowywać jednej osobie. Nie przynosi to żadnej korzyści. Należy je rozdzielić między wielu brāhminów.
32. O Wjāso, ten, kto czyni ten doskonały dar bóstwa przewodniczącego wadze, niszczy swoje grzechy i osiąga niebo. Przebywa tam tak długo, jak długo rządzi nad nim czternastu Indrów.

Wjāsa powiedział:

1. Dla dobra ludzi opowiedz mi o tym, co gdy dane jest jako dar przynosi owoce wszystkich darów.

Sanatkumāra powiedział:

2. Wysłuchaj. Opowiem o darze, który ofiarowany we właściwym czasie pozwala ludziom uzyskać owoce wszystkich darów.
3. To jest najwspanialszy ze wszystkich darów. Cały wszechświat zostanie dany jako dar przez tych, którzy pragną zbawienia za przekroczenie oceanu ziemskiej egzystencji.
4. Człowiek staje się panem siedmiu światów, zyskując jedynie ułamek korzyści, które osiąga, gdy ofiarowuje cały wszechświat.
5. Człowiek, który ofiarowuje wszechświat, bawi się w siedzibie bogów wraz ze swoimi krewnymi, tak długo jak Księżyc i Słońce są na niebie lub ziemia jest stabilna, albo gdy wszyscy w siedzibie mieszkańców nieba są przychylni. Później, dla radości, osiąga region Wiszṇu, który jest trudny do osiągnięcia nawet dla bogów.
Wjāsa powiedział:
6. O święty panie, proszę wyjaśnij wszechświat, jego rozmiar, jego główną duszę, jego podporę i jego strukturę, abym mógł go w pełni zrozumieć.

Sanatkumāra powiedział:

7. O mędrcze, słuchaj. Wyjaśnię, jak wysoki i jak rozległy jest wszechświat. Słuchając tego z uwagą, człowiek pozbywa się grzechów.
8. To, co jest nieprzejawioną ostateczną przyczyną, objawia się jako Śiwa, wolny od chorób. Gdy to zostaje podzielone, z tego w odpowiednim czasie rodzi się Brahmā.
9. Brahmā tworzy wszechświat składający się z czternastu światów.⁴³ O drogi, opowiem o tym zwięźle i we właściwym porządku. Słuchaj uważnie.
10. Jest tylko siedem światów podziemnych (pātāla). Światów górnych jest również siedem (bhuwana). Wysokość wszechświata jest dwukrotnie większa i znajduje się on pośrodku wody.
11. Jego podporą jest wąż Śesza. Jest on wychwalany jako Wiszṇu. Na polecenie Brahmā wspiera wszystko.
12. Nawet bogowie i Asurowie nie są w stanie opisać atrybutów Śesza, który jest czczony przez bogów, mędrców i Gaṇa i którego siddhowie nazywają Ananta.
13. Ma on tysiąc kapturów. Dzięki tysiącom klejnotów na jego kapturach oświetla wszystkie strony świata. Nosi wspaniałą ozdobę Swastika.
14. Ma tylko jeden kolczyk. Ma koronę i nosi girlandy. Jego oczy są przekrwione od upojenia. Lśni jak biały płonący górski szczyt.
15. Przypomina górę Kailāsa, która lśni na biało dzięki płynącej Gaṅgā. Ale nosi niebieskie szaty i jest upojony.
16-17. Jest czczony przez złotoskóre dziewice Nāga (nāgakanjā) w tym aspekcie – to znaczy końce jego dłoni dotykają lemiesza. Nosi doskonały kij do młócenia. Jest Rudrą w formie Saṅkarszaṇa. Lśni płomieniem trującego ognia. Pod koniec Kalpy z jego pysków wydobywają się płomienie ognia. Po pochłonięciu trzech światów gasną.
18. Niosąc kulę ziemską na swoich plecach, Śesza, pan Bhūtów, stoi u korzenia Pātāla. Jest czczony za swoje nieskończone atrybuty.
19. Jego mocy płodności nie mogą odpowiednio opisać nawet ambitni bogowie, ani nie można poznać jego formy.
20. Kto wyrazi jego potęgę w pełni? Szereg jego kapturów, różowych od klejnotów, okrąża całą ziemię jak girlanda kwiatów.
21. Gdy Śesza, z oczami przekrwionymi od upojenia, rozciąga się, ziemia drży wraz ze wszystkimi swoimi górami, oceanami i lasami.
22-23. O znakomity mędrcze, każdy ze światów podziemnych (pātāla) rozciąga się na dziesięć tysięcy Jodźana.⁴⁴ Siedem światów podziemnych to Atala, Witala, Sutala, Rasātala, Tala, Talātala i Pātāla. Siedem światów leży pod ziemią. Tak mówią uczeni ludzie.
24. Wysokość każdego z tych światów jest dwukrotnie większa od ich rozciągłości. Powierzchnie wszystkich są podłożami z klejnotów. Pałace są pełne klejnotów, a ich tarasy są wykonane ze złota.
25. Zamieszkują tam Dānawowie, Daitejowie, Węże (Nāgowie) i Rākszasowie pochodzący od Daitjów.
26. Nārada, który przybył do nieba z regionu podziemnego, ogłosił w środku zgromadzenia niebiańskiego, że światy podziemne (pātāla) są piękniejsze niż niebo.
27. Tam, w różnych ozdobach, obecne są lśniące klejnoty. Są białe i rozkoszne. Cóż może im się równać?
28. Region podziemny jest tu i ówdzie rozświetlony przez córki Daitjów i Dānawów. Nawet dla wyzwolonej duszy region podziemny jest przyjemny. Która wyzwolona dusza go nie pragnie?
29. W ciągu dnia nie ma tam promieni słonecznych, a w nocy nie ma promieni księżycowych. Nie ma tam ani chłodu, ani jaskrawego światła słonecznego. Jest tylko blask klejnotów.
30. O znakomity mędrcze, wszelkiego rodzaju jedzenie i napoje spożywane są tam przez niezwykle radosnych ludzi. Czas, który tam upływa, w ogóle nie jest odczuwany.
31. Słychać tam gruchanie samców kukułek. Są tam lotosy, stawy z lotosami oraz rzeki i jeziora. Każde z nich jest bardziej doskonałe od drugiego.
32. Ozdoby tam są bardzo lśniące. Maści są słodko pachnące. O brāhminie, można tam usłyszeć dźwięki Wīṇ, fletów i Mrydaṅgów. Wszędzie rozbrzmiewają pieśni.
33. Daitjowie i węże tam cieszą się i radują. Dzięki pokutom Dānawowie i Siddhowie osiągają te światy.

Sanatkumāra powiedział:

1. O znakomity mędrcze, ponad dolnymi rejonami są piekła, w których grzesznicy są przypalani. Posłuchaj mojego opisu.
2. Są to: Raurawa, Śūkara, Rādha, Tāla, Wiwaswat, Mahādźwāla, Taptakumbha, Lawaṇa, Wilohita.
3. Rzeka Waitaraṇī składa się z gnijącej substancji płynącej w niej, Krymiṇa. Krymibhodźana, Asipatrawana i Lālābhaksza to straszne piekła:
4. Pūjawaha ma zwykle płomienie ognia na zewnątrz i jest do góry nogami. Sandaṃśa, Kālasūtra, Tamas, Awīćirodhana
5. Śwabhodźana, Ruszṭa, Maharaurawa i Śālmali — istnieją tam te i inne piekła; wszystkie są bardzo bolesne.
6. Są tam paleni ludzie, którzy dopuszczają się grzechów. O Wjāso, wymienię je po kolei. Słuchaj uważnie,
7. Ten, kto popełnia krzywoprzysięstwo, z wyjątkiem brāhminów, bogów i krów, oraz ten, kto ciągle kłamie, zawsze trafia do piekła Raurawa.
8-10. Następujący grzesznicy, a mianowicie niszczyciel dziecka w łonie matki, złodziej kradnący złoto i krowy, kto nadużywa zaufania, uzależniony od wina, zabójca brāhminów, złodziej bogactwa innych i ten, kto się z nimi zadaje — idą do piekła Kumbha, o Wjāso. Kto zabija swego nauczyciela, siostrę, matkę, córkę, a nawet krowę, też tam idzie. Kto gani swoją czystą żonę, kto jest uzależniony od lichwy, kto sprzedaje pukle włosów i kto porzuca wielbiciela – wszyscy oni są spaleni rozpalonym żelazem.
11-13. Kto obraża nauczycieli, kto odprawia gości, a potem sam spożywa posiłek, kto popełnia bluźnierstwo, kto sprzedaje bożki i kto współżyje z zakazanymi kobietami — wszyscy oni, o brāhminie, idą do piekła Saptabala. Złodziej, zabójca krów, upadły człowiek, ten, kto profanuje granice, ten, kto nienawidzi bogów, brāhminów i Pitrów, i ten, kto profanuje klejnoty, idą do piekła Krymibhaksza, gdzie jedzą robaki i inne obrzydliwe rzeczy.
14-16. Podły człowiek, który je przed Pitrami, bóstwami i bogami, i ten, który nieświadomie lub podstępnie, błędnie cytuje święte teksty — ci trafiają do piekła Lālābhaksza. Brāhmin, który zadaje się ze złymi ludźmi i jest otoczony wyrzutkami, brāhmin, który pełni funkcję kapłana w ofierze dla niegodnych osób i spożywa zakazane jedzenie, i ten, który sprzedaje sok Soma — ci trafiają do piekła Rudhiraugha. Ten, który psuje miód i wywołuje zamieszanie we wsi, trafia do bezlitosnej rzeki Waitaraṇī.
17. Ci, którzy są aroganccy w swojej młodości, przekraczają granice przyzwoitości, są nieczyści i utrzymują się z zarobków niemoralnych kobiet, trafiają do piekła Krymja.
18. Ten, kto ścina drzewa bez celu, trafia do piekła Asipatrawana. Ci, którzy polują na jelenie za pomocą Kszurapraka (strzał o kształcie podkowy), trafiają do piekła Wahnidźvāla.
19. O brāhminie, brāhmin, kszatrja lub waiśja, który schodzi z drogi dobrego postępowania, ostatecznie trafia do piekła przeznaczonego dla Ćāṇḍālów spożywających psie mięso.
20. Ci, którzy porzucają święte rytuały w połowie oraz ci, którzy odstąpili od swoich obowiązków zgodnych ze swoimi etapami życia, trafiają do piekła Sandaṃśa, gdzie tortury są bardzo straszliwe.
21. Uczniowie, którzy dopuszczają się nocnych zmaz nasienia oraz ojcowie, którzy nie edukują właściwie swoich synów, trafiają do piekła Śwabhodźana.
22. Są setki i tysiące tych i innych piekieł, w których tysiące grzeszników przechodzą tortury i są paleni.
23. Te i inne grzechy liczone są w tysiącach, podobnie jak istoty w piekłach doświadczają ich i próbują je odpokutować.
24. Ci, którzy popełniają występki sprzeczne z nakazami kasty i etapów życia, czy to fizycznie, umysłowo, czy słownie, trafiają do piekła.
25. Istoty w piekłach widziane są przez bogów w niebie, jako stojące do góry nogami. Te istoty również widzą bogów w podobny sposób, z głowami skierowanymi w dół, pod sobą.
26-27. Istoty nieruchome – rośliny itd. oraz istoty ruchome – robaki, owady, ptaki, zwierzęta, prawi ludzie, bogowie i istoty wyzwolone – wszystkie te istoty występują w równej liczbie w niebie i w piekle. Grzesznik, który nie chce odpokutować swoich czynów, trafia do piekła.
28. Swājambhuwa Manu ustanowił surowe rytuały pokutne dla wielkich grzechów i mniejsze rytuały pokutne dla drobnych grzechów w erze Kali.
29. Spośród wielu rytuałów wymienionych jako sposoby odpokutowania, pamięć o Śiwie jest największym z nich.
30. Jeśli ktoś popełni grzech, ale żałuje go po jego popełnieniu, również jest to forma odpokutowania. W tym również pamięć o Śiwa jest największym środkiem pokuty.
31. Człowiek, który pamięta o Panu Śiwa w południe lub przy innych okazjach, osiąga Pana Śiwa. Przypominając sobie o nim rano, w nocy lub o zmierzchu, pozbywa się swoich grzechów.
32. Tylko poprzez pamięć o Śiwa, Panu Umā, człowiek osiąga wyzwolenie, unicestwienie wszystkich cierpień lub niebo.
33. O wiodący brāhminie, dźapa, homa, modlitwy itd. stanowią przeszkody na drodze grzechów. O znakomity mędrcze, nie występują one nigdzie w trzech światach.
34. Osiągnięcie statusu Indry, pana bogów, jest owocem zasługi zdobytej poprzez dźapa, homa, modlitwy itd., wykonywane przez człowieka, którego umysł jest w Panu Śiwa.
35. O mędrcze, ten, kto pobożnie pamięta Śiwa dniem i nocą, nigdy nie trafia do piekła, ponieważ jego grzechy zostają całkowicie usunięte.
36. O znakomity brāhminie, grzech i zasługa wskazują na piekło i niebo. Jedno prowadzi do cierpienia, drugie do przyjemności i ponownych narodzin.
37. To, co na początku przynosi radość, później powoduje cierpienie. W ostatecznym rozrachunku wszystko ma naturę cierpienia. W rzeczywistości nie ma niczego, co byłoby niezmiennie przyjemne.
38. Szczęście i cierpienie są jedynie tymczasowymi transformacjami umysłu. Natomiast wiedza jest najwyższym Brahmanem. Wiedza prowadzi do zrozumienia rzeczywistości.
39. Cały wszechświat, zarówno istoty ruchome, jak i nieruchome, ma wiedzę za swoją duszę. O mędrcze, nie ma niczego większego niż doskonała wiedza o najwyższym istnieniu.
40. Tak oto wyjaśniłem całą sferę piekieł. Teraz wyjaśnię sferę ziemi.

Sanatkumāra powiedział:

1. O synu Parāśary, słuchaj uważnie moich wyjaśnień dotyczących sfery ziemi składającej się z siedmiu Dwīpa (kontynentów).⁴⁵
2. Siedem kontynentów to Dźambū, Plaksza, Śālmali, Kuśa, Krauńća, Śāka, Puszkara. Te siedem otoczonych jest przez siedem oceanów.
3. Siedem oceanów to morze soli, morze soku z trzciny cukrowej, morze wina, morze ghī, morze jogurtu, morze mleka i morze czystej wody. Dźambū-dwīpa znajduje się pośrodku tych wszystkich.
4-6. W jego środku znajduje się złota góra Meru, o Kālejo. Rozciąga się na szesnaście Jodźana w dół, a jej wysokość wynosi osiemdziesiąt cztery Jodźana. Jej szerokość u szczytu wynosi trzydzieści dwa Jodźana. Ta góra znajduje się na grzbiecie ziemi i rozciąga się na wszystkie strony. U podstawy ma szesnaście tysięcy Jodźana. Ma kształt zalążka kwiatu lotosu. Góry Himawat,⁴⁶ Hemakūṭa⁴⁷ i Niszadha⁴⁸ znajdują się na południe od niej.
7. Góry Warsza na północy to Nīla, Śweta i Śryṅgin.⁴⁹ Ich rozciągłość wynosi dziesięć tysięcy Jodźana. Są pełne klejnotów i mają różowy poblask.
8. Ich wysokość wynosi tysiąc Jodźana, a szerokość również jest taka sama. Bhārata jest pierwszym subkontynentem. Następnie jest Kimpurusza.
9. Hari Warsza jest innym, o mędrcze, znajduje się na południe od Meru. Ramjaka znajduje się po stronie północnej. W jego części leży Hiraṇmaja Warsza.
10. Na północy znajdują się także Kuru. O znakomity mędrcze, rozciągłość każdego z nich, tak jak w przypadku Bhārata, wynosi dziewięć tysięcy Jodźana.
11. Ilāwryta Warsza znajduje się w jego środku, a Meru wznosi się e centrum. We wszystkich czterech kierunkach wznoszą się szczyty o wysokości dziewięciu tysięcy Jodźana.
12. O znakomity mędrcze, taka jest Ilāwryta i znajdują się tutaj cztery góry, które wyglądają jak wsporniki Meru, są z nią połączone i wznoszą się ponad nią.
13. Mandara znajduje się na wschodzie. Gandhamādana na południu. Wipulajest na zachodzie, a Supārśwa znajduje się na północy.⁵⁰
14. Drzewa będące proporcem góry to Kadamba, Dźambu, Pippala i Waṭa. Ich wysokość wynosi jedenaście tysięcy Jodźana.
15. O wielki mędrcze, posłuchaj o pochodzeniu nazwy Dźambū-dwīpa. Są tu wielkie drzewa, które lśnią. Wyjaśnię ci ich naturę.
16. Owoce drzewa Dźambū są wielkości ogromnego słonia. Spadają na szczyt góry i rozbijają się, rozrzucając się wszędzie.
17. Słynna rzeka Dźambū⁵¹ składa się z soku z owoców Dźambū. Płynie tam i jest pita przez mieszkańców tej krainy.
18. Ludzie mieszkający na jej brzegach nie pocą się. Nie wydzielają nieprzyjemnego zapachu i nie odczuwają niedostatku w używaniu swoich narządów zmysłów.
19. Błoto z tego strumienia, wysuszone przez podmuch ust, przekształca się w złote ozdoby dla Siddhów. Jest nazywane Dźāmbūnada.
20. Bhadrāśwa Warsza znajduje się na wschód od Meru. Ketumāla Warsza leży na zachodzie. Pomiędzy nimi znajduje się Ilāwryta.
21. Las na wschodzie to Ćaitraratha,⁵² na południu Gandhamādana, na zachodzie Wibhrādźa, a na północy Nandana.
22. Są tam cztery jeziora: Aruṇoda, Mahābhadra, Śitoda i Mānasa.⁵³ Te cztery jeziora są godne tego, by rozkoszowali się nimi wszyscy bogowie.
23. Góry dopełniające Meru na wschodzie to Śātāńdźana, Kuruṅga, Kurara i Māljawat. Każda z nich jest ważna.
24. Góry dopełniające na południu to Trikūṭa, Śiśira, Pataṅga, Rućaka, Niszadha, Kapila i inne.
25. Góry dopełniające na zachodzie to Sinīwāsa, Kusumbha, Kapila, Nārada, Nāga i inne góry.
26. Góry dopełniające na północy to Śaṅkhaćūḍa, Ryszabha, góra o nazwie Haṃsa, Kālańdźara i inne.
27. Śātakaumbha, złote miasto Brahmā, znajduje się na szczycie Meru i w jego centrum. Rozciąga się na czternaście tysięcy Jodźana.
28. Wokół tego miasta znajdują się osiem miast ośmiu strażników kierunków, które zostały im przypisane zgodnie z ich kierunkami i formami.
29. Wypływając ze stóp Wiszṇu, rzeka Gaṅgā spływa do miasta Brahmā, przepływając przez sferę księżyca.
30. Spływając w czterech kierunkach, rzeka Gaṅgā rozdziela się na cztery strumienie: Sītā,⁵⁴ Alakanandā,⁵⁵ Ćakszus⁵⁶ i Bhadrā.⁵⁷
31. Sītā płynie na wschód od góry, Alakanandā płynie na południe, Ćakszus płynie na zachód, a Bhadrā płynie na północ.
32. Tak oto święta rzeka Gaṅgā, płynąc trzema korytami, wpływa do wielkiego oceanu w czterech kierunkach po przekroczeniu wszystkich gór.
33. Meru jest położona pośrodku czterech gór: Sunīla, Niszadha, Māljawat i Gandhamādana. Ma kształt perykarpu kwiatu lotosu.
34. Cztery Warsza – Bhārata, Ketumāla, Bhadrāśwa i Kuru – są płatkami światowego lotosu. Lokaparwata stanowią jego granicę.
35. Dewakūṭa⁵⁸ stanowi jego rdzeń. Rozciąga się od południa na północ. Gandhamādana i Kailāsa rozciągają się ze wschodu na zachód.
36. Góry Niszadha i Nīla wyłaniają się ze wschodu i zachodu Meru, skręcają na południe i północ i kończą się w perykarpie.
37. Te góry Kesara – Śweta i inne – tworzące środek Meru, występują parami i są niezwykle piękne.
38. Na północ od tych gór znajdują się zbiorniki wodne, do których przybywają Siddhowie i Ćāraṇowie. Lasy i miasta w ich pobliżu są bardzo fascynujące.
39. Miasta te należą do bogów, Jakszów, Gandharwów i Rākszasów. Bogowie i Daitjowie bawią się na tych górach dniem i nocą.
40. Są to siedziby ludzi prawych. Są one wychwalane jako niebiosa na ziemi. Grzesznicy nigdy nie mogą tam się udać. Nie mogą być nawet widziani w ich pobliżu.
41. O wielki mędrcze, w ośmiu Warsza, poczynając od Kimpurusza itd., nie ma smutku, zagrożenia, cierpienia, głodu ani strachu.
42. Ludzie są zdrowi, wolni od strachu i pozbawieni trosk. Ich długość życia wynosi od dziesięciu do dwunastu tysięcy lat.
43. Czas jest tam liczony jako Kryta, Tretā itd. Pan nie zsyła tam ziemskich deszczy.
44. We wszystkich tych siedmiu Warsza rzeki są dobrze uregulowane. Mają piaski ze złota. Są tam setki małych rzek. Cnotliwi ludzie bawią się w nich.

Sanatkumāra powiedział:

1-2. Wyjaśnię Bhāratawarsza. Na południe od góry Himālaja i na północ od oceanu leży kraina Bhārata. O wielki mędrcze, jej rozciągłość wynosi dziewięć tysięcy Jodźana. Jest to kraina świętych obrzędów prowadzących do osiągnięcia nieba i wyzwolenia. Tak mówią mędrcy.
3. Niebo i piekło są osiągane tylko przez ludzi stąd. Wymienię ci dziewięć podziałów Bhārata Warsza.
4-5. Indradjumna, Kaseru, Tāmrawarṇa, Gabhastimat, Nāgadwīpa, Saumja, Gandharwa, Wāruṇa, a dziewiąty to subkontynent Sāgarasambhryta. Ten subkontynent rozciąga się z północy na południe na tysiąc Jodźana.
6. Na wschód od Bhārata żyją Kirātowie,⁵⁹ na południu Jawanowie, na zachodzie Khaśowie, a na północy asceci.
7. W środku żyją brāhmini, kszatrjowie, waiśyowie i śudrowie, utrzymując się z ofiar, walk, handlu i służby.
8. Jest siedem Kulaparwata: Mahendra,⁶⁰ Malaja,⁶¹ Sahja,⁶² Sudāmā,⁶³ Rykszaparwata,⁶⁴ Windhja⁶⁵ i Pārijātra.⁶⁶
9. O mędrcze, Wedy, Smryti, Purāṇy i inne rzeczy pochodzą z Pārijātra. Usuwają wszystkie grzechy przez sam ich widok lub dotyk.
10. Siedem wielkich rzek wypływa z Windhji, takich jak Narmadā,⁶⁷ Surasā⁶⁸ itd., a tysiące mniejszych są pełne pomyślności. Usuwają one wszystkie grzechy.
11. Godāwarī,⁶⁹ Bhīmarathī,⁷⁰ Tāpī⁷¹ i inne ważne rzeki wypływają z góry Ryksza. Natychmiast usuwają strach przed grzechami.
12. Rzeki Kryszṇā Weṇī⁷² i inne wypływają z Sahja, Krytamālā,⁷³ Tāmraparṇī⁷⁴ i inne wypływają z Malaja.
13. Trijāmā,⁷⁵ Ryszikuljā⁷⁶ i inne wypływają z Mahendra. Ryszikuljā,⁷⁷ Kumārī⁷⁸ i inne wypływają z Śuktimat.⁷⁹
14. W ich dolinach znajduje się wiele terytoriów i krajów. Ludzie piją wodę z tych rzek oraz z innych jezior.
15. O wielki mędrcze, wszystkie cztery Jugi – Kryta i inne – są przestrzegane w Bhārata, ale nie w innych Dwīpach.
16. Tu składane są dary przez zasłużone ofiary. Asceci wykonują surowe pokuty w celu osiągnięcia lepszych światów.
17. O wielki mędrcze, tak jest, ponieważ jest to kraina świętych obrzędów w Dźambūdwīpie. Spośród nich Bhārata jest najwspanialsza. Pozostałe to krainy przyjemności.
18. O znakomity mędrcze, dopiero po tysiącu narodzin człowiek rzadko rodzi się tutaj jako istota ludzka i to tylko dzięki zgromadzonym zasługom.
19. Mówi się, że bogowie śpiewają takie pieśni: Błogosławieni są ci, którzy mogą żyć w krainie Bhārata, będącej ścieżką prowadzącą do nieba i wyzwolenia. To oni rodzą się tam jako ludzie.
20. Po uzyskaniu ludzkich narodzin od czasu do czasu i bawiąc się w wielkiej postaci duszy Śiwy, osiągnę owoce wszystkich świętych obrzędów w tej formie.
21. Tylko błogosławieni ludzie czerpią tę radość. Są szczęśliwi a ich umysły są zainteresowane świętymi obrzędami. Ci, którzy rodzą się w Bhāratawarsza, mają podwójne korzyści – osiągnięcie nieba i wyzwolenia.
22. Ta Dźambūdwīpa rozciąga się na sto tysięcy Jodźana, wliczając wszystkie jej wewnętrzne strefy. Jest dobrze otoczona słonym oceanem.⁸⁰
23. Kontynent Plaksza jest chwalony jako otaczający słone morze rozciągające się na sto tysięcy Jodźana. O brāhminie, Dwīpa jest dwa razy większa.
24. Siedem gór Warsza to Gomanta, Ćandra, Nārada, Dardura, Somaka, Sumanas i Waibhrāja.
25. Na tych pięknych górach Warsza wszyscy poddani, bogowie, Gandharwowie itd. żyją razem na zawsze.
26. Tam oczekiwana długość życia dla ludzi wynosi dziesięć tysięcy lat. Ani fizyczne choroby, ani zmartwienia, ani męki nie dręczą tam nigdzie ludzi.
27. Siedem świętych rzek tutaj to Anutaptā, Śikhī, Pāpaghnī, Tridiwā, Krypā, Amrytā i Sukrytā.
28. Pomniejszych rzek i gór jest tam tysiące. Ludzie w krajach cieszą się piciem wody z tych rzek.
29. We wszystkich siedmiu podziałach w nim nie ma rozróżnienia między różnymi Jugami. O wielki mędrcze, czas tam na zawsze jest na równi z Tretā Jugą.
30. O znakomity mędrcze, są tam brāhmini, kszatrijowie, waiśjowie i śūdrowie. W środku jest wielkie drzewo podobne do niebiańskiego drzewa Kalpa.
31. To drzewo nazywa się Plaksza, a zatem, o znakomity brāhminie, kontynent nazywa się Plakszadwīpa.⁸¹ Pan Śiwa, dobroczyńca światów, składa tam ofiarę.
32. Pan Wiszṇu i Brahmā również oddają tu cześć za pomocą wedyjskich mantr i tantr. Teraz posłuchaj jeszcze raz krótkiego opisu Śālmali.
33-34. Jest tam również siedem Upa-warszas (subkontynentów). Proszę, posłuchaj ich nazw. Są to Śweta, Harita, Jīmūta, Rohita, Waikala, Mānasa i siódmy subkontynent, Suprabha. Subkontynent ten nazywa się Śālmali⁸² z powodu drzewa Śālmala.
35-36. Zawsze jest otoczony oceanem, dwukrotnie większym od niego. Rzeki wyraźnie wskazują na Warsza. Posłuchaj ich nazw. Są to Śuklā, Raktā, Hiraṇjā, Ćandrā, Śubhrā, Wimoćanā i Niwrytti. Wszystkie one mają chłodne święte wody.
37. Wszystkie siedem Warsza zawierają ludzi z czterech kast. Zawsze czczą pana Śiwa, składając różne rodzaje ofiar.
38. W tym pięknym miejscu bogowie są zawsze obecni. Ta Dwīpa jest otoczona oceanem wina.
39-40. Ocean wina jest dwa razy większy niż Śālmali Dwīpa. Kuśa Dwīpa⁸³ jest wszędzie wokół niej na zewnątrz. Daitjowie i Dānawowie mieszkają tam razem z ludźmi. Podobnie jak bogowie, Gandharwowie, Jakszowie, Kimpuruszowie i inni. Również tam kasty są oddane swoim obowiązkom i postępowaniu.
41. Ludzie w Kuśa Dwīpa czczą Brahmā, Wiszṇu i Śiwa, obdarzającego owocami wszystkich pragnień.
42. Siedem gór to Kuśeśaja, Hari, Djutimat, Puszpawat, Manidruma, Hemaśaila i Mandarāćala.
43-44. Rzek jest siedem. Posłuchaj ich faktycznych nazw. Dhūtapāpā, Siwā, święta Sammiti, Widjā, Dambhā, Mahī i Alpā. Wygaszają one wszystkie grzechy. Istnieją tysiące innych rzek o pomyślnych wodach i złotych piaskach.
45. Na Kuśadwīpie główną rośliną jest kępa trawy Kuśa. Jest on otoczony oceanem klarowanego masła. O szczęśliwcze, wysłuchaj opisu Krauńća Dwīpa,⁸⁴ innego wielkiego kontynentu.
46. Jest on otoczona oceanem zsiadłego mleka i serwatki, dwa razy większym. O inteligentny, wysłuchaj nazw gór Warsza.
47. Są to Krauńća, Wāmana, Andhakāraka, Diwāwrti, Manas, Puṇḍarīka i Dundubhi.
48. Mieszkańcy żyją na tych górach Warsza, które są bardzo piękne i złote. Wolni od strachu, przebywają tam ze swymi przyjaciółmi i bogami.
49. We właściwym porządku mieszkają tam brāhmini, kszatrijowie, waiśjowie i śūdrowie. Jest tam siedem wielkich rzek i tysiące innych małych rzek.
50. Są to Gaurī, Kumudwatī, Sandhjā, Rāśī, Manodźawā, Śānti i Puṇḍarīka, a ich świętą wodę dają do picia innym.
51-53. Czci się tam Pana w postaci Jogarudry. Ocean zsiadłego mleka i serwatki otacza Śākadwīpę,⁸⁵ dwa razy większy. Jest tam siedem gór. Usłysz ode mnie ich nazwy. Na wschodzie znajduje się góra Udajagiri. Na południu góra Dźaladhāra. Astagiri jest na zachodzie, a Awikeśa na północy. Wielkie drzewo Śāka jest tam czczone przez Siddhów i Gandharwów.
54. Kraje te są bardzo święte i zamieszkałe przez ludzi wszystkich czterech kast. Rzeki również są bardzo święte, rozpraszając wszelki strach spowodowany grzechami.
55. Są to Sukumārī, Kumārī, Nalinī, Weṇukā, Ikszu, Reṇukā i Gabhasti.
56. O wielki mędrcze, jest tam tysiące małych rzek. Góry również liczą setki i tysiące.
57. Nie ma tam mowy o utracie cnoty. Ludzie przybywają z nieba do tych Warsza na ziemi i bawią się ze sobą.
58. W Śākadwīpa słońce jest z miłością czczone przez ludzi ze wszystkich krajów, pobożnych w umyśle i czynach, jak wspomniano wcześniej.
59-60. Otoczona jest ze wszystkich stron oceanem mleka dwukrotnie większym. O Wjāso, ocean mleka otoczony jest kontynentem Puszkara,⁸⁶ który jest dwa razy większy. Warsza, która się tam znajduje słynie pod nazwą Mānasa. Ma pięć tysięcy Jodźana wysokości.
61. Wokół niej jest wielki pierścień, pięćset tysięcy Jodźana długości. Pierścień Puszkara Dwīpa dzieli go na dwie części.
62. Dwīpa i Warsza mają podobne kształty, a mianowicie spiralne. Ludzie tam żyją do dziesięciu tysięcy lat.
63. Są wolni od chorób. Nie są nieszczęśliwi. Są pozbawieni namiętności i nienawiści. Zło nigdy nie jest przez nich akceptowane. O mędrcze, nie więżą ani nie zabijają nikogo.
64. Nie ma tam ani prawdy, ani kłamstwa. Zawsze panuje noc. Ludzie mają takie same ubrania i cechy, wszyscy mają złocistą karnację.
65. Ta Warsza, o mędrcze, to Bhauma, która jest jak niebo na ziemi, a życie tutaj jest przyjemne dla wszystkich, wolne od starości i chorób,
66. O wielki mędrcze, w Dhātakīkhaṇḍa i Mahāwīta w Puszkaradwīpa, święte drzewo figowe jest doskonałym miejscem zamieszkania Brahmā.
67. Brahmā mieszka tam, czczony przez bogów i Asurów. Puszkara otoczona jest oceanem słodkiej wody.
68. W ten sposób siedem kontynentów otoczone jest przez siedem oceanów, z których każdy jest dwa razy większy od poprzedniego.
69. Specjalność oceanów jest następująca. Wody jest zawsze tyle samo. Jej ilość nigdy się nie zmniejsza.
70. O znakomity mędrcze, jeśli woda w garnku jest podgrzewana, unosi się. Podobnie, gdy wschodzi księżyc, podnosi się woda oceanu.
71. Podczas wschodu i zachodu księżyca wody przypływają i odpływają. Dlatego w jasnych i ciemnych połowach miesiąca wody różnią się ilością; zwiększają się i zmniejszają.
72. O wielki mędrcze, zwiększenie i zmniejszenie ilości wód oceanów widziane jest setki i tysiące razy. To zostało ci wyjaśnione.
73-74. Wszyscy ludzie w Puszkaradwīpa, o braminie, spożywają słodkości, które pojawiają się tam same z siebie na zawsze. Poza tym nie ma tam istot żywych. Ziemia jest złota i pozbawiona żywych stworzeń.⁸⁷
75. Poza tym jest góra Lokāloka. Ma tysiąc Jodźana wysokości i równą liczbę Jodźana rozciągłości.
76. O wielki mędrcze, dlatego wraz z tym wszechświatem ziemia ma pięćset milionów Jodźana rozciągłości, wliczając wszystkie kontynenty i góry.
77. Ten świat jest w odpowiednim czasie podporą dla wszystkich istot żywych. Ma więcej cech niż wszystkie inne elementy.

Sanatkumāra powiedział:

1. Zasięg, do jakiego promienie słońca i księżyca świecą i oświetlają, to rozmiar ziemi. Nazywa się to Bhūloka.
2-3. Sfera słońca znajduje się sto tysięcy Jodźana od ziemi. Księżyc znajduje się tysiące Jodźana od ziemi i sto tysięcy Jodźana od słońca.
4. Sfery planet znajdują się w całości powyżej księżyca, wraz z gwiazdami, około dziesięć tysięcy Jodźana jedna nad drugą.
5. Budha (Merkury); powyżej niego jest Kāwja (Wenus); powyżej niego znajduje się sfera Bhauma (Mars). Bryhaspati (Jowisz) jest powyżej, a Śanaiśćara (Saturn) powyżej niego.
6. Sfera siedmiu mędrców (Wielka Niedźwiedzica) znajduje się sto tysięcy Jodźana nad nimi. Gwiazda Polarna (Dhruwa) znajduje się sto tysięcy Jodźana nad mędrcami.
7. Gwiazda Polarna jest podporą kręgu ciał niebieskich.⁸⁸ Bhuwarloka i Swarloka znajdują się powyżej ziemi, ale poniżej Gwiazdy Polarnej.
8. Dziesięć milionów Jodźana powyżej Gwiazdy Polarnej znajduje się Maharloka, gdzie przebywa siedmiu synów Brahmā. Żyją tam nawet w czasie Kalpy.
9. Siedmiu synów to—Sanaka, Sananda, Sanātana, Kapila, Āsuri, Woḍhu i Pańćaśikha.
10. Powyżej tej sfery znajduje się Śukra (Wenus) w odległości dwustu tysięcy Jodźana. Dwieście tysięcy Jodźana poniżej niej znajduje się Budha (Merkury), syn księżyca.
11. O mędrcze, Bhauma (Mars) znajduje się dwieście tysięcy Jodźana powyżej niego. Bryhaspati (Jowisz) znajduje się dwieście tysięcy Jodźana powyżej niego.
12. Dwieście tysięcy Jodźana powyżej Jowisza znajduje się Saturn. To jest siedem planet, które przebywają w swoich odpowiednich zodiakach.
13. Siedmiu mędrców (Wielka Niedźwiedzica) znajduje się jedenaście tysięcy Jodźana powyżej Saturna. Gwiazda Dhruwa znajduje się czternaście tysięcy Jodźana powyżej tej wielkiej gwiazdy.
14. Sześćdziesiąt trzy tysiące Jodźana od Dźanaloka znajduje się Tapoloka, gdzie przebywają bogowie zwani Wairādźa. Są oni wolni od uczucia palenia.
15-16. Osiemdziesiąt cztery tysiące Jodźana od Tapoloka znajduje się Satjaloka. Jest znana jako Brahmaloka, gdzie przebywają ludzie o czystym umyśle i doskonałej mądrości, oddani prawdziwej cnocie. Ludzie, którzy tam trafiają z ziemi, również tam pozostają.
17-18. W Bhuwarloce mędrcy wielkich Siddhi przebywają w formie bogów. W Swargaloka przebywają bogowie, Aditjowie, Marutowie, Wasu, bliźniacy Aświnowie, Wiśwedewa, Rudra, Sādhjowie, Nāgowie, Khagowie itd. Ponad nimi znajduje się dziewięć planet, a ponad nimi siedmiu mędrców wolnych od grzechów.
19. O mędrcze, w ten sposób wspomniano ci siedem światów. Pātāli jest również siedem. W ten sposób wyjaśniono ci wszechświat.
20. Tak jak jabłoń znajduje się zarówno nad, jak i pod ziemią, tak wszechświat jest otoczony kotłem Kosmicznego Jaja.
21-23. Jest otoczony wodą dziesięciokrotnie większą, otaczającą ogień, wiatr, eter i ciemność. Jest otoczony żywiołami i zasadą Mahat, osiem razy większą. Tam, otoczony przez Mahat i Pradhānę, znajduje się Purusza. Najwyższa dusza jest nieskończona. Dlatego nazywana jest wieczną, ponieważ nie ma ograniczeń.
24-27. Ta wieczność jest przyczyną wszystkiego. O mędrcze, to wielka Prakryti. Z tej nieskończoności nieprzejawionego pochodzenia rodzą się tysiące i setki tysięcy kosmicznych jaj. Wielka dusza zawiera wszystko, tak jak drewno zawiera utajony ogień, nasiono sezamu utajony olej, a mleko utajone masło klarowane.
28-29. Gdy drzewo wyrasta z nasienia, nie doznaje żadnego uszczerbku ani umniejszenia. Tak jak ogień pojawia się z kamienia słonecznego w kontakcie ze słońcem, tak też powstaje stworzenie. Śiwa tego nie pragnie. W wyniku kontaktu Śiwy ze Śakti, bogowie i inni powstają naturalnie.
30. Powstają dzięki swoim własnym działaniom. Śiwa objawia się jako Brahmā, Wiszṇu i Rudra.
31. Wszystko powstaje z niego i ostatecznie w nim się rozpuszcza. Śiwa jest wychwalany jako wykonawca wszystkich działań.

Wjāsa powiedział:

32. O mędrcze Sanatkumāro, o wszechwiedzący, proszę rozwiej moje wątpliwości. Czy istnieją światy ponad tym wszechświatem?

Sanatkumāra powiedział:

33. O wielki mędrcze, istnieją światy poza wszechświatem. Posłuchaj, wyjaśnię je jasno, lecz zwięźle.
34. Świat Waikuṇṭha jest poza światem Brahmā. To tutaj przebywa Wiszṇu, a jego blask jest wielki.
35. Powyżej niego jest niezwykle cudowny świat Kaumāra. Tutaj jaśnieje generał Kārttikeja, świetlisty syn Śiwa.
36. Ponad tym lśni nadzwyczaj boski świat Umā, gdzie promienieje Śakti-Śiwā, matka trzech bóstw.
37. Jest ona Prakryti, większa od największej, posiadająca cechy Radźasu, Sattwy i Tamasu. Ale sama bogini Śiwā jest pozbawiona cech, wolna od zaburzeń.
38-39. Wieczna Śiwaloka jest powyżej tego. Tutaj świeci pan Śiwa, wielki Brahman. Jest niezniszczalny, niezwykle boski i obdarzony wielkim blaskiem. Jest panem wszystkiego, większym niż trzy cechy. Jest on protoplastą trzech bóstw.
40. Nie ma światów powyżej tego. Goloka jest w jego pobliżu. Matki-krowy zwane Suśīlā tam przebywają. Są ulubione przez Śiwa.
41. Opiekunem tego świata jest Kryszṇa. Został tam ustanowiony na polecenie Śiwa przez samego Śiwa, który porusza się, jak chce, dzięki swojej mocy.
42. O Wjāso, region Śiwa jest cudowny i piękny. Nie ma oparcia. Lśni różnorodnymi obiektami. Nie można go dokładnie opisać.
43. Bóstwo opiekuńcze tego regionu to Śiwa. Jest on klejnotem w koronie wszystkich bogów. Jest godny, by służyli mu Wiszṇu, Brahmā i Śiwa. Jest nieskalanie czystą wielką duszą.
44. O drogi, tak opisano położenie całego wszechświata. Czego więcej pragniesz dowiedzieć się o położeniu światów?

Wjāsa powiedział:

1. O wszechwiedzący Sanatkumāro, o najwyborniejszy spośród dobrych, wyjaśnij, jak osiągnąć to, przez osiągnięcie czego ludzie obdarzeni oddaniem dla Śiwa już nigdy nie wracają.

Sanatkumāra powiedział:

2. O Wjāso, synu Parāśary, z przyjemnością wysłuchaj o zbawieniu i świętych rytuałach pobożnych wielbicieli oraz rytuałach ascetów.
3. Ci, którzy wykonują święte rytuały, którzy są obdarzeni wielce pobożną pokutą i którzy zawsze czczą Śiwę, powinni być zawsze czczeni na wszelkie sposoby.
4. Ci, którzy nie dokonali umartwień, nie idą do krainy Śiwa, wolnej od dolegliwości. O wielki mędrcze, jedynie pokuta prowadzi do błogosławieństw Śiwa.
5. Bogowie i Gaṇowie cieszą się w niebie dzięki pokucie. Podobnie mędrcy i asceci. Wiedz, że moje słowa są prawdą.
6. Wszystko można osiągnąć poprzez pokutę, niezależnie od tego, czy jest to trudne do zniesienia, czy do przebłagania, czy obciążające, czy trudne do przekroczenia. Pokuty nie można przekroczyć.
7. Brahmā pozostaje niewzruszony w swojej pokucie. Podobnie Wiszṇu i Śiwa. Wszyscy bogowie i boginie osiągnęli rzadkie korzyści dzięki pokucie.
8. Nie ma wątpliwości, że w tym świecie określony cel jest osiągany poprzez pokutę przez tych, którzy tego pragną.
9. O Wjāso, pokuta jest środkiem do osiągnięcia wszystkiego. Jest ona trojakiego rodzaju: Sāttwika, Rādźasa i Tāmasa.
10. Pokuta Sāttwika jest wykonywana przez bogów i ascetów o wzniosłych zdolnościach; pokuta Rādźasa przez Dānawów i ludzi.
11-12. Ich wyniki również są trojakie i możliwe do osiągnięcia przez mędrców, którzy mają prawdziwą wizję. Pokuta Sāttwika obejmuje dźapa, medytację i pomyślne czczenie bóstw z oddaniem. Jest to środek do osiągnięcia wszystkich korzyści i wszystkich pragnień tu i w zaświatach.
13. Pokuta Rādźasa jest wykonywana z określonym pragnieniem jako owocem. Tutaj ciało poddawane jest torturom i nieznośnym procesom wyniszczania i maceracji.
14. Pokuta Tāmasa ma na celu namiętny cel.
15-21. Pokuta Sāttwika jest najwspanialsza. Sprawia, że prawy intelekt staje się mocny i stały. Charakteryzuje się następującymi cechami: wykonywaniem ceremonii ablucji, czczeniem, dźapą, ofiarą, skrupulatną czystością, ahimsą, świętymi rytuałami, przestrzeganiem postów, milczeniem, kontrolą zmysłów, czystą inteligencją, nauką, prawdomównością, powstrzymywaniem gniewu, dawaniem jałmużny, przebaczeniem, tłumieniem zmysłów, miłosierdziem, kopaniem studni, zbiorników wodnych i jezior, budowaniem publicznych budynków, przestrzeganiem rytuałów takich jak Kryćczra, Ćāndrājaṇa i innych obrzędów, Jadźńami, pielgrzymkami, pustelniami, świętymi miejscami i innymi działaniami miłymi dla rozsądnych ludzi. O Wjāso, cnota jest przyczyną oddania dla Śiwa. Obchody dnia przesilenia słonecznego, równonocy, Nādamukta, Dhjāna lub medytacja powinny być obchodzone przy wszystkich trzech okazjach. Jest to skupienie umysłu na blasku. Prāṇājāma jest trojakiego rodzaju: Rećaka, Pūraka i Kumbhaka. Wraz z wiedzą o przebiegu żył, wycofaniem lub zablokowaniem zmysłów są to środki do osiągnięcia doskonałej wiedzy i ośmiu Siddhi, takich jak Aṇimā, itd.
22. W stanie transu istnieją różne etapy, takie jak etap kłody drewna, etap umarłego i etap Harita. Wszystkie one niszczą wszelkie grzechy.
23. Te pięć to dobrodziejstwa królewskiej chwały: kobiety, łoże, napój, dobre szaty, maści i kadzidła oraz żucie liści betelu.
24-25. Formy różnych przyjemności to: sztabki złota, miedzi, domy, klejnoty, krowy, znajomość Wed i Śāstr, ozdoby, umiejętność śpiewania i tańca, muszle, wīṇy, mrydaṅgi, wspaniałe słonie, parasole i wachlarze. Człowiek tęskniący za nimi czerpie z nich radość.
26. O mędrcze, ale nie wie, że to tylko odbicia w lustrze, a nie rzeczywiste substancje. Tak jak nasiona sezamu są miażdżone, aby uzyskać olej, on sam zostaje zmiażdżony, aby dostarczyć rzeczy przyjemności. Szaleńczo podąża za nimi, zwiedziony fałszywą wiedzą. Ktoś zdaje się mówić mu: „Idź szybko.”
27. Mimo świadomości tego porusza się w górę i w dół w świecie jak koło do podnoszenia wody. Przyjmuje różne narodziny w ruchomych i nieruchomych formach życia. Jest przez to udręczony.
28. Po transmigracji przez różne formy życia ostatecznie osiąga rzadkie narodziny jako człowiek.
29. Narodziny ludzkie osiąga się nawet poza kolejnością, jeśli zasługa jest wystarczająco wielka. W wyniku ciężaru lub lekkości czynów osiągnięte cele mają różnorodny charakter.
30. Jeśli ktoś nie stara się o zbawienie, nawet po uzyskaniu ludzkich narodzin, które są w stanie osiągnąć niebo i zbawienie, z pewnością opłakuje swój los przez długi czas po śmierci.
31. Nawet dla bogów i Asurów narodziny jako człowiek są niezwykle rzadkie do osiągnięcia. Po ich osiągnięciu należy czynić takie rzeczy, które zapobiegną upadkowi do piekła.
32. Jeśli po zdobyciu rzadkiej ludzkiej formy nie podejmuje się starań o zdobycie nieba i zbawienia, te narodziny należy uznać za bezużyteczne.
33. Narodziny ludzkie są wychwalane jako przyczyna czterech celów życia. O Wjāso, po ich uzyskaniu należy sumiennie i cnotliwie je pielęgnować.
34. Narodziny ludzkie mają za swój korzeń cnotę. Powinny osiągać wszystkie cele. Nawet jeśli nie dąży się do żadnego szczególnego celu, należy przynajmniej zachować ten korzeń.
35. Kto może być bardziej nierozsądny niż ten, kto nie stara się o dobro duszy, mimo zdobycia rzadkich narodzin jako brāhmin w ramach ludzkiego życia?
36. Spośród wszystkich kontynentów ten kontynent jest nazywany ziemią świętych rytów. To stąd osiąga się niebo i zbawienie.
37. Rzeczywiście dusza jest oszukana przez tego, kto nie stara się o dobro, mimo zdobycia ludzkiej formy na tej ziemi Bhārata Warsza.
38. O brāhminie, to jest ziemia świętych rytów, a tamta jest ziemią przyjemności. Owoc świętego rytuału jest doświadczany w niebie.
39. Należy kontynuować wykonywanie cnotliwych rytuałów dopóki ciało jest zdrowe i normalne. Chory człowiek nie jest chętny do wykonywania niczego, nawet gdy inni go do tego zachęcają.
40. Jeśli ktoś nie próbuje osiągnąć wieczności za pomocą nietrwałego ciała, wieczność zostaje dla niego utracona, a to co nietrwałe już przepadło.⁸⁹
41. Pod pretekstem upływających dni i nocy kawałki życia odpadają. Dlaczego się tego nie uświadamia?
42. Kiedy nie wiadomo, kto i kiedy umrze, gdy śmierć jest tak nagła i nieoczekiwana, kto może mieć pewność siebie?
43. Pewne jest, że ostatecznie każdy odejdzie, pozostawiając wszystko za sobą. Dlaczego więc nie oddać majątku na jałmużnę, aby stał się on paczką pożywienia na drodze do siedziby Jama?
44. Człowiek, który zabrał ze sobą paczkę jedzenia dzięki ofiarom, idzie do siedziby Jamy bez trudności. W przeciwnym razie istota cierpi na tej drodze bez zapakowanego jedzenia.
45. O Kālejo, zyskują na każdym kroku ci, których zasługi są pełne i doskonałe, i którzy idą do nieba.
46. Zdając sobie z tego sprawę, człowiek powinien wykonywać cnotliwe rytuały i unikać grzesznych działań. Dzięki zasłudze osiąga się boskość. Osoba pozbawiona zasług trafia do piekła.
47. Ci, którzy przyjmują schronienie w panu Śiwa, władcy bogów, Nawet odrobinę, nie widzą straszliwego Jamy ani okrutnego piekła.
48. Ale na rozkaz Śiwa, z powodu grzechów i wielkich złudzeń, ci ludzie przebywają tam przez jakiś czas, a potem idą do krainy Śiwa.
49. Ci jednak, którzy całkowicie oddali się panu Śiwa, nie są pomazani grzechem, jak liść lotosu nie jest pomazany wodą.
50. O znakomity mędrcze, ci, którzy powtarzają imiona Śiwa, nie muszą się obawiać piekła ani Jamy.
51. Dwie sylaby „Śiwa” stanowią pakiet pożywienia na podróż do innego świata; są środkiem zbawienia, wolnym od trosk i są siedzibą wszelkich zasług.
52. Tylko imię Śiwa pokonuje i tłumi wielką chorobę światowego istnienia. Nic innego tego nie czyni, tak jak to widzę.
53. Dawniej Pulkaśa dokonał tysiąca morderstw brāhminów, ale po usłyszeniu świętego imienia Śiwy osiągnął zbawienie.
54. Dlatego rozsądny człowiek powinien nieustannie zwiększać swoje oddanie dla Śiwa. O inteligentny, człowiek osiąga zarówno przyjemności świata, jak i zbawienie dzięki oddaniu dla Śiwa.

Wjāsa powiedział:

1-2. Trudno jest osiągnąć stan brāhmina. Brāhmin rodzi się z twarzy Śiwa; kszatrija z ramion; waiśja z ud, a śūdra ze stóp pana — tak mówi Weda.⁹⁰ Ale czy ludzie osiągają zbawienie z niższej pozycji? Proszę, opowiedz mi.

Sanatkumāra powiedział:

3. O Kālejo, ludzie tracą swój status z powodu złych uczynków. Dlatego po osiągnięciu wysokiego statusu, człowiek uczony powinien go zachować.
4. Ten, kto porzuca stan brāhmina i rodzi się jako kszatrija, traci status brāhmina i przyjmuje status kszatriji.
5. Z powodu skłonności do zła, ten głupi człowiek wciąż zmienia swój status. Przechodzi przez tysiące narodzin, pogrążając się w ciemności.
6. Dlatego po osiągnięciu najwyższego statusu nie należy popełniać błędów ani go niszczyć. Nawet w obliczu trudności zawsze należy zachować swój status.
7. Po osiągnięciu pomyślnego stanu brāhmina, jeśli człowiek lekceważy stan brāhmina i nie odróżnia tego, co można spożywać, od tego, czego nie można, staje się kszatriją.
8. Wyjaśnię ci teraz, jak można osiągnąć wyższy status, dzięki któremu inteligentny śūdra staje się waiśją.
9. Rodząc się jako śūdra, należy wypełniać obowiązki śūdry zgodnie z nakazami, czyli służyć ludziom z pozostałych trzech kast.
10-15. Regularnie wykonując te obowiązki i pragnąc stać się waiśją, nawet śūdra to osiąga. Waiśja, który używa swojego majątku na święte rytuały, który należycie odprawia ofiary, który wykonuje Agnihotrę i spożywa resztki jedzenia z niej, rodzi się ponownie w rodzinie kszatriji. Nie ma co do tego wątpliwości. Rodzi się jako kszatrija dzięki poświęconym ofiarom z odpowiednimi darami. Kszatrija powinien postępować w ten sposób: studiować Wedy z pragnieniem osiągnięcia nieba, utrzymywać trzy ognie ofiarne, myć ręce i stopy przed wejściem do świątyń, chronić ziemię zgodnie z zasadami, współżyć z żoną w wyznaczonych okresach po jej miesięcznym oczyszczeniu, pozostawać pobożnym i oddanym, być gościnnym dla wszystkich oraz walczyć i zginąć w bitwie w celu osiągnięcia trzech celów życia (cnoty, bogactwa i miłości) dla wszystkich istot lub dla ochrony krów i brāhminów. W ten sposób, gdy jego dusza zostanie oczyszczona przez ogień i mantry, staje się brāhminem. Po zostaniu brāhminem, jeśli przestrzega zasad, może zostać kapłanem ofiarnym.
16. Ściśle przestrzegając swoich rytuałów, mówiąc prawdę i kontrolując zmysły, osiąga ogromne radości niebiańskie i staje się ulubieńcem bogów.
17-18. O wielki mędrcze, status brāhmina jest bardzo trudny do osiągnięcia. Jest osiągany przez ludzi, którzy znoszą trudności. Zbawienie jest osiągane po pełnym osiągnięciu stanu brāhmina. Dlatego brāhmin powinien być cnotliwy. Z wielkim wysiłkiem powinien zachować swój doskonały status brāhmina, który jest dobrym środkiem do osiągnięcia wszystkich celów życia.

Wjāsa powiedział:

19. O znakomity mędrcze, wspomniałeś o chwale. O najwymowniejszy, pragnę o tym usłyszeć. Proszę, opowiedz mi o tym.

Sanatkumāra powiedział:

20-21. Ci, którzy znają zasady, którzy rozumieją ofiary i święte rytuały, mówią tak: „Poprzez odprawienie Agniszṭomy i innych ofiar z obfitymi darami nie osiąga się takiego pożytku, jaki osiąga się przez walkę”. Dlatego wyjaśnię ci owoce osiągane przez tych, którzy utrzymują się za pomocą broni.
22-24. Bohater, który podejmuje walkę, pokonując armię wroga, osiąga cnotę, bogactwo i sławę. Osiąga owoce ofiary z odpowiednimi darami oraz trzy cele życia: cnotę, bogactwo i miłość. Ten, kto stawia czoła wrogowi, zabija go i wsiada na rydwan wroga, trafia do Wiszṇuloki. Ten, kto nie zostaje pokonany w wojnie ani w niej nie ginie, osiąga owoce czterech rytuałów ofiarowania konia.
25. Ten, kto ginie na froncie bez poddania się i porzucenia broni, trafia do nieba, z którego nie ma powrotu.
26. Król, książę lub generał, który walczy heroicznie i zostaje zabity przez kszatriję, osiąga wieczne regiony.
27. Osiąga tyle światów, ile włosów na jego ciele zostało przeciętych strzałami w bitwie. Wszystkie te światy są wieczne i spełniają życzenia.
28. O Wjāso, zarówno tutaj, jak i w zaświatach ma bohaterską siedzibę, bohaterską pozycję i bohaterską stabilność.
29. Ci, którzy giną w obronie krów, brāhminów, statusu i swojego pana, radośnie trafiają do zaświatów niczym cnotliwi ludzie.⁹¹
30. Nawet zabójca brāhmina, walczący w obronie swego pana na polu bitwy i ginący tam, trafia do nieba, które staje się jego stałym miejscem pobytu.
31. Cel osiągnięty przez człowieka, który ginie w obronie brāhminów, krów i swego pana, który zostaje zabity przez drapieżne zwierzęta lub rogaciznę, jest wspaniały. Przynosi ogromne i niekończące się korzyści.
32. Człowiek może być zdolny do odprawienia setek ofiar, ale bardzo trudno jest zrezygnować z własnego życia w prawej wojnie.
33. Prawa wojna prowadzi do nieba. Jest oczyszczająca i ujawnia wielowymiarowe piękno człowieka. Tak jest w przypadku ludzi ze wszystkich kast,⁹² a szczególnie w przypadku Kszatrijów.
34. Teraz wyjaśnię jasno wieczną cnotę dotyczącą wojny, kto może być zaatakowany, a kto powinien być oszczędzony.
35. Nawet jeśli brāhmin biegły w Wedāncie zaatakuje kogoś gwałtownie bronią śmiercionośną, można odpowiedzieć mu walką. Nie popełni się tym samym grzechu zabójstwa brāhmina.⁹³
36. Nawet morderca nie powinien być atakowany i zabity, jeśli jest spragniony i prosi o wodę. O Wjāsa, zabicie chorego i cierpiącego w walce czyni człowieka winnym zabójstwa brāhmina.
37. Człowiek staje się zabójcą brāhmina zabijając chorych, słabych, dzieci, pantoflarzy, skąpych i tych, których łuk lub cięciwa są złamane.
38. Po rozważeniu tego wszystkiego, inteligentny człowiek powinien gorliwie angażować się w bitwy. Osiągnie cel swojego życia i będzie się radować tutaj i w zaświatach.

Wjāsa powiedział:

1. O drogi, o wielki mędrcze, dla osiągnięcia odwiązania od świata proszę, opisz szczegółowy sposób narodzin istot żywych i ich pobytu w łonie matki.

Sanatkumāra powiedział:

2. O Wjāso, słuchaj zwięźle esencji świętej nauki. Wyjaśnię doskonały sposób odwiązania od świata, który usuwa więzy ze światem, dla człowieka pragnącego wyzwolenia.
3-4. Gdy gotujemy ryż, proces wygląda następująco. W garnku do gotowania ryż i woda pozostają oddzielne. Woda znajduje się nad ogniem. Ryż jest nad wodą. Wiatr delikatnie wieje na ogień pod wodą. Ogień rozpalany przez wiatr powoduje gotowanie się wody.
5. Ryż, otoczony gorącą i wrzącą wodą, staje się ugotowany. Po ugotowaniu rozdziela się na osad i sok.
6. (Podobny proces zachodzi w ciele). Osad w ciele (deha) składa się z dwunastu form odpadów. Te są oddzielane i usuwane z ciała. Materiał soku (rasa) krąży w ciele. Człowiek odżywia się dzięki niemu.
7. Uszy, oczy, nos, język, zęby, penis, odbyt i paznokcie są naczyniami do których ciało wydziela brud. Flegma, pot, kał i mocz – wszystkiego razem jest dwanaście.
8. Wszystkie naczynia rozmieszczone w ciele są połączone centralnie w sercu. Te naczynia należy rozumieć jako przewodzące rasa (sok, esencja). O mędrcze, opiszę ich sposób działania.
9. Prāṇa (oddech życiowy) umieszcza subtelną limfę w ujściach naczyń. Następnie wypełnia całe naczynia limfą.
10-11. Tak wypełnione, naczynia krążą po całym ciele. Następnie limfa wewnątrz naczyń zostaje poddana gotowaniu przez ogień w ciele. Istnieją dwa sposoby gotowania. [Prawdopodobnie oddzielenie osadu od części wodnistej]. Skóra zostaje pokryta w ten sposób. [Komórki tworzące skórę są generowane]. Powstaje krew.
12. Włosy na ciele i ciało powstają z krwi. Włosy na głowie i ścięgna powstają z ciała. Ze ścięgien powstają kości. Paznokcie i szpik powstają z kości.
13. Alternatywną przyczyną szpiku jest samo nasienie, które staje się potomstwem. W ten sposób wyjaśniony zostaje dwunastostopniowy metabolizm krwi.
14-16. Nasienie jest wydzielane z pożywienia spożywanego przez organizm. Z nasienia możliwe staje się narodzenie innego ciała. Gdy czyste nasienie zostaje złożone w drogach rodnych kobiety w czasie przepisanym do współżycia po miesięcznym krwawieniu, wówczas nasienie poruszone wiatrem życiowym miesza się z krwią kobiety. W chwili wytrysku indywidualna dusza wraz z ciałem przyczynowym lub jednostką narządów zmysłów itp. wchodzi do dróg rodnych w pełni osłonięta i pobudzona przez swoje przeszłe działania. Połączenie nasienia i krwi w stanie jednolitym staje się zarodkiem w ciągu jednego dnia.
17. W ciągu pięciu nocy płód przybiera kształt pęcherzyków, a po siedmiu nocach ta masa pęcherzykowa przekształca się w masę mięśniową.
18-19. W ciągu dwóch miesięcy w następującej kolejności formują się części ciała: szyja, głowa, ramiona, kręgosłup, brzuch, ręce i stopy, boki, wargi itp. W ciągu trzech miesięcy wszystkie stawy zostają ukończone.
20. W czwartym miesiącu palce zostają w pełni uformowane. W piątym miesiącu ukształtowane zostają usta, nos i uszy.
21. W szóstym miesiącu formuje się rząd zębów, narządy płciowe, paznokcie oraz otwory uszne.
22. Formują się również odbyt, narządy rodne oraz pępek. W siódmym miesiącu wszystkie stawy kończyn są ukończone.
23. O znakomity mędrcze, tak oto w pełni ukształtowane dziecko ze wszystkimi kończynami pozostaje w łonie, okryte błoną płodową.
24. Dziecko rośnie i rozwija się dzień po dniu, potajemnie przyjmując pokarm matki, ze wszystkich sześciu smaków, przez pępowinę.
25. Następnie dusza, w pełni obecna w tym ciele, przypomina sobie wszystkie przyjemności i smutki oraz wszystko, co uczyniła wcześniej, jak we śnie.
26. „Umierałem i rodziłem się wiele razy. W tych różnych narodzinach widziałem wiele rodzajów łon.”
27. Tym razem, gdy się urodzę i zostanę poświęcony, będę dążył do dobra za pomocą tego ciała, aby w przyszłości nie musieć przebywać w innym łonie.”
28. Tak myśli dziecko w łonie: „Gdy tylko zostanę uwolniony z tego łona, będę szukać doskonałej wiedzy Śiwy, która odrzuca całą światową egzystencję.”
29. Dręczona i udręczona cierpieniem w łonie matki, będącym wynikiem jego przeszłych czynów, indywidualna dusza pozostaje tam, rozważając środki wyzwolenia.
30. Tak jak podróżnik otoczony ze wszystkich stron ogromnymi, nieprzebytymi górami stoi bezradny w swoim cierpieniu, tak też istota w łonie, otoczona błoną płodową, trwa w nędzy.
31. Tak jak człowiek tonący w morzu jest niezwykle udręczony, tak też dziecko w łonie, całkowicie zanurzone w płynnych wydzielinach, cierpi nieustannie.
32. Tak jak osoba jest gotowana i wrzucana do żelaznego kotła na ogniu, tak też dziecko wrzucone do naczynia łona jest poddawane gotowaniu przez ogień trawienny.
33. Dla istoty pozostającej w łonie cierpienie jest równe, a nawet większe niż cierpienie osoby nieustannie przeszywanej rozżarzonymi igłami.
34. Nie ma nigdzie większego cierpienia niż przebywanie w łonie matki. Dla wszystkich wcielonych dusz jest to pełne męki, niezwykle przerażające i bolesne.
35. Tego rodzaju cierpienie dotyka grzeszników. Ci jednak, którzy posiadają cnotliwy intelekt, rodzą się w ciągu siedmiu miesięcy.
36. Miażdżenie w drogach rodnych, jak w maszynie, jest cierpieniem większym niż samo przebywanie w łonie. O Wjāso, dotyczy to grzeszników, a nie cnotliwych.
37. Tak jak trzcina cukrowa jest miażdżona w prasie, tak grzesznik jest miażdżony i bity w głowę żelazną maczugą grzechu.
38. Tak jak nasiona sezamu wyciskane w prasie olejowej stają się bezwartościowym odpadem, tak też ciało staje się bezużyteczne, będąc miażdżone przez ściany mięśniowe dróg rodnych.
39-43. To ciało w łonie matki znajduje się w położeniu nie do pozazdroszczenia. Ręce i nogi są jak zawieszone filary. Ścięgna wiążą je na różne sposoby. Całe ciało jest pokryte brudną krwią i mięsem. Jest ono naczyniem kału i moczu. Jest pokryte włosami i paznokciami. Jest chorowite i stanowi siedlisko dolegliwości. Jedynym dużym otworem jest usta. Ma osiem małych otworów jak okna. Dwie wargi są jak drzwi. Język jest ich zasuwą. Ciało jest schorowane z powodu pragnienia przyjemności. Jest podporządkowane namiętności i nienawiści, całkowicie omamione. Poszczególne członki zachodzą na siebie. Jest otoczone błoną płodową. Z wielkim bólem i trudem musi wydostać się przez drogi rodne. Jest pokryte moczem, krwią i kałem. Wychodzi jak (miecz) z pochwy. Jest masą szkieletu.
44. Kości jest trzysta sześćdziesiąt. Mięśni jest pięćset. Ciało jest pokryte trzydziestoma pięcioma milionami włosów.
45. Włosy są subtelne i grube, widoczne i niewidoczne. Żyły i naczynia wewnątrz ciała są również bardzo liczne.
46. Wewnętrzne wydzieliny krążą wewnątrz ciała i wydostają się przez te naczynia. Zębów jest trzydzieści dwa, a paznokci dwadzieścia.
47. Ilość żółci w ciele to jedna Kuḍawa (¼ Prastha, czyli 12 garści). Śluzu jest jedna Āḍhaka (256 garści). Tłuszcz wasā waży 20 palas. Połowa z tego to żółta substancja.
48. Waga stałego tłuszczu wynosi 2½ Tulās i dziesięć palas. Krwi jest trzy palas i stanowi ona czterokrotność ilości szpiku.
49. Nasienia jest pół Kuḍawa. Siła istot żywych zależy od niego. Masa mięśniowa waży tysiąc palas.
50. O znakomity mędrcze, krwi jest sto palas, a kał i mocz tworzą po cztery garści każde.
51. Takie jest przemijające schronienie, ciało wiecznej duszy. Jest ono nieczyste, podczas gdy dusza jest czysta. Powstało ono w wyniku przeszłych działań i ich bagażu.

Sanatkumāra powiedział:

1. O Wjāso, o wysoce inteligentny mędrcze, posłuchaj o nieczystości ciała i wielkości dobrych uczuć. Wyjaśnię to krótko.
2. Ciało jest uważane za nieczyste, ponieważ powstaje w wyniku zmieszania nasienia i krwi i jest zawsze pełne kału i moczu.
3. Tak jak nocnik pełen kału nie może stać się czysty, nawet jeśli zostanie umyty z zewnątrz, tak samo ciało, choćby umyte z zewnątrz, nie może stać się czyste. Dlatego jest nieczyste.
4. Nawet po spożyciu oczyszczającego Pńñćagawja, Hawis (ofiary z ghī) itp., już za chwilę ciało staje się nieczyste. Cóż może być bardziej nieczyste niż to ciało?
5. Nawet po spożyciu słodkich, pachnących i smacznych potraw oraz napojów ciało szybko staje się nieczyste. Cóż może być bardziej nieczyste niż to?
6. O ludzie, czy nie widzicie, jak dzień po dniu z waszych ciał wydobywają się brud i substancje płodowe? Jak naczynie takich rzeczy może być czyste?
7. Nawet jeśli ciało zostanie pokropione wodą świętej trawy Kuśa i posmarowane Pańćagawją,⁹⁴ nie stanie się ono wolne od brudu, tak jak węgiel nie staje się czysty, nawet gdy się go pociera i poleruje.
8. Tak jak wieczny przepływ źródeł górskich, tak naczynia ciała wydzielają śluz, mocz, kał i inne rodzaje nieczystości. Jak może to ciało stać się czyste?
9. Nie ma na ciele ani jednego czystego miejsca – jest ono naczyniem wszelkich nieczystości i skórzanym workiem pełnym kału i moczu.
10. Po dotknięciu końcówek naczyń własnego ciała rękę myje się piaskiem i wodą. Mimo to osoby zniewolone tym brudnym ciałem nie odczuwają wstrętu.
11. Nawet jeśli ciało jest usilnie namaszczane i oczyszczane słodkimi wonnościami, kadzidłami i innymi środkami, nie porzuca swojej natury, tak jak zakrzywiony ogon psa.
12. Tak jak przedmiot, który jest naturalnie czarny, nie może stać się biały żadnym sposobem, tak też fizyczne ciało nie staje się czyste, choćby było szorowane i oczyszczane.
13. Chociaż człowiek czuje własny odrażający zapach, chociaż widzi własny brud, nikt nie nabiera do niego wstrętu i nie zakrywa nosa.
14. Niezwykłe jest to wielkie złudzenie, które spowija cały wszechświat. Człowiek nie dostrzega nieczystości własnego ciała i nie odczuwa do niego obrzydzenia.
15. Jeśli człowiek nie odwraca się od świata z powodu zapachu własnych wydzielin płodowych, to cóż innego może spowodować jego wyrzeczenie?
16. W całym wszechświecie ciało jest najbardziej nieczyste. Dotyk jego brudnych członków sprawia, że nawet to, co czyste, staje się nieczyste.
17. Oczyszczanie ciała służy usunięciu złego zapachu i śluzowatości. Jeśli obie te rzeczy zostaną usunięte, ciało jest czyste. Dotyk czystej rzeczy również je uświęca.
18. Ale nawet jeśli ktoś oczyści się wszystkimi wodami Gaṅgā, hałdami piasku wielkimi jak góry lub przestrzegał rytuałów oczyszczających aż do śmierci, to jeśli człowiek ma złe uczucia i emocje, nigdy nie zostanie oczyszczony.
19. Dusza o złych skłonnościach nie zostanie uświęcona przez wody świętych miejsc ani przez surowe wyrzeczenia. Czyż skóra psa staje się czysta po obmyciu w świętej rzece?
20. Ani niebo, ani wyzwolenie nie mogą być osiągnięte przez człowieka o złych instynktach, nawet jeśli spali swoje ciało w świętym ogniu. Jedyne, co osiągnie, to całkowite spalenie swojego ciała.
21. Twierdzimy, że człowiek o złych uczuciach i emocjach nigdy nie staje się czysty, nawet jeśli przez całe życie będzie obmywał się wszystkimi wodami Gaṅgā i pokrywał górą piasku.
22. Jeśli człowiek o splamionych emocjach spali się, wchodząc w ogromny płonący ogień podsycany ghī i olejem oraz wznieconymi wirującymi płomieniami, nie stanie się czysty.
23. Ryby przebywają w świętej Gaṅgā i innych świętych rzekach. Stada ptaków przebywają w świątyniach. Nie czerpią one żadnych szczególnych korzyści z rytualnych ablucji i darów, ponieważ są pozbawione świętych uczuć.
24. To czystość uczuć stanowi kryterium świętości rytuałów. Żona jest obejmowana z jednym uczuciem, a córka z innym.
25. Uczucia w umyśle są różne, nawet jeśli obiekty nie są różne. Ta sama kobieta jest postrzegana w jeden sposób przez syna, a w inny przez męża.
26. Oto wielkie szczęście wynikające z różnicy emocji. Mężczyzna, choć obejmuje kobietę, nie kocha jej, jeśli nie ma w nim uczucia miłości.
27. Jeśli trzy emocje – namiętność i inne – miałyby powodować niepokój w umyśle, nikt nie czerpałby przyjemności z różnych smakołyków czy wonnych substancji.
28. Człowiek jest pochwycony przez emocje i człowiek może się z nich uwolnić. Człowiek oczyszczony przez czyste emocje osiąga niebo i wyzwolenie.
29. Wykonując dźapa, ofiary i hymny pochwalne po oczyszczeniu duszy czystymi emocjami, człowiek zdobywa doskonałą wiedzę, a po śmierci osiąga światy osób, które odprawiały liczne ofiary.
30. Oczyszczenie i usunięcie śluzu oraz złego zapachu kału i moczu ignorancji i namiętności u ludzi dokonuje się za pomocą czystej wody wiedzy oraz gliny oderwania od świata.
31. Tak więc ciało, będące z natury nieczyste, jest bezwartościowe. Jak wewnętrzny pień drzewa bananowego, posiada jedynie zewnętrzną skórę jako substancjalną.
32-33. Człowiek inteligentny powinien zrozumieć, że ciało jest wadliwe i pełne defektów. Powinien być obojętny wobec emocji związanych z przyjemnościami ciała. Z umysłem w stanie spokoju i intelektem napełnionym radością przezwycięża światowe istnienie i staje się żyjącą, wyzwoloną duszą. Ten, kto kurczowo trzyma się wewnętrznego pnia drzewa bananowego świata, nie jest wyzwolony.
34. Tak więc cierpienie życia jest ogłoszone jako dotkliwe i bolesne dla ludzi z powodu błędu ignorancji i wpływu różnych działań.
35. Wyjaśnię w pół wiersza to, co jest opisane w milionach ksiąg. Uczucie „moje” jest największym cierpieniem. Uczucie „nie moje” jest największą radością.
36. Setki i tysiące monarchów, którzy byli w niewoli, osiągnęli najwyższy świat, gdy doszli do stanu Nirmamatwa („nie-moje”).
37. Jakakolwiek mała pamięć, jaką miało dziecko w łonie matki, ginie, gdy jego cierpienie wzrasta po zmiażdżeniu przez mięśnie ścianek kanału rodnego, jakby było w machinie.
38. Ogromna gorączka ogarnia je natychmiast, gdy dotyka go zewnętrzne powietrze, lub zaćmienie umysłu ogarnia je całkowicie.
39. Z powodu tej gorączki potężna fascynacja zawładnia nim i oszałamia go. Po oszołomieniu szybko traci pamięć.
40. Utrata pamięci prowadzi do zapomnienia wszystkich wcześniejszych działań. Istota szybko zaczyna kochać obecne życie.
41. Owładnięta namiętnością i iluzją świata nie podejmuje działań korzystnych dla siebie. Nie rozpoznaje siebie, innych, ani nawet bóstwa.
42. O dobry mędrcze, choć człowiek ma uszy, nie słucha tego, co jest dla niego korzystne. Nawet jeśli ma sprawne oczy, nie widzi tego, co jest dobre.
43. Krocząc powoli równą, prostą ścieżką, potyka się na każdym kroku. Nawet mając intelekt i będąc oświeconym przez mędrców, nie rozumie.
44. W ten sposób, popychany i nakłaniany przez wielką chciwość, cierpi ból i udrękę w świecie. Jego intelekt nie pamięta już grzechów, które popełnił i które przypominał sobie w łonie matki.
45. To wielkie boskie Śāstra zostało przekazane przez Śiwa w kontekście pokuty jako środek do osiągnięcia nieba i wyzwolenia.
46. Nawet gdy dostępna jest doskonała wiedza o Śiwa, prowadząca do spełnienia pragnień, naprawdę wielkim zaskoczeniem jest to, że ludzie nie dążą do jej zdobycia w swoim własnym interesie.
47. Istnieje również wielkie cierpienie w dzieciństwie (bālja), ponieważ siła operacyjna zmysłów nie jest jeszcze wyraźnie rozwinięta. Nawet jeśli dziecko czegoś chce, nie jest w stanie tego wyrazić ani podjąć środków zaradczych.
48. Wielkim utrapieniem jest wyrzynanie się zębów u dziecka. Powoduje to ból, a także drobne choroby dziecięce, różnego rodzaju schorzenia i wpływ złowrogich planet oraz innych złych sił.
49. Niemowlę może leżeć gdzieś bardzo głodne i spragnione, może płakać lub przez złudzenie może jeść i pić kał oraz mocz.
50-51. W dzieciństwie, gdy wykonuje się rytuał przekłuwania uszu, lub gdy rodzice je biją, albo gdy dziecko odczuwa trudności w nauce alfabetu, jest zaskakujące, że głupiec nie dąży do własnego dobra, nawet po ujrzeniu i przetrwaniu udręk dzieciństwa.
52. Gdzie jest szczęście w młodości, gdy wszystkie zmysły są w pełni rozwinięte i zaczynają działać, a nadchodzi atak choroby pożądania, która nigdy nie zostaje zaspokojona?
53. Następnie człowiek cierpi z powodu zawiści i rywalizacji. Przez złudzenie jego oczy stają się czerwone jak u rozwścieczonego człowieka. Porzucenie tego prowadzi jedynie do dalszej udręki.
54. W nocy nie może spać spokojnie, ponieważ jest spalany ogniem pożądania. W ciągu dnia nie ma przyjemności, ponieważ martwi się o sposoby zdobycia bogactwa.
55. Krople nasienia człowieka, którego umysł skupia się na kobietach, nie przynoszą mu przyjemności. Są jak krople jego własnego potu, zwykłym brudem.
56. To, co dzieje się u kobiet, jest dokładnie tym samym, co dzieje się u trędowatej małpy, gdy drapie się, dręczona przez robaki.
57. Przyjemność związana z kobietami jest podobna do przyjemności odczuwanej, gdy ropa wypływa z opuchniętego wrzodu. Nie jest niczym więcej.
58. Przyjemność związana z kobietami jest podobna do przyjemności odczuwanej podczas oddawania kału i moczu. Jednak głupcy postrzegają to inaczej.
59. Pańćaćūḍā powiedziała, że w kobietach, które są skarbcami wszelkich wad i które są istotami pozbawionymi substancji, nie ma nawet odrobiny przyjemności.
60. Z powodu czci i braku szacunku, z powodu połączenia z ukochanymi i rozłąki z nimi młodość szybko zostaje pochłonięta przez starość. Gdzie jest przyjemność bez udręki?
61-62. Młodość kobiet i mężczyzn, która wcześniej była wzajemnie przyjemna, nie jest już taka, gdy zostaje przytłoczona przez starość, gdy ciało staje się kruche i zwiotczałe przez zmarszczki, siwe włosy i łysinę, oraz gdy człowiek staje się niezdolny do wykonywania poważnych zadań.
63. Kto może być bardziej nierozsądny niż człowiek, który wciąż czuje się przywiązany do przyjemności świata, nawet po ujrzeniu siebie całkowicie zmienionego przez starość, jakby był nową osobą, która wcześniej nie istniała?
64. Człowiek przytłoczony starością jest dręczony przez córki, synów i innych krewnych, a nawet przez służących, których nie może kontrolować, ponieważ nie są mu już oddani.
65. Chory i stary człowiek nie jest w stanie dążyć do cnoty, bogactwa, miłości ani wyzwolenia. Dlatego to młody człowiek powinien dążyć do tych cnót.

Wjāsa powiedział:

1. O mędrcze, jeśli jesteś ze mnie zadowolony, opowiedz mi w skrócie to, co powiedziała Pańćaćūḍā, mianowicie, że kobiety są godne pogardy.

Sanatkumāra powiedział:

2. Wyjaśnię naturę kobiet (strī) taką, jaka jest. O drogi, posłuchaj tego, co samo w sobie prowadzi do doskonałego wyrzeczenia.
3. O mędrcze, kobiety są lekkomyślne. Są źródłem wszystkich kłopotów. Przywiązanie do nich nie powinno być podtrzymywane przez tych, którzy pragną wyzwolenia.
4. W tej sprawie przytacza się starożytną tradycję – rozmowę Nārady z nierządnicą Pańćaćūḍā.
5. Dawniej, gdy inteligentny niebiański mędrzec Nārada wędrował po światach, ujrzał piękną niebiańską nimfę Pańćaćūḍā.
6. Doskonały mędrzec Nārada zapytał piękną kobietę, Apsarasę – „O kobieto o pięknej talii, mam pewną wątpliwość. Proszę, wyjaśnij mi ją.”
7. O brāhminie, gdy tak została zapytana, doskonała niebiańska nimfa odpowiedziała – „Jeśli uważasz mnie za kompetentną i jeśli jest to właściwy temat, wyjaśnię go.”

Nārada powiedział:

8. O łagodna pani, nigdy cię nie poproszę o wypowiedź na temat, który wykracza poza twoje kompetencje. O kobieto o smukłej talii, pragnę usłyszeć od ciebie o naturze kobiet.

Sanatkumāra powiedział:

9. Po usłyszeniu tych słów od niebiańskiego mędrca, doskonała Apsarasa odpowiedziała panu mędrców, doskonałemu Nāradzie.

Pańćaćūḍā powiedziała:

10. „O mędrcze, posłuchaj, będąc kobietą, nie mogę oczerniać kobiet. Ty już wiesz, kim są kobiety i jaka jest ich natura.
11. O niebiański mędrcze, nie przystoi ci naciskać na mnie w tej sprawie.” Po tych słowach doskonała Apsarasa Pańćaćūḍā zamilkła.
12. Słysząc jej doskonałe słowa, najwspanialszy spośród niebiańskich mędrców, pragnąc dobra świata, odpowiedział jej.

Nārada powiedział:

13. Nie należy mówić nieprawdy. Nie ma wady w mówieniu prawdy. Wiedz o tym, o kobieto o pięknej talii, i powiedz prawdę.

Sanatkumāra powiedział:

14. Gdy tak została zachęcona, słodko uśmiechnięta kobieta zgodziła się i natychmiast zaczęła szczerze wyjaśniać trwałe wady kobiet.

Pańćaćūḍā powiedziała:

15. O Nārado, oto wada kobiet. Nawet kobiety ze szlachetnych rodzin, kobiety zamężne i kobiety obdarzone pięknem nie przestrzegają granic przyzwoitości.
16. Nie ma nikogo bardziej grzesznego i pełnego grzechu niż kobiety. Kobiety są źródłem wszystkich grzechów. Ty już o tym wiesz.
17. Mogą mieć mężów obdarzonych wielką wiedzą, wielkim bogactwem, wielką urodą i będących dla nich przyjemnymi. Ale gdy tylko nadarzy się okazja do występku, nie wahają się.
18. O święty panie, oto zły zwyczaj wszystkich nas, kobiet, że szukamy grzesznych mężczyzn, porzucając wszelki wstyd i skromność.
19. Kobiety kochają tylko tych, którzy zalecają się do nich, którzy podchodzą do nich blisko i którzy oddają im choć trochę posługi.⁹⁵
20. Kobiety zazwyczaj nie przestrzegają granic zwyczajowej przyzwoitości. Jeśli jednak są wierne swoim mężom, to albo dlatego, że nikt inny ich nie pożąda, albo z powodu strachu przed swoimi mężami.⁹⁶
21. Nie ma mężczyzny, który nie byłby godny szacunku dla kobiet. Nie zwracają one uwagi na wiek mężczyzny. Flirtują z każdym – brzydkim czy pięknym.⁹⁷
22. Nie z powodu strachu, obelg, miłości do swoich mężów czy szacunku dla swojego rodu kobiety pozostają lojalne wobec swoich mężów.
23. Nawet kobiety ze szlachetnych rodzin pragną życia rozpustnych kobiet, które w pełni swojej młodości, ozdobione ukochanymi klejnotami i pięknymi szatami, beztrosko przechadzają się tu i tam.
24. Nawet kobiety, które są dobrze czczone, kochane z oddaniem i pielęgnowane z troską, przywiązują się do garbatych, ślepych, idiotów i karłów.
25. O niebiański mędrcze, przywiązują się do kulawych, a nawet do ludzi godnych pogardy. O wielki mędrcze, nie ma na świecie nikogo, do kogo kobiety nie mogłyby się zwrócić z prośbą o spełnienie pożądania.
26. O brāhminie, jeśli kobiety nie znajdą mężczyzn do swych igraszek, zaczynają oddawać się nienaturalnym aktom seksualnym ze sobą nawzajem. Nie pozostają wierne swoim mężom.
27. Kobiety popadają w desperację gdy nie mogą znaleźć mężczyzn, gdy boją się służących, gdy są przerażone perspektywą śmierci lub uwięzienia.
28. Ponieważ oddają się cielesnym igraszkom według własnego upodobania, są niestałe w umyśle, pełne złych uczynków i emocjonalnie niezrozumiałe nawet dla inteligentnego człowieka.
29. Ogień nie jest zaspokojony przez drewno, które pochłania; ocean nie jest zaspokojony przez rzeki, które do niego wpływają; bóg śmierci nie jest zaspokojony przez żywe istoty, które zabija, a kobiety nie są zaspokojone liczbą mężczyzn, z którymi współżyją.⁹⁸
30. O znakomity mędrcze, istnieje jeszcze jedna tajemnica wszystkich kobiet – gdy tylko zobaczą mężczyznę, ich pochwa zaczyna wydzielać śluz.
31. Na widok mężczyzny świeżo wykąpanego, którego ciało jest naperfumowane słodkimi zapachami, wagina kobiet zaczyna ociekać niczym skórzany worek cieknący wodą.
32. Kobiety nie znoszą swoich mężów, choćby dawali im wszystko, co kochają, choćby je honorowali i pocieszali oraz troskliwie się nimi opiekowali.
33. Kobiety nie pozostają zadowolone i spełnione zwykłą miłością, przyjemnościami, ozdobami i pieniędzmi tak bardzo, jak są zakazaną miłością, do której same dążą z innymi mężczyznami.
34. Kobiety można porównać do tych wszystkich rzeczy razem wziętych: boga śmierci, Jamy, Antaki, Pātāli, ognia podmorskiego, ostrego ostrza brzytwy, trucizny, węża i ognia.
35. O Nārado, od chwili gdy Brahmā stworzył pięć żywiołów, świat, mężczyzn i kobiety, wada zawsze leży po stronie kobiet.

Sanatkumāra powiedział:

36. Po wysłuchaniu jej słów Nārada poczuł się usatysfakcjonowany w swoim umyśle. Uznając je za prawdę, stał się obojętny wobec kobiet.
37. O Wjāso, tak oto została ci opowiedziana natura kobiet, jak wspomniała Pańćaćūḍā. O jakim innym powodzie do wyrzeczenia chcesz jeszcze usłyszeć?

Wjāsa powiedział:

1. O wszechwiedzący Sanatkumāro, o mędrcze, naturę kobiet usłyszałem od ciebie. Proszę, opowiedz mi z przyjemnością o wiedzy o Kāla. 

Sanatkumāra powiedział: 

2. Dawniej, to samo pytanie zadała Pārwatī panu Śiwie, po wysłuchaniu różnych boskich opowieści i z radością oddawszy mu pokłon. 

Pārwatī powiedziała: 

3. O Panie, dzięki twojej łasce wszystko zostało przeze mnie zrozumiane i przemyślane, zarówno twoja właściwa czcigodna adoracja, o Panie, jak i odpowiednia do niej mantra. 
4. Ale jednak, o Panie, w moim umyśle pozostaje wątpliwość dotycząca koła czasu. Jakie są oznaki śmierci? Jaka jest długość życia? 
5. O Panie, proszę, opowiedz mi wszystko, jeśli jestem twoją ukochaną. Gdy bogini zadała to pytanie, pan Śiwa odpowiedział. 

Pan Śiwa powiedział: 

6. O ukochana, powiem ci prawdę, Śāstrę najdoskonalszą ze wszystkich, dzięki której, o bogini, ludzie mogą poznać czas swej śmierci. 
7. Dzień, półmiesiąc, miesiąc, pora roku, przejście słońca i rok można poznać poprzez subtelne lub zgrubne, zewnętrzne lub wewnętrzne znaki. 
8. O Umā, o piękna pani, opowiem ci o tym teraz jak jest faktycznie, dla dobra ludzi, aby wywołać u nich nieprzywiązanie do świata. 
9. O ukochana, jeśli ciało nagle stanie się blade i białe z czerwonymi plamami wokół i powyżej, wiedz, że śmierć nastąpi w ciągu sześciu miesięcy. 
10. Jeśli nastąpi paraliż twarzy, uszu, oczu lub języka, o ukochana, wiedz, że śmierć nastąpi w ciągu sześciu miesięcy. 
11. O łagodna pani, jeśli człowiek nie słyszy dźwięku towarzyszącego przeraźliwemu krzykowi, niechaj zostanie ogłoszone przez tych, którzy rozumieją Kāla, że śmierć nastąpi w ciągu sześciu miesięcy. 
12. Gdy w kontakcie ze światłem słońca, księżyca lub ognia człowiek nie widzi ich blasku, jeśli widzi wszystko jako czarne, pozostanie przy życiu tylko przez sześć miesięcy. 
13. O ukochana, o bogini, jeśli lewa ręka drży przez siedem dni, nie ma wątpliwości, że pozostanie przy życiu tylko przez miesiąc. 
14. Jeśli kończyny się rozluźniają i rozszerzają, jeśli podniebienie wysycha, nie ma wątpliwości, że pozostanie przy życiu tylko przez miesiąc. 
15. Gdy trzy limfy zostają zaburzone i nos zaczyna wydzielać wodę, człowiek pozostanie przy życiu tylko na dwa tygodnie. Usta i gardło człowieka, który ma umrzeć za sześć miesięcy, stają się spieczone. 
16. O piękna pani, jeśli język staje się gruby, a zęby zaczynają wypadać, śmierć następuje w ciągu sześciu miesięcy. Można to samo wywnioskować na podstawie tych znaków. 
17-18. Jeśli człowiek nie widzi swego odbicia w wodzie, oleju, ghī lub w lustrze albo jeśli widzi je ze zniekształconym ciałem lub rysami, będzie żył tylko przez sześć miesięcy. Tak orzekają eksperci. O bogini, teraz posłuchaj innych znaków, dzięki którym można przewidzieć śmierć. 
19. Jeśli człowiek widzi swój cień bez głowy lub jeśli wcale go nie widzi, nie przeżyje jednego pełnego miesiąca. 
20. O Pārwatī, znaki śmierci objawiające się na ciele zostały wyjaśnione. O łagodna pani, teraz opiszę zewnętrzne znaki. Posłuchaj. 
21. O bogini, jeśli tarcza słońca lub księżyca wydaje się pozbawiona promieni lub wygląda jak kwiat trąbkowy,⁹⁹ człowiek umrze w ciągu pół miesiąca. 
22. Jeśli ktoś nie widzi gwiazdy Arundhatī lub księżyca z czarną plamą albo jeśli nie widzi żadnej gwiazdy, przeżyje tylko przez miesiąc.¹⁰⁰
23. Jeśli ktoś nie widzi gwiazdy Utathja ani Gwiazdy Polarnej, ani strefy słonecznej albo jeśli po zobaczeniu planety doświadcza złudzenia kierunków, umrze w ciągu sześciu miesięcy. 
24. Jeśli człowiek widzi tęczę w nocy lub spadającą gwiazdę w południe albo jeśli otaczają go sępy i wrony, żyje tylko przez sześć miesięcy. 
25. Jeśli nie można dostrzec Wielkiej Niedźwiedzicy ani Drogi Mlecznej na niebie, wiadomo, że będzie żył tylko przez sześć miesięcy. Tak orzekają eksperci. 
26. Jeśli ktoś nagle widzi, jak słońce lub księżyc są pochwycone przez Rāhu lub widzi krążące koło kierunków, umrze w ciągu sześciu miesięcy. 
27. Jeśli człowieka nagle otoczą niebieskie pszczoły, przeżyje tylko miesiąc. To jest prawda. 
28. Człowiek na pewno umrze w ciągu miesiąca, jeśli wrona lub gołąb go zaatakują i usiądą mu na głowie. 
29. Tak oto wyjaśniono ci złowieszcze znaki o zewnętrznej naturze. Dla dobra ludzi przedstawię je teraz zwięźle. 
30. O bogini, można zobaczyć Kāla w swoich dłoniach, lewej i prawej. Zostało to bezpośrednio przekazane.
31. O piękna bogini, w skrócie są dwa półmiesiące. W tych okresach należy brać kąpiel i być czystym, z opanowanymi zmysłami pamiętać o Panu. 
32. Powinien umyć ręce sokiem z czerwonej laki i mlekiem. Powinien trzymać wonności i pachnące kwiaty w dłoniach oraz próbować przewidzieć swoje szczęście lub nieszczęście. 
33-34. O ukochana, zaczynając od małego palca i kończąc na kciuku, należy wykonać Njāsę (mistyczne umiejscowienie) każdej z Tithis na każdym stawie palca. Tak też obie ręce razem zakryją usta. Należy uformować dłonie w kształt miseczki i usiąść twarzą na wschód. 
35. Następnie wielbiciel powinien powtórzyć mantrę Nawātmaka sto osiem razy. Potem powinien dokładnie zbadać  każdy ze stawów na palcach obu rąk. 
36. O ukochana, jeśli wielbiciel zobaczy linię w kształcie pszczoły na określonym stawie, powinien zrozumieć, że śmierć nastąpi w Tithi reprezentowanej przez ten staw. 
37. Teraz pokrótce wspomnę o czasie śmierci. O ukochana, słuchaj. Na podstawie dźwięku można poznać wynik. 
38-39. O kobieto o smukłej talii, obliczanie czasu opiera się na jego podziale na Kszaṇa, Truṭi, Lawa, Nimesza, Kāszṭhā, Muhūrta, dzień, noc, półmiesiąc, miesiąc, porę roku, rok, Jugę, Kalpę i Mahākalpę. 
40. Śiwa oblicza czas według trzech ścieżek: lewej, prawej i środkowej. 
41. Obliczenia dźwięku zaczynają się od pięciu i kończą na dwudziestu pięciu według praktyk leworęcznych. 
42. O piękna pani, Bhūtarandhra (?), kierunki świata i chorągiew są dźwiękami w praktykach leworęcznych. 
43. O piękna pani, atrybuty i odstępstwa od pór roku stanowią to w praktykach praworęcznych. Powinno to być znane przez tych, którzy rozumieją ruchy prāṇy. 
44-47. Jeśli przez pięć dni z rzędu oddycha Iḍā i inne Nāḍī, wiadomo, że dana osoba umrze w ciągu roku. Jeśli oddycha przez dziesięć dni, żyje przez rok. Jeśli oddycha przez piętnaście dni, umrze po roku. Jeśli przez dwadzieścia dni, żyje przez sześć miesięcy. Jeśli lewa Nāḍī oddycha przez dwadzieścia pięć dni, żyje przez trzy miesiące; jeśli przez dwadzieścia sześć dni, przez dwa miesiące. 
48. Jeśli oddycha przez dwadzieścia siedem dni nieprzerwanie, żyje przez miesiąc. 
49. To powinno być znane zgodnie z praktykami leworęcznymi. Jeśli w prawym, żyje tylko przez cztery dni. 
50. O bogini, te szesnaście zostało wspomniane jako umiejscowione w czterech miejscach. Teraz opiszę ich faktyczny zakres. 
51. Zaczynając od sześciu dni i obliczając odpowiednio, dzieje się tak, jak wspomniano w ścieżce lewej. 
52. Jeśli oddycha przez sześć dni, człowiek będzie żył przez dwa lata, osiem miesięcy i osiem dni. Powinnaś to wiedzieć. 
53. Jeśli oddycha przez siedem dni, będzie on żył przez rok, siedem miesięcy i sześć dni. 
54. Jeśli oddycha przez osiem dni, będzie on żył przez dwa lata, cztery miesiące i dwadzieścia cztery dni. 
55. Jeśli przez dziewięć dni, będzie on żył przez trzy miesiące, dwa razy po dwa miesiące i dwanaście dni (czyli siedem miesięcy i dwanaście dni). 
56. Czas z poprzednich dni został już wspomniany. Ale dni pośrednie w miesiącu można obliczyć w ten sposób. 
57. Jeśli przez jedenaście dni, będzie on żył przez rok, dziewięć miesięcy i osiem dni. 
58. Jeśli przez dwanaście dni, będzie on żył przez rok, siedem miesięcy i sześć dni. 
59-61. Jeśli przez trzynaście dni, będzie on żył przez rok, cztery miesiące i dwadzieścia cztery dni. Gdy prāṇa płynie po lewej stronie przez czternaście dni, żyje przez rok, sześć miesięcy i dwadzieścia cztery dni. 
62. Jeśli przez piętnaście dni, będzie on żył przez dziewięć miesięcy i dwadzieścia cztery dni. 
63. Jeśli przez szesnaście dni, będzie on żył przez dziesięć miesięcy i dwadzieścia cztery dni. 
64. Jeśli przez siedemnaście dni, umrze w ciągu dziewięciu miesięcy. O ukochana wielbicieli, osiemnaście dni również jest tutaj wspomniane. 
65. O bogini, jeśli przez osiemnaście dni, żyje on przez osiem miesięcy i dwanaście dni. 
66-68. Jeśli przez dwadzieścia trzy dni, wiadomo na pewno, że będzie żył przez pięć miesięcy, tj. cztery miesiące i 24+6 dni=5 miesięcy. Jeśli przez dwadzieścia cztery dni, będzie żył przez trzy miesiące i osiemnaście dni. Wszystko to opowiedziałem ci w skrócie. 
69. To jest zgodne z praktykami leworęcznymi. Teraz słuchaj według praktyk praworęcznych. Jeśli przepływ trwa dwadzieścia osiem dni, żyje przez taki sam okres. 
70. Jeśli przez dziesięć dni, umiera natychmiast. Jeśli przez trzydzieści dni, umiera w ciągu pięciu dni. 
71. O bogini, jeśli oddycha nieprzerwanie przez trzydzieści jeden dni, żyje przez trzy dni. 
72. Gdy Rawi Nāḍi oddycha trzydzieści dwa razy, żyje przez dwa dni; nie ma co do tego wątpliwości. 
73-74. Ścieżka praworęczna została ci wyjaśniona. Teraz opowiem o ścieżce środkowej. Oddychanie o wysokiej częstotliwości na jednej części twarzy sprawia, że człowiek żyje przez jeden dzień. Tak oto eksperci określili czas śmierci dla umierającego człowieka. 
75. O bogini, to Kālaćakra dotycząca umierającego człowieka została ci przekazane dla dobra światów. Co jeszcze chcesz usłyszeć?

Bogini powiedziała:

1. O Panie, przedstawiona została przez Ciebie doskonała wiedza o Kāla. Teraz proszę, opowiedz mi jak faktycznie Jogin może uniknąć Kāla. 
2-3. Kāla podąża śladami wszystkich istot. O Panie, teraz, litując się nade mną, proszę, powiedz mi, jak można uniknąć Kāla, który już nadszedł. O dawco szczęścia, proszę, opowiedz o tym dla dobra Joginów.

Śiwa powiedział:

4. O Bogini Śiwā, słuchaj. Wyjaśnię krótko to, o co mnie zapytałaś, dla dobra wszystkich ludzi. 
5. Ciało jest zlepkiem ziemi, wody, ognia, wiatru i eteru. Składa się z pięciu elementów. 
6. Eter jest wszechprzenikający. Żywioły łączą się w eterze i są z niego ponownie odradzane. 
7. Gdy eter zostaje rozproszony, elementy powracają do swoich przyczyn. O piękna kobieto, nie ma trwałości w tym zlepku. 
8. Nie ma wątpliwości, że mędrcy doskonale to wszystko rozumieją dzięki mocy pokuty i mantr. 

Bogini powiedziała:

9. Kāla, o straszliwej postaci, przerażający, jedyny władca bogów, ginie podczas zabierania ich do Eteru. Został spalony przez Ciebie. Kiedy zostałeś wysławiony, ucieszyłeś się i przywróciłeś go do życia. 
10. Zwróciłeś się do Kāla tymi słowami. „W rozmowach ludzi będziesz się poruszać w niewidzialnej formie.” Widziałeś go tam. Dzięki przyznanej przez Ciebie łasce został ponownie odrodzony. 
11. Dlatego tutaj istnieje Kāla. Coś zostaje przez niego zabite. Proszę, opowiedz mi o tym. Jesteś najwyższym Joginem. Jesteś Panem posiadającym samokontrolę. O Panie Śiwa, przyjmujesz fizyczne ciała, aby pomagać innym. 

Śiwa powiedział:

12. Kāla nie może zostać zabity przez najwyższych bogów, daitjów, jakszów, rākszasów, węże i ludzi. Jednakże ci, którzy są Joginami pogrążonymi w medytacji, mogą łatwo pokonać Kāla. 

Sanatkumāra powiedział:

13. Słysząc to od Śiwy, nauczyciela trzech światów, Gaurī roześmiała się i powiedziała: „Proszę, powiedz mi prawdę. Jak zabija się Kāla? Kto go zabija?” Śiwa natychmiast jej odpowiedział: „O kobieto o twarzy księżyca, ci, którzy są bezgrzesznymi Joginami, całkowicie usuwają węża Kāla. Słuchaj tego uważnie.” 

Śiwa powiedział:

14. O piękna pani, ciało fizyczne składa się z pięciu elementów. Powstaje z nich i w nich się rozpuszcza. Jest zawsze obdarzone ich atrybutami. 
15. Z eteru powstaje wiatr. Z wiatru rodzi się ogień. Woda, jak się mówi, powstaje z ognia, a z niej wyłania się ziemia. 
16-17. Każdy z elementów łączy się w kolejności jeden w drugim. Ziemia ma pięć atrybutów. Woda ma cztery. Ogień ma trzy. Wiatr ma tylko dwa. Eter ma tylko jeden. Atrybuty ziemi i innych elementów można przedstawić w ten sposób. 
18. Pięć atrybutów to dźwięk, dotyk, barwa, smak i zapach. Gdy zostaje uwolniony od atrybutów, element ginie. 
19. Kiedy przyjmuje atrybuty, żywioł się objawia. O bogini, poznaj więc wszystkie elementy faktycznie. 
20. Dlatego, o bogini, częściowe atrybuty powinny być starannie rozważane przez Jogina, jeśli pragnie on pokonać Kāla. 

Bogini powiedziała:

21. O Panie znawców Jogi, jak Jogini pragną pokonać Kāla? Czy to przez medytację czy inkantacje? Proszę, opowiedz mi wszystko. 

Śiwa powiedział:

22. O bogini, słuchaj. Wyjaśnię to dla dobra Joginów. Doskonała wiedza nie powinna być przekazywana komukolwiek i wszystkim. 
23. O piękna pani, powinna być przekazana tylko wiernym, inteligentnym, obdarzonym oddaniem, pobożnym, nie będącym ateistami i tym, którzy są zawsze cnotliwi. 
24. Znawca Jogi powinien ją praktykować, oddychając normalnie, siedząc na dobrym posłaniu. Jeśli praktykuje w ciemności, nie powinien używać lampy. Powinien praktykować, gdy ludzie śpią. 
25. Kiedy na krótki czas zamyka uszy palcami wskazującymi, słyszy dźwięk przypominający płomienie ognia. 
26. Praktyka Jogi usuwa wszystkie choroby, gorączki i wiele innych uciążliwych dolegliwości.¹⁰¹
27. Ten, kto wizualizuje postać śmierci przez dwie Ghaṭikā, pokonuje śmierć i pożądanie oraz może wędrować, jak mu się podoba.¹⁰²
28-29. Staje się wszechwiedzący i wszechwidzący. Osiąga wszystkie Siddhi. Jeśli Jogin usłyszy dźwięk przypominający ten, jaki wydaje chmura deszczowa, natychmiast uwalnia się od więzów świata. Następnie staje się najsubtelniejszym ze wszystkich Joginów. 
30. O Bogini, w ten sposób została opisana kolejność i procedura medytacji nad Śabdabrahmanem. Tak jak poszukiwacz ziarna odrzuca plewy, tak powinien odrzucić więzy.
31. Jeśli po osiągnięciu Śabdabrahmana pragnie innych rzeczy, jest jak ten, kto uderza pięścią w niebo, lub jak ten, kto miłuje głód i pragnienie.
32. Po poznaniu wielkiego Brahmana, przyczyny wyzwolenia, dawcy szczęścia, nie-zewnętrznego, nieprzemijającego, wolnego od wszelkich ograniczeń, nie trzeba pragnąć niczego innego.
33. Grzesznicy o przewrotnej inteligencji, zwiedzeni przez sidła Kāla i uwięzieni w więzach śmierci, nie rozpoznają Śabdabrahmana.
34. Człowiek pozostaje w świecie, dopóki nie osiągnie najwyższego schronienia. Kiedy zrozumie wielką rzeczywistość, zostaje uwolniony z więzów życia.
35-36. Po pokonaniu snu i lenistwa – wielkich wrogów i przeszkód – oraz siedząc w wygodnej pozycji, należy praktykować Śabdabrahmana na zawsze. Nawet jeśli jest się starym człowiekiem w wieku stu lat, można zyskać zdrowie, witalność, zdolność powstrzymania starzenia ciała i pokonania śmierci. Należy kontynuować praktykę tak długo, jak się żyje.
37-38. Dowód wiary widoczny jest nawet u starców. Dlaczego więc nie u młodych ludzi? O ukochana bogini, inteligentni ludzie medytują nad wielkim Śiwa pilnie i zawsze. Śabdabrahman nie może być wypowiedziany, nie może być uderzony. Nie jest ani Oṃkārą, ani mantrą, ani Bīdźamantrą, ani żadną sylabą.
39. Dlatego jest dziewięć rodzajów Śabda, jak wyjaśnili ci, którzy znają naukę oddechu. Wyjaśnię je dobrze i we właściwej kolejności, zgodnie z Siddhi Nādy.
40. Są to Ghosza (dźwięk spółgłosek miękkich), Kāṃsja (dźwięk metalu dzwonowego), Śryṅga (dźwięk rogu), Ghaṇṭā (dzwon), Wīṇā (lutnia), Waṃśadźa (flet), Dundubhi (bęben), Śaṅkha (muszla) i Meghagardźita (grzmot burzy).
41. Po odrzuceniu wszystkich tych dźwięków należy praktykować Tuṃkāra. Medytując w ten sposób na zawsze, Jogin nie podlega ani cnotom, ani grzechom.
42. O bogini, to, czego inni nie słyszą, Jogin słyszy dzięki praktyce Jogi. Podczas praktyki, jeśli umiera, może pozostać w tej pozycji przez dni i noce.
43. Od niego dźwięk zwycięstwa nad śmiercią wznosi się w ciągu siedmiu dni. O bogini, ma on dziewięć odmian. Wyjaśnię to zgodnie z prawdą.
44. Pierwszy dźwięk to Ghosza. Oczyszcza duszę. Usuwa choroby. Jest doskonały. Przyciąga i kontroluje.
45. Drugi dźwięk to Kāṃsja. Zatrzymuje ruch istot żywych. Nie ma wątpliwości, że powstrzymuje działanie trucizny, złych duchów i złych planet.
46. Trzeci dźwięk to Śryṅga. Jest używany w czarnej magii do wypędzania wrogów i ich zabijania.
47. Czwarty to Ghaṇṭānāda, jak mówi Pan Śiwa. Przyciąga nawet bogów. Cóż więc mówić o ludziach na tej ziemi?
48. Przyciągnięte przez niego dziewice Jakszów i Gandharwów dają mu wielkie Siddhi, jakie tylko sobie życzy, lub zgodnie z ich własną wolą.
49. Wīṇā to piąty dźwięk. Jest zawsze słyszany przez Joginów. O bogini, z niego powstaje zdolność widzenia na wielką odległość.
50. Wszystkie zasady są rozumiane przez tego, kto medytuje nad Waṃśa Nāda. Kto medytuje nad Dundubhi, jest wolny od starości i śmierci.
51. O bogini, poprzez dźwięk muszli przyjmuje on dowolną formę, jaką sobie życzy. Dzięki Megha Nāda Jogin odpiera wszelkie przeciwności.
52-53. O piękna pani, czy istnieje coś niemożliwego dla tego, kto medytuje z jednoznacznym oddaniem nad formą Tuṃkāra Brahmana? Staje się wszechwiedzący i widzi wszystko. Porusza się, przybierając dowolną formę, jaką chce. Nie jest dotknięty złem. On sam jest Śiwą. Nie ma co do tego wątpliwości.
54. O bogini, tak oto została w całości opisana forma Śabdabrahmana z jej dziewięcioma aspektami. Co jeszcze pragniesz usłyszeć?

Bogini powiedziała:

1. Jogin osiąga region wiatru, który powstaje z Jogicznego Eteru. O Panie, jeśli jesteś zadowolony, pozwól mi to usłyszeć od Ciebie.

Śiwa powiedział:

2. Niegdyś, pragnąc dobra Joginów, wyjaśniłem wszystko, jak wiatr stał się symbolem dla Joginów pragnących pokonać Kāla.
3. Wiedząc o tym Jogin przez cały dzień angażuje się w Prāṇājāmę. O piękna, w ciągu pół miesiąca pokonuje on Kāla, który już go dosięgnął.
4. Wiatr wewnątrz serca rozpala ogień. Sprzyja ogniowi. Wieje wewnątrz i na zewnątrz. Jest wszechobecny. Jest wielki i rozprzestrzenia się wszędzie.
5. Wiedza, doskonała wiedza, zapał – wszystko to jest aktywowane przez wiatr. Kto go pokonał, pokonał wszechświat.
6. Pragnąc zapobiec starości i śmierci, Jogin angażujący się w praktykę Jogi, medytację i zatrzymanie oddechu pozostaje w stanie Dhāraṇā.
7. O mędrcze, kowal dmucha powietrze w miechy i wykonuje swoją pracę za pomocą wiatru. Jogin również powinien praktykować w podobny sposób.
8. Pan tysięcy, pan o tysiącu oczach, rękach i stopach, obejmuje wszechświat i stoi dziesięć Aṅgula ponad nim.¹⁰³
9. Wstrzymując oddech należy powtarzać Mantrę Gājatrī wraz z jej Śiras (Oṃ) i Wjāhryti trzykrotnie. To nazywa się Prāṇājāma.
10. Planety takie jak słońce i księżyc powstają i zanikają. Ale ci, którzy są oddani Jodze i medytacji, nie powracają.
11. O bogini, przez jedno zatrzymanie oddechu życiowego brāhmin osiąga korzyść równą stuletniej pokucie wykonywanej na samej wodzie z końców trawy Kuśa.
12. Brāhmin, który wstaje o świcie i wykonuje Prāṇājāmę, wygasza swoje grzechy i idzie do regionu Brahmā.
13. Wolny od lenistwa, angażujący się w Prāṇājāmę w odosobnionym miejscu, pokonuje starość i śmierć, opanowuje oddech życiowy i może podróżować po niebie.
14. Może przyjąć formę Siddhy. Otrzymuje blask, inteligencję, dokonuje wyczynów, zyskuje odwagę, szczęście i prędkość wiatru.
15. O bogini, tak oto opisałem Siddhi osiąganą przez Jogina dzięki wiatrowi i ogniowi.
16. Aspirant siada w wygodnej pozycji w miejscu wolnym od hałasu. W środkowym miejscu rozświetla blask jaki towarzyszy księżycowi i słońcu.
17. Jogin, który rozświetla ogień istniejący między brwiami, może czujnie widzieć w ciemności bez lamp, to jest pewne.
18. Jogin delikatnie naciska oczy palcami i stara się zobaczyć gwiazdę, medytując nad nią przez muhūrtę lub połowę tego czasu, z koncentracją.
19. Następnie, medytując w ciemności, widzi jasny blask Śiwy w kolorach białym, czerwonym, żółtym, czarnym i tęczowym.
20. Widząc ten blask porównywalny do wschodzącego słońca, umiejscowiony w czole między brwiami, Jogin może przyjąć dowolną formę ciała i bawić się, jak chce.
21-22. Dzięki powtarzanej praktyce Jogin zdobywa różne moce: ujarzmianie zmysłów, wejście w inne ciała, osiągnięcie ośmiu Siddhi, wizję umysłową, słyszenie z daleka, doskonałą wiedzę, niewidzialność, przyjmowanie wielu form oraz zdolność chodzenia po niebie.
23. Osoby obeznane w Wedach, eksperci w różnych Śāstrach i doskonale mądrzy także bywają zwiedzeni przez siłę wcześniejszej Karmy.
24. Nie widzą, nawet gdy patrzą; nawet słuchając, są jak głusi. Zwiedzeni przez grzechy są jak ślepi w świecie.
25. Znam wielkiego Puruszę o barwie słońca, poza wszelkim mrokiem. Poznając tylko jego, można pokonać śmierć. Nie ma innej drogi, by pójść dalej.¹⁰⁴
26. Tak wyjaśniono doskonały sposób Jogi ognia, dzięki któremu Jogin pokonuje śmierć i osiąga nieśmiertelność.
27. Teraz wyjaśnię większą metodę praktyki Jogicznej, aby odeprzeć śmierć. O bogini, słuchaj z uwagą i koncentracją.
28-31. Ten Jogin, o bogini, stanowi czwarty rodzaj, podczas gdy pozostałe trzy to Bhūtowie, Jogini i medytatujący. Ten wielbiciel praktykujący czwartą metodę siedzi w wygodnej pozycji na odpowiednim miejscu z czystym umysłem. Trzyma ciało prosto. Jego ręce są złożone razem w kształcie miseczki. Formuje usta w kształcie dzioba i powoli wdycha wiatr. Z jego podniebienia zaczynają wydzielać się krople wody. Obdarzają one życiem. Wdycha je wraz z wiatrem. Pijąc codziennie tę podobną do nektaru, chłodną wodę, nigdy nie stanie się podległy śmierci. Otrzymuje boskie ciało i wielki blask. Staje się wolny od głodu i pragnienia.
32. W sile staje się równy słoniowi; w prędkości rywalizuje z koniem; ma ostry wzrok jak Garuḍa; może słyszeć z daleka. Ma ciemne, kręcone loki. Jego cera jest tak jasna jak Gandharwów i Widjādharów.
33. Żyje przez sto lat według obliczeń czasu bogów. Staje się równy z Bryhaspati. Praktykując tę Jogę, może podróżować po niebie lub gdziekolwiek zechce. Zawsze pozostaje szczęśliwy.
34. O piękna pani, teraz wyjaśnię inną metodę, która jest pilnie strzeżona nawet przez bogów. Proszę, posłuchaj.
35. Jogin powinien praktykować zakrzywianie języka w kierunku podniebienia. Po pewnym czasie może dotknąć języczka.
36. Gdy zostanie dotknięty, zaczyna wydzielać chłodny nektar. Pijąc go, Jogin osiąga nieśmiertelność.
37. Czubek języka dotyka czubka języczka. Ręce są złożone w formie białego lotosu. Przyciągany przez niego nektar spływa kropla po kropli. Gdy osiągnie wielki region, zachwyca nawet bóstwa. Jest to istotna substancja umożliwiająca przekroczenie oceanu istnienia światowego, pokonanie wszystkich grzechów i przejście przez Kāla wraz z gwiazdą. Ten, którego kończyny zostały nasiąknięte nektarem, nigdy nie umiera. Jest wolny od głodu i pragnienia.
38. O córko góry, ziemia posiadająca te cztery rodzaje Joginów może obdarzać szczęściem cały wszechświat. To, co człowiek tworzy we śnie, Jogin jest zdolny stworzyć w niebie. To jest tylko część tego, co mogą zrobić ci czterej.
39. Dlatego ziemia zjednoczona z mantrami, pokutami, wratami, powściągliwością, ziołami leczniczymi i praktyką jogiczną staje się ukochana przez ludzi obdarzonych pokorą, uprzejmością i świętymi cnotami. Pierwotny pan wszystkich żywych istot nie zostaje zachwiany, gdy łączy się z czterema Joginami. Teraz wyjaśnię zgodnie z nakazami Czājāpuruszę (cienistą osobę), który nazywany jest Śiwą.

Bogini powiedziała:

1-2. O wielki panie bogów, sposób unikania Kāla został opisany; forma Śabdabrahmana i doskonałe cechy Jogi zostały opisane. Uczyniłeś krótką wzmiankę o osobie-cieniu. Proszę, wyjaśnij szczegółowo, z pragnieniem dobra dla Joginów.

Śiwa powiedział:

3. O bogini, słuchaj. Wyjaśnię cechy Czājāpurusza, poznając które człowiek uwalnia się od wszystkich grzechów.
4-5. Aspirant nosi girlandy i białą szatę. Namaszcza się białymi wonnościami, kadzidłem i innymi rzeczami. O piękna pani, następnie siada tyłem do słońca lub księżyca, pamiętając o wielkiej mantrze, która spełnia wszystkie pragnienia i składa się z dziewięciu jednostek zjednoczonych w jedną. Następnie spogląda na swój własny cień.
6-7. Jeśli może zobaczyć cień na niebie w postaci białej sylwetki i zaczyna medytować o Śiwie, wielkiej przyczynie, ze skupioną w punkt uwagą, wówczas osiąga Brahmana. Tak powiedzieli eksperci. W tym stanie uwalnia się od grzechu zabójstwa brāhmina i innych grzechów.
8. Jeśli widzi cień bez głowy, cała moc wyrażania się ustnie przez praktykującego Jogina zostaje wyeliminowana w ciągu sześciu miesięcy.
9. Jeśli cień jest biały, oznacza to cnotę; jeśli jest czarny, oznacza grzech; jeśli jest czerwony, oznacza zniewolenie; jeśli jest żółty, oznacza wroga.
10. Jeśli cień jest pozbawiony rąk, oznacza śmierć lub ruinę krewnych; jeśli jest bez nosa, oznacza strach przed głodem; jeśli jest pozbawiony bioder, żona umiera; jeśli jest pozbawiony łydek, oznacza bogactwo.
11. Jeśli nie ma stóp, następuje wygnanie do obcego kraju. Tak to zostało powiedziane przeze mnie. O wielka bogini, ludzie powinni to starannie rozważyć.
12. (Praktykując dalej i) widząc osobę-cień doskonale oraz utrzymując ją w Ātmanie poprzez Ātmana, o bogini, aspirant powinien recytować dziewięciosylabową mantrę w sercu.
13. Jeśli rok minie, nie będzie rzeczy, której recytujący mantrę nie mógłby osiągnąć. Osiąga osiem Siddhi, Aṇimā i inne, oraz zdolność chodzenia po niebie.
14. Wyjaśnię teraz inną moc, która jest niezgłębiona, ale znana tym, którzy posiadają doskonałą wiedzę.
15-16. Niepoznawalna postać w formie zwiniętego węża jest rysowana, a następnie umieszczona w pojeździe, który nie jest nigdzie wspomniany, i tam się pojawia. To, co jest najwyższe we wszechświecie i co jest wiecznie wychwalane przez Wedy, jest opiewane jako tajemna Widjā i jest matką wszystkich Widjā.
17. To jest nauka o podróżowaniu po niebie. Jest obecna we wszystkich istotach żyjących. Jest widzialna i niewidzialna. Jest nieruchoma, wieczna, manifestowana i niematerialna. Jest trwała.
18. Nie ma koloru, a jednak posiada barwy. Jest nazywana Bindumālinī. Jogin, który ją widzi, zawsze pozostaje zadowolony.
19. Widząc Mālinī, osiąga się owoc wszystkich ofiar, korzyść płynącą z darów dobroczynnych i rytualnych ablucji we wszystkich świętych miejscach.
20-21. Nie ma co do tego wątpliwości. Mówię ci prawdę. Człowiek osiąga owoce wszystkich ofiar, o bogini, jak również korzyści z darów dobroczynnych i rytualnych ablucji we wszystkich świętych miejscach. O bogini, po cóż mówić więcej? Osiąga wszystkie upragnione rzeczy.
22. Dlatego rozsądna osoba powinna praktykować tę wiedzę, jak i Jogę. Siddhi osiąga się przez praktykę. Joga wzrasta poprzez praktykę.
23. Doskonała realizacja jest osiągana poprzez praktykę. Wyzwolenie osiąga się przez praktykę. Inteligentny człowiek powinien zawsze kontynuować praktykę. Praktyka jest przyczyną zbawienia.
24. O bogini, wyjaśniłem wszystko, co przynosi korzyści zarówno w świecie doczesnym, jak i w zbawieniu. Jakie inne nauki proponujesz? Powiedz mi, a powiem ci prawdę.
25. O wielcy mędrcy, słysząc te słowa Sanatkumāry, syna Brahmā, słowa przekazujące wiedzę o prawdzie, Wjāsa, syn Parāśary, był niezwykle uszczęśliwiony.
26. Niezmiernie uradowany Wjāsa wielokrotnie oddawał pokłon wszechwiedzącemu synowi Brahmā, Sanatkumārze, skarbnicy miłosierdzia.
27. O mędrcy, wtedy wielki mędrzec Wjāsa wychwalał Sanatkumārę, ocean doskonałej wiedzy o bóstwach.
28. O wielki mędrcze, jestem usatysfakcjonowany. Została mi przyznana pozycja Brahmā. Pokłon tobie. Jesteś błogosławiony. Jesteś najwspanialszym ze wszystkich znawców Brahmana.
29. Po wychwaleniu wielkiego mędrca, syna Brahmā, Wjāsa, wnuk Brahmā, zamilkł. Był niezwykle uradowany. Był przepełniony wielką błogością.
30. O Śaunako, Sanatkumāra, syn Brahmā, pożegnał się z nim. Czczony przez Wjāsę, powrócił do swojej siedziby. Wjāsa również odszedł do swego domu z umysłem pełnym radości.
31. O brāhmini, tak oto opisałem wam rozmowę między Sanatkumārą a Wjāsą. Dotyczy ona prawdy. Jest przyjemna. Zwiększa wiedzę.

Śaunaka powiedział:

1. Wielka opowieść o rozmowie Sanatkumāry i Wjāsy została usłyszana przeze mnie tak, jak została przez ciebie opowiedziana. Przekazała ona wiedzę o prawdzie.
2. Teraz pragnę usłyszeć o stworzeniu Brahmā, o sposobie jego powstania i o tym, w jaki sposób dowiedziałeś się o tym od Wjāsy.

Sūta powiedział:

3. O mędrcze, słuchaj boskiej opowieści, która niszczy wszystkie grzechy; barwnej opowieści, którą teraz opisuję; opowieści pełnej znaczenia i dobrze znanych szczegółów.
4. Ten, kto naucza tej historii lub ją słyszy wielokrotnie, wspiera swoją rodzinę i jest czczony w świecie niebiańskim.
5-6. Purusza jest wieczny i ma naturę Sat i Asat jako Pradhāna i Purusza. Stwórca światów stworzył Pradhānę po tym, gdy stał się Puruszą. Stworzył Stwórcę wszystkich istot żywych oddanego Nārājaṇie. O wielki mędrcze, wiedz, że jest nim Brahmā o niezmierzonej sile i mocy.
7. O wiodący mędrcze, pokłon temu Samozrodzonemu, od którego pochodzą Kalpy i wszystkie istoty.
8. Po oddaniu pokłonu temu Puruszy, panu Hiraṇjagarbhie, wyjaśnię ponownie doskonały sposób stworzenia.
9. Brahmā jest stwórcą, Wiszṇu jest obrońcą, a Śiwa jest niszczycielem. Nawet gdy czas mija, nie ma innej przyczyny tego stworzenia.
10. Będąc samostworzoną istotą, pan, pragnąc stworzyć różne byty, najpierw stworzył wody. Następnie wprowadził w nie witalność.¹⁰⁵
11. Wody nazywane są Nāra (należące do Nara). Wody są potomstwem Nara. Ponieważ wody były jego siedzibą, nazywa się go Nārājaṇa.¹⁰⁶
12. Jajko unoszące się na wodzie przybrało złoty kolor.  Urodził się tam sam Brahmā znany jako Samozrodzony.¹⁰⁷
13. Po pozostaniu tam przez rok, pan Hiraṇjagarbha podzielił to jajko na dwoje i stworzył niebo oraz ziemię.¹⁰⁸
14. Stworzył czternaście światów, w tym te powyżej i poniżej. W przestrzeni między tymi dwiema częściami pan stworzył eter.¹⁰⁹
15. Stworzył ziemię unoszącą się na wodach oraz dziesięć kierunków w firmamencie. Następnie stworzył umysł, mowę, miłość, gniew i rozkosz seksualną.
16. Ogromnie jaśniejący stwórca stworzył siedmiu mentalnych synów, mędrców: Marīci, Atri, Aṅgirasa, Pulastja, Pulaha, Kratu i Wasiszṭha.¹¹⁰
17. W Purāṇach są oni jednoznacznie określani jako siedmiu Brahmā. Brahmā ponownie stworzył Rudrów powstałych z gniewu.
18. Stworzył również mędrca Sanatkumāra, najstarszego ze wszystkich. W ten sposób narodziło się siedmiu. Rudrowie narodzili się później.
19. Sanatkumāra pozostaje z kontrolowanym blaskiem. Z nich wywodzi się siedem wielkich rodów, wszystkie boskie i czczone przez niebiańskich mędrców.
20. Obdarzeni świętymi rytuałami narodzili się wraz z innymi Mędrcami. Stworzone zostały błyskawice, pioruny, czerwone chmury i tęczę.
21. Na początku stworzył wodę. Stworzył niosące deszcz chmury. Stworzył hymny Ryk, Jadźus i Sāman aby ułatwić Jadźnie.¹¹¹
22. Za ich pomocą wielbił bogów godnych czci. Tak to usłyszeliśmy. Stworzył bogów ze swoich ust, przodków z klatki piersiowej, ludzi poprzez zapłodnienie, a Asurów ze swoich lędźwi.
23. Istoty żywe, zarówno wysokie, jak i niskie, zostały stworzone z jego kończyn, tak jak patriarcha Āpawa stworzył istoty wodne.
24. Kiedy stworzone istoty nie wzrastały, podzielił swoje ciało i stał się mężczyzną i kobietą.¹¹²
25. Dzięki swojej wielkości przeniknął wszechświat i stworzył ludzi. Wiszṇu stworzył Wirāṭ (istotę kosmiczną). Tak oto powstał Purusza Wirāṭ.¹¹³
26. Wiedz, że był to kolejny Manu, który rozpoczął epokę. Ów pan, Purusza, stworzył wszystkie istoty z Wairādźa.
27. Stworzenia Wiszṇu nie narodziły się z łona. Były długowieczne, słynne, błogosławione i posiadały potomstwo.
28. O doskonały mędrcze, tak oto zostało ci przedstawione pierwotne stworzenie, którego poznanie prowadzi do osiągnięcia upragnionego celu.

Sūta powiedział:

1. Kiedy stworzono istoty, patriarcha Āpawa jako Purusza pojął za żonę Śatarūpę, która nie narodziła się z łona.¹¹⁴
2. Swoją wielkością Āpawa ogarnął niebo i trwał w cnocie. On, szlachetna dusza, sam stał się w ten sposób Śatarūpā.
3. Odbyła ona pokutę przez sto lat i osiągnęła Puruszę oświeconej pokuty za swojego męża.
4. Purusza, który się narodził, nazywa się Swājambhuwa Manu. Mówi się, że ma on siedemdziesiąt jeden Jug.
5. Inteligentna Śatarūpā urodziła Wairādźa Puruszy dwóch synów: Prijawratę i Uttānapādę sławnych z bohaterskich czynów.
6. Błogosławiona dama Kāmjā, żona patriarchy Kardama, urodziła trzech synów: Samrāṭ, Sākszi i Awiṭprabhu.
7. Pan Uttānapāda spłodził synów równych Indrze. Spłodził innego syna Dhruwę o boskiej naturze, który miał doskonały blask i wewnętrzną błogość.
8. Córka Dharmy, cnotliwie urodzona piękna kobieta o imieniu Sunīti była matką Dhruwy.
9. Już jako dziecko Dhruwa wykonywał pokutę przez trzy tysiące boskich lat, pragnąc niezniszczalnego statusu.
10. Pan Brahmā, będąc zachwycony, dał mu na własność stabilną pozycję jak jego własną, stając twarzą w twarz z siedmioma mędrcami.
11-12 Dhruwa miał dwóch synów, Puszṭi i Dhānja. Puszṭi spłodził z Samutthā pięciu pobożnych synów, mianowicie Ripu, Ripuńdźaja, Wipra, Wrykala i Wryszatejas. Królowa Ripu urodziła Ćākszusa Manu.
13-16. Ćākszusa Manu począł Waruṇa z Puszkariṇī. O wspaniały mędrcze, z Manu o wielkich zdolnościach, z Naḍalā, córki patriarchy Waisjadźanma (?), urodziło się dziesięciu synów, mianowicie Puru, Māsa, Satadjumna, Tapaswin, Satjawit, Kawi, Agniszṭoma, Atirātra, Atimanju i Sujaśas. Āgnejī urodziła Puru sześciu synów o wielkim blasku, tj. Aṅga, Sumanas, Khjāti, Sryti, Aṅgiras i Gaja. Sunīthā, żona Aṅga, urodziła mu syna Wena.
17. Z powodu złego zachowania Wena pobożni mędrcy bardzo się rozgniewali i zabili go poprzez huṅkāra.¹¹⁵
18. Mędrcy Sāraswata zostali poproszeni przez Sunīthā o syna. Wówczas roztarli i ucisnęli jego prawą dłoń.
19. Gdy ucierano rękę Wena, narodził się Prythu. Miał łuk i pancerz już przy narodzinach i był równy słońcu w blasku.
20. Był on rzeczywiście inkarnacją Wiszṇu, stworzoną dla ochrony poddanych, utrzymania cnoty i karania niegodziwych.
21. Prythu, syn Wena, przodek wszystkich Kszatrijów, chronił ziemię. Był pierwszym władcą ziemi, pierwszym pomazańcem podczas ofiary Rādźasūja.
22. Urodziło mu się dwóch zdolnych potomków, Śūta i Māgadha. O wielki mędrcze, dzięki niemu ziemia w formie krowy została wydojona dla wspólnego dobra.
23. Wykonując sto ofiar, jako król zapewnił środki do życia wszystkim bogom, mędrcom, Rākszasom i ludziom w szczególności.
24. Z Prythu urodziło się dwoje cnotliwych książąt, Wiwitāswa i Harjaksza. Byli to wielcy bohaterowie, którzy zyskali wielką sławę.
25. Śikhaṇḍinī urodziła syna Prāćīnabarhisa. Podczas gdy ten przemierzał ziemię, trawy Kuśa zwróciły się swoimi końcami na Wschód.
26. Poślubił on córkę władcy Oceanu. Wielki pan błyszczał jeszcze bardziej, gdy miał żonę.
27. Prāćīnabarhisowi, wielkiemu ofiarnikowi, jego żona Samudratanajī urodziła dziesięciu synów.
28. Nazywani byli Prāćetasami. Opanowali naukę łucznictwa. Wspólnie praktykowali cnotę i czynili pokutę.
29. Przebywali zanurzeni w wodach oceanu przez dziesięć tysięcy lat, powtarzając Dźapa Rudragīta i medytując nad Śiwą.
30. Gdy czynili pokutę, drzewa zaczęły rosnąć na ziemi. Kiedy ziemia była pozbawiona ochrony, doszło do wielkiego zniszczenia poddanych.
31. O wielki królu, po otrzymaniu darów, gdy wrócili, ujrzeli drzewa. W gniewie chcieli je spalić mocą pokuty.
32. Prācetasowie wytworzyli ogień i wiatr ze swoich ust. Wiatr wyrywał drzewa, a ogień je spalał.
33. Widząc zniszczenie drzew i zauważając, że pozostało tylko kilka z nich, dzielny król Soma zbliżył się do nich i rzekł.
34. O Prāćinabarhiszasowie, o królowie, pohamujcie swój gniew. Ta córka drzew, Anubhūtā, jest kobietą o jasnej karnacji.
35. O szczęśliwcy, została ona poczęta przeze mnie w moim łonie, gdyż znałem przyszłość. Niech zostanie waszą żoną i niech ród księżyca rozkwitnie.
36. Z niej narodzi się patriarcha Daksza. On, starożytny syn Brahmā, stanie się twórcą o wielkim blasku.
37. Z połową waszego blasku i z połową mojego blasku ten król przepełniony blaskiem Brahmā sprawi, że poddani będą kwitnąć.
38. Następnie, na polecenie Somy, Prācetasowie z miłością przyjęli kobietę o jasnej karnacji, córkę drzew, jako swoją żonę.
39. Z niej, dzięki nim, narodził się patriarcha Daksza. O mędrcze, ten chłopiec o wielkim blasku narodził się również z części księżyca.
40. Po stworzeniu w sposób mentalny istot ruchomych i nieruchomych, dwunogich i czworonożnych, Daksza rozpoczął tworzenie przez proces kopulacyjny.
41. Zgodnie z nakazami śastr, poślubił cnotliwą córkę patriarchy Wīraṇa, cnotliwą damę Wīraṇī.
42. Zrodził z niej dziesięć tysięcy synów Harjaśwów. Na polecenie Nārady stali się oni nieprzywiązani do świata.
43. Słysząc o tym, Daksza ponownie zrodził z niej tysiąc synów Subalāśwów.
44. Dzięki wskazówkom tego samego mędrca oni również poszli śladami swoich braci. Nieprzywiązani i kroczący ścieżką żebraków nigdy nie wrócili do swoich rodziców.
45. Słysząc o tym, bardzo się rozgniewał i przeklął mędrca tymi słowami: O nikczemniku, lubujący się w sporach, nigdy nie pozostaniesz na stałe w żadnym miejscu.¹¹⁶
46. Pocieszony przez Brahmā, o wielki mędrcze, stworzył następnie kobiety obdarzone cechami i w formie wielkich płomieni.¹¹⁷
47-48. Dał dziesięć córek Dharmie i trzynaście Kaśjapie, dwie Brahmaputrze, dwie Aṅgirasowi i dwie uczonemu mędrcowi Kryśāświe. O doskonały mędrcze, pozostałe dwadzieścia siedem córek, nazwanych na cześć konstelacji, pan Daksza dał Somie.¹¹⁸
49. Asurowie i inni narodzili się z córek Dakszy i stali się sławni. Wszechświat został nimi wypełniony.
50. O wielki brāhminie, poddani później rodzili się przez związek płciowy. Stworzenie przedtem odbywało się przez mentalne koncepcje, wizualizację i dotyk.

Śaunaka powiedział:

51. Wcześniej powiedziałeś, że Daksza narodził się z kciuka Brahmā. Jak więc po wielkiej pokucie stał się ponownie synem Prāćetasa?
52. O Sūto, wypada ci rozwiać tę moją wątpliwość. To także jest zaskakujące, jak uzyskał pozycję teścia Somy.

Sūta powiedział:

53. Narodziny i zniszczenie mają miejsce codziennie wśród śmiertelników. O mędrcze, w każdej Kalpie Daksza i inni rodzą się na nowo.
54. Kto zna ten sposób stworzenia Dakszy istot ruchomych i nieruchomych, zyskuje potomstwo i długowieczność. Po śmierci jest czczony w krainie niebiańskiej.

Śaunaka powiedział:

1. O Sūta, opowiedz mi szybko o szczegółach stworzenia bogów, Dānawów, Gandharwów, węży i Rākszasów.

Sūta powiedział:

2. Gdy stworzenie się nie rozmnażało, patriarcha poprosił czyniącą pokuty córkę Wīraṇa, o pomoc w stworzeniu.
3. Stworzył różne istoty poprzez proces rozmnażania. O inteligentny, posłuchaj ich. Wyjaśnię to pokrótce.
4. Łącząc się z nią, potężny patriarcha spłodził z Vīriṇī pięć tysięcy synów.
5-6. Nārada, syn Brahmā, usłyszał podczas Satry,¹¹⁹ że stworzenie może mieć miejsce tylko przez Kaśjapę i córki Dakszy. Tak więc, widząc stworzonych synów, mędrzec Nārada zwrócił się do nich w ten sposób.
7. „Nie znacie żadnego kierunku na świecie. Bez znajomości tego, co możecie stworzyć? Jesteście bardzo dziecinni. Ruszcie dopiero po poznaniu świata.”
8. Przemówiwszy tak do nich wszyscy wyruszyli w świat, aby poznać kierunki za pomocą swojej mocy. Nie mogąc nigdy znaleźć końca, nigdy nie powrócili do domu swojego ojca.
9. Dowiadując się o tym, stworzył on pięciuset synów, a Nārada, wizjoner wszystkiego, przemówił także do nich.

Nārada powiedział:

10. Jak możecie tworzyć bez znajomości rozmiaru świata? Wszyscy jesteście dziecinni. Co zamierzacie stworzyć?

Sūta powiedział:

11. Słysząc jego słowa, Subalāśwowie, synowie Dakszy, podobnie jak Harjaśwowie wcześniej, wyruszyli na poszukiwanie wszystkich kierunków.
12. Po dotarciu do Puszkara i popadnięciu w rozpacz z powodu bezkresu świata, nie wracają nawet do teraz, jak rzeki z oceanu.
13. Od tamtej pory, o mędrcze, jeśli brat wyrusza na poszukiwanie brata, ginie. Tego nie powinien robić żaden uczony człowiek.
14. Zrozumiawszy, że jego synowie zginęli, patriarcha Daksza w gniewie przeklął szlachetną duszę Nārady.
15. „O nędzniku, miłośniku kłótni, nigdy nie pozostaniesz nigdzie na stałe. Kłótnia zawsze będzie miała miejsce tam, gdzie będziesz obecny.”
16. Słyszeliśmy, że patriarcha Daksza został później pocieszony przez Brahmā i że spłodził z Wīriṇī sześćdziesiąt córek.¹²⁰
17. Dziesięć z nich oddał Dharmie; trzynaście Kaśjapie; dwadzieścia siedem księżycowi i cztery Ariszṭanemi.
18. Dwie synowi Brahmā, dwie Aṅgirasowi i dwie uczonemu Kryśāśwa. Teraz posłuchaj ich imion.
19-20. O mędrcze, żony Dharmy to Arundhatī, Wasu, Jāmi, Lambā, Bhānu, Marutwatī, Saṅkalpā, Muhūrtā, Sādhjā i Wiśwā. Teraz posłuchaj o ich dzieciach. Wiśwedewowie to synowie Wiśwy, a Sādhjā urodziła Sādhjów.
21. Marutwatowie narodzili się z Marutwatī, Wasowie z Wasu; słońca narodzili się z Bhānu, a Muhūrtadźowie z Muhūrtā.
22. Ghosza urodził się z Lambā; Nāgawīthī urodziła się z Jāmi, a Prythiwīwiszama z Arundhatī.
23. Saṅkalpa o naturze prawdy narodził się z Saṅkalpy. Aja i inni narodzili się z Wasu. Jest ich ośmiu. O Śaunako, posłuchaj ich imion.
24. Aja, Dhruwa, Soma, Dhara, Anila, Anala, Pratjūsza i Prabhāsa to ośmiu Wasu z imienia.
25. Synami Aja byli Waitaṇḍa, Śrama, Śānta i Muni. Synem Dhruwy był pan Kāla, wpływający na światy.
26. Synem Somy był pan Warćas, nadający blask innym. Synami Dhary byli Drawiṇa i Hutahawjawaha.
27-28. Synami Manohary byli Śaśira, Prāṇa i Ramaṇa. Żoną Anili była Śiwā, której synami byli Purodźawa i Awidźńātagati. Anila miał tylko dwóch synów. Kumāra był synem Agni w gaju trawy Śara otoczonym chwałą.
29. Jego synami byli Śākha, Wiśākha i Naigameja. Synem Kryttikās był Kārttikeja.¹²¹
30. Synem Pratjūsza był Dewala, mędrzec. Dewala miał dwóch synów, którzy również mieli dzieci i byli inteligentni.
31-32. Siostra Bryhaspati była kobietą doskonałą, dobrze obeznaną z Jogą i przemierzyła cały świat, zachowując celibat. Została żoną Prabhāsa, ósmego z Wasów. O szczęśliwcze, patriarcha Wiśwakarman był jego synem.¹²²
33. Był twórcą tysięcy kunsztownych sztuk. Był architektem bogów. Był twórcą wszelkiego rodzaju ozdób. Był najważniejszym artystą i rzemieślnikiem.
34. Zbudował powietrzne rydwany wszystkich bogów. Był wielkim Ātmanem, którego kunszt naśladowali i wykorzystywali także ludzie.
35-36. Zgodnie z inną wersją jego żona Sarūpā urodziła miliony Rudrów takich jak Raiwata, Adźa, Bhawa, Bhīma, Wāma, Ugra, Wryszākapi, Adźaikapād, Ahirbudhnja, Bahurūpa, Mahat itd. Jedenastu z nich jest ważnych. O mędrcze, posłuchaj ich imion.
37-38. Tymi jedenastoma są Rudrowie, władcy trzech światów: Adźaikapād, Ahirbudhnja, Twasztri, potężny Rudrahara w wielu formach, Trjambaka, Aparādźita, Wryszākapi, Śambhu, Kapardin i Raiwata.¹²³
39. Tak oto wspomniano o stu Rudrach o ogromnej potędze. Teraz posłuchaj imion żon Kaśjapa, o doskonały mędrcze.

Sūta powiedział:

1-2. O brāhminie, to są Aditi, Surasā, Ariszṭelā, Danu, Surabhi, Winatā, Ilā, Tāmrā, Krodhawaśā, Kadru i Muni. Teraz posłuchaj imion ich synów. W poprzedniej doskonałej Manwantarze narodziło się dwunastu doskonałych bogów.
3-6. Byli to Tuszitowie. W okresie przejściowym między Manwantarami Waiwaswata i Ćākszusza, spotkali się ze sobą, aby omówić dobro świata. Po naradzie powiedzieli: „Wejdziemy w Aditi i narodzimy się. Wydarzy się to dla dobra bogów.” Po naradzie narodzili się z Aditi, córki Dakszy, i Kaśjapy, syna Marīci. Wiszṇu i Indra narodzili się ponownie.
7-9. Oni or Arjaman, Dhātri, Twaszṭri, Pūszan, Wiwaswat, Sawitri, Mitrāwaruṇa, Aṃśa, Bhaga i Atitedźas to dwunastu Āditjów. Ci, którzy wcześniej byli Tuszitami, narodzili się ponownie jako dwunastu Āditjów w Manwantarze Ćākszusza, o Śaunako, tak oto wymieniono imiona synów Aditi.
10. Dīpti o niezmierzonej świetności stali się dziećmi dwudziestu siedmiu kobiet, żon Soma, przestrzegających świętych obrzędów.
11-12. Dzieci żon Ariszṭanemi było szesnaście. „O niebiański mędrcze, uczony Kryśāśwa miał wielu synów. Czterech z nich znanych jest jako Dewapraharaṇa. O mędrcze, jego żonie Arćis narodził się także Dhūmrakeśa.
13. Dwie żony to Swadhā i Satī, z których Swadhā była starsza, a Satī młodsza. Swadhā urodziła Pitri, a Satī Atharwāṅgirasaweda.
14. Na końcu tysiąca Jug te istoty narodzą się ponownie. Wszystkich grup bogów jest trzydzieści trzy.
15. Tak jak słońce wschodzi i zachodzi każdego dnia, tak też grupy bogów rodzą się w każdej Judze.
16. Słyszeliśmy, że Hiraṇjakaśipu i Hiraṇjāksza narodzili się jako synowie Diti i Kaśjapy.
17. Siṃhikā, ich córka, została żoną Wipraćitti. Czterej synowie Hiraṇjakaśipu byli znani z siły i męstwa.
18. Byli to Anuhrāda, Hrāda, Saṃhrāda i Prahlāda. Najmłodszy, Prahlāda, był wielbicielem Wiszṇu.
19. Pūloman i Mahisza byli synami Anuhrāda, narodzonymi z jego żony Sūrjā. Żona Hrāda, Dhamani, urodziła Wātāpi i Ilwala.
20. Żona Saṃhrāda, Kryti, urodziła Pańćadźana. Wiroćana był synem Prahlāda. Bali narodził się z jego królowej Dewī.
21-22. O wielki mędrcze, Bali spłodził stu synów ze swą żoną Aśanā. Był wielkim wielbicielem Śiwy. Angażował się w uwielbienie Śiwa. Był hojny i miał szerokie serce. Osiągnął zasłużoną sławę i ascezę. Jego syn Bāṇa był najważniejszym z wielbicieli Śiwy. Dzięki oddaniu Śiwie osiągnął przywództwo nad Gaṇami.
23. Historię Bāṇa już słyszałeś. W bitwie Kryszṇa był z niego zadowolony.
24-25. Pięciu synów Hiraṇjāksza było silnych i uczonych. Byli to Kukura, Śakuni, Bhūta Santāpana, Mahānāda i Kālanābha. Tak oto wymieniono synów Diti. O mędrcze, teraz posłuchaj imion synów Danu.
26-28. Synów Danu było stu i wyróżniali się surowymi czynami. Ajomukha, Śambara, Kapola, Wāmana, Waiśwānara, Puloman, Widrāwaṇa, Mahāśira, Swarbhānu, Wryszaparwan i potężny Wipraćitti – to byli synowie Danu zrodzeni przez Kaśjapa. O mędrcze, teraz posłuchaj imion ich synów. O bezgrzeszny, przy okazji wymienię kilka z nich.
29-30. Prabhā była córką Swarbhānu. Śaćī była córką Pulomana. Także Upadānawī, Hajaśirā i Śarmiszṭhā były córkami Wryszaparwana. Pulomā i Pulomikā były córkami Waiśwānara. Były żonami Kaśjapy, syna Marīci i miały wielu bohaterskich synów.
31. Kaśjapa, syn Marīci, obdarzony wielką pokutą, zrodził z nich sześćdziesiąt tysięcy synów, którzy radowali Dānawów.
32. Kālakhańdźas, potężni synowie Puloma, żyli w Hiraṇjapura.¹²⁴ Nie mogli zostać zabici ani przez Dānawów, ani przez bogów.
33. Synowie Wipracitti zrodzeni z Siṃhiki, zostali później zabici przez Ardźuna dzięki łasce Brahmā.
34. Z powodu zmieszania Daitjów i Dānawów ci synowie stali się waleczni i znani jako Saiṃhikejowie. Było ich trzynastu.
35-36. Byli to bardzo potężni: Rāhu, Śalja, Bala, Mahābala, Wātāpi, Namući, Ilwala, Swasrypa, Adźika, Naraka, Kālanābha, Śaramāṇa i Śarakalpa. Oni powiększyli swoje rody.
37. Wielu synów i wnuków narodziło się z nich, powiększając ród Danu. Są oni niezliczeni i dlatego nie wymieniono ich szczegółowo.
38. W rodzinie Saṃhrāda narodzili się Daitejowie Niwātakawaća i Marutowie, którzy zostali oczyszczeni przez pokutę.
39-40. Ṣaṇmukha i inni są sławieni jako synowie Tāmrā. Kākī, Śjenī, Bhāsī, Sugrīwī, Śukī, Grydhrykā, Aśwī i Ulūkī były córkami Tāmrā. Kākī zrodziła wrony, a Ulūkī sowy.
41. Śjenī zrodziła sępy, Bhāsī – rybołowy, Grydhrī – sępy. Śukī zrodziła papugi, a Sugrīwī pomyślne ptaki.
42. Tāmrā, ukochana Kaśjapy, zrodziła konie, wielbłądy i osły. Tak oto opisano rodzinę Tāmrā.
43. Winatā miała dwóch synów, Aruṇa i Garuḍa. Ten ostatni był najwspanialszy spośród ptaków. Był straszliwy z powodu swoich czynów.
44-47. Surasā zrodziła tysiąc węży o niezmierzonej mocy. Miały wiele kapturów. Były na tyle potężne, by przemierzać niebo. Najważniejszymi spośród nich byli królowie Śesza, Wāsuki, Takszaka, Airāwata, Mahāpadma, Kambala i Aśwatara. Synowie Ailā to Padma, Karkoṭaka, Dhanańdźaja, Mahānīla, Mahākarṇa, Dhrytarāszṭra, Balāhaka, Kuhara, Puszpadanta, Durmukha, Sumukha, Khararoman, Kharapāṇi i wielu innych.
48. Krodhawaśā zrodziła wiele istot, które były drapieżnymi zwierzętami i ptakami, zarówno lądowymi, jak i wodnymi. Synowie Warā byli zwierzętami.
49. Synów Anājuszā było pięćdziesiąt. Byli bardzo silni. Najważniejsi spośród nich to Bala, Wrytta, Wikszara i Bryhan.
50-51. Surabhi zrodziła króliki i bawoły; Ilā drzewa, pnącza, winorośle i wszelkiego rodzaju trawy; Khaśā Jakszów i Rākszasów, a Muni niebiańskie dziewice. Ariszṭā zrodziła węże potężniejsze od ludzi.
52. O wielcy mędrcy, tak oto wyjaśniono potomków Kaśjapy. Mieli oni setki synów i wnuków.

Sūta powiedział:

1-5. Taka jest opowieść o stworzeniu, jak wspomniano w Manwantarze Swārocisza, o drogi. Teraz opiszę stworzenie dokonane przez Brahmā podczas składania ofiar w wielkim Wāruṇa Jadźña w wielkiej Manwantarze Waiwaswata. Wszyscy Brahmaryszi narodzeni na początku zostali mentalnymi synami Pitāmaha. Kiedy wybuchła wielka walka między bogami a Dānawami, Diti straciła wszystkich swoich synów. Poszła do Kaśjapy i złożyła mu hołd. Uszczęśliwiony Kaśjapa zapytał ją, jakiego błogosławieństwa sobie życzy. Poprosiła, aby obdarzył ją synem o niezmierzonej mocy, zdolnym pokonać Indrę.
6. Udzielił jej błogosławieństwa, którego pragnęła. Mędrzec wielkiej pokuty doradził jej celibat i inne wyrzeczenia przez sto lat.
7. Pobożna, jasnolica dama zaszła w ciążę. Zaczęła praktykować celibat i inne wyrzeczenia.
8. Po zapłodnieniu Diti, Kaśjapa, żyjący według szlachetnych świętych rytuałów, udał się zadowolony na medytację.
9. Indra czekał, by znaleźć jej słaby punkt. Znalazł go, gdy do końca stu lat brakowało jednego roku.
10. Z powodu powagi wydarzeń, które miały się wydarzyć, raz Diti nie umyła stóp. Poszła spać z głową pochyloną w dół.
11. W międzyczasie Indra wszedł do jej brzucha z piorunem. Rozciął płód na siedem części.
12. Gdy płód był dzielony na siedem części, zaczął płakać w siedmiu różnych tonacjach. Indra powiedział płodowi: „Nie płacz, nie płacz” wielokrotnie. Rozciął je ponownie, ale one nie zginęły.¹²⁵
13. O mędrcze, gdy zostały powalone, powiedziały mu z połączonymi dłońmi w geście szacunku: „O Indro, dlaczego chcesz nas zabić? Jesteśmy twoimi braćmi, Marutami.”
14. O bramiński mędrcze, z woli Śiwa porzuciły swoją naturę Daitjów. Indra przyjął je z należnym braterstwem.
15. Pod nazwą Marutów stały się bogami wielkiej potęgi. Wędrując po niebie, czterdziestu dziewięciu Marutów stało się pomocnikami Indry.
16. Kiedy rozkwitły, patriarcha Wiszṇu obdarzył ich królestwami, zaczynając od Prythu. Posłuchaj o tym.
17. Ariszṭa był bohaterem. Patriarcha Kryszṇa zawsze zwyciężał. Pardźanja był bóstwem odpowiedzialnym za chmury. Ten cały wszechświat należy do niego.
18. O wielki mędrcze, wyjaśniłem ci stworzenie istot żyjących. Posłuchaj teraz o podziale królestw. Wyjaśnię to teraz należycie.
19. Po koronacji Prythu, syna Wena, na władcę, Brahmā zaczął przypisywać królestwa w odpowiednim porządku.
20. Koronował Somę na króla ptaków, pnączy, gwiazd, planet, ofiar i pokut.
21. Koronował Waruṇa na króla wód; Waiśrawaṇa na władcę królów; Wiszṇu na władcę Āditjów i Pāwaka na władcę Wasów.
22. Koronował Daksza na władcę patriarchów, Indrę na władcę Marutów, a Prahlādę, wielkiej siły, na władcę Daitjów i Dānawów.
23. Koronował Waiwawata Jama na króla Pitrów, Mātri, Wrata, Mantr i krów.
24. Koronował Śiwa z trójzębem na króla Jakszów, Rākszasów, królów, goblinów i duchów.
25. Koronował Himawata na władcę gór, ocean na władcę rzek, tygrysa na władcę jeleni, a Byka na władcę krów.
26. Koronował drzewo banjan na króla roślin i drzew. W ten sposób wszystkim przydzielone zostało królestwo przez władcę poddanych.
27. Władca wszechświata, dusza wszystkich, ustanowił syna patriarchy Wairādźa w królestwie na wschodzie.
28. Podobnie, o wielki królu, ustanowił Sudhanwana, syna patriarchy Kardama , w królestwie na południu.
29. Pan skierował i przypisał niezawodnego syna Radźasa, Ketumata o szlachetnym umyśle, jako króla królestwa na zachodzie.
30. Koronował niestrudzonego syna Pardźanja, patriarchę Hiraṇjaroman, na króla królestwa na północy.
31. O Śaunako, szczegóły dotyczące Prythu, syna Wena, zostały ci przedstawione. Ta podstawa jest wychwalana jako najstarsze miejsce wielkiego dobrobytu.

Śaunaka powiedział:

1. Proszę, opisz szczegółowo wszystkie Manwantary. Pragnę usłyszeć także o wszystkich Manu.

Sūta powiedział:

2-3. O wielki mędrcze, wymienionych zostało już sześciu Manu, a mianowicie: Swājambhuwa, Swāroćisza, Uttama, Tāmasa, Raiwata i Ćākszusza. Obecny Manu nazywany jest Waiwaswata, o wielki mędrcze.
4-6. Manu przyszłości to Sāwarṇi, Raućja, Brahmasāwarṇi, Dharmasāwarṇi, Rudrasāwarṇi, Dewasāwarṇi i Indrasāwarṇi. Wszyscy oni tworzą Manu przeszłości, teraźniejszości i przyszłości. Wymieniłem ich tak, jak usłyszałem.
7. O mędrcze, te czternaście Manwantar, obejmujących przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, zostało ci wymienione. Powstaje z nich kalpa składająca się z tysiąca jug.
8. O Śaunako, słuchaj. Wyjaśnię mędrców, ich synów i bogów; wszyscy oni są sławni. Słuchaj z przyjemnością.
9. Marīci, Atri, święty pan Aṅgiras, Pulaha, Kratu, Pulastja i Wasiszṭha – tych  siedmiu to synowie Brahmā.
10. O mędrcze, siedmiu mędrców znajduje się w północnej ćwiartce. W Manwantarze Swājambhuwa byli bogowie nazwani Jāma.
11-12. Dziesięciu szlachetnych synów Swājambhuwa Manu to Āgnīdhra, Agnibāhu, Medhā, Medhātithi, Wasu, Dźjotiszmat, Dhrytimat, Hawja, Sawana i Śubhra. O wielki mędrcze, Indrą wtedy był Jadźńa.
13. Tak więc, o drogi, opisana została ci pierwsza boska Manwantara. Wyjaśnię drugą. Poznaj ją taką, jaka jest.
14-15. W drugiej Manwantarze Swāroćisza wielkimi mędrcami byli Ūrdźastambha, Parastambha, Ryszabha, Wasumat, Dźjotiszmat, Djutimat, a siódmym Roćiszmat. Indrą był wtedy Roćana. Bogowie byli znani jako Tuszita.
16-17. O wielki mędrcze, dziesięciu szlachetnych synów Swāroćisza Manu, wszystkich o wielkim heroizmie i wyczynach, to Harighna, Sukszti, Dźjotisz, Ajomūrti, Ajasmaja, Prathita, Manasju, Nabha i Sūrja.
18. O mędrcze, druga Manwantara została opisana przeze mnie. Wyjaśnię trzecią. Poznaj ją dokładnie.
19-20. Siedmiu słynnych synów Wasiszṭha, znanych jako Wāsiszṭhowie, oraz synowie Hiraṇjagarbha o wielkim blasku, znani jako Ūrdźa, zostali wymienieni jako mędrcy. Uttama Manu miał dziesięciu synów, o wielki mędrcze.
21-22. Byli to Isza, Ūrdźita, Ūrdźa, Madhu, Mādhawa Śući, Śukrawaha, Nabhasa, Nabha i Ryszabha. Bogami byli Satjawedaśruta i inni. O mędrcze, Indrą był tam Satjadźit. Był on władcą trzech światów.
23. Wielka trzecia Manwantara została wyjaśniona. O mędrcze, słuchaj. Wyjaśnię czwartą Manwantarę.
24. Siedmiu mędrców to Gārgja, Prythu, Wāgmin, Dźanja, Dhātā, Kapīnaka i siódmy Kapīwat. Grupy bogów to Satja.
25-26. Indrą był wtedy Triśikha. O mędrcze, słuchaj imion synów Manu. Dziesięcioma synami Manu Tāmasa o wielkich rytuałach byli Djutipota, Sautapasja, Tapaḥśūla, Tāpana, Taporati, Akalmāsa, Dhanwin, Khaḍgin, Mahat i  Ryszi.
27. Czwarta Manwantara Tāmasa Manu została ci opisana. O drogi, teraz słuchaj o wielkiej piątej Manwantarze.
28-29. Dewabāhu, Dźaja, mędrzec Wedaśiras, Hiraṇjaroman, Pardźanja, Ūrdhwa Bāhu, Somapa – ci i inni tworzyli siedmiu mędrców. Byli oddani prawdzie. Bogami byli Bhūtaradźasowie o naturze pokutników.
30. Indra był nazwany Wibhu i był panem trzech światów. Imię Manu brzmiało Raiwata. Znany jest jako brat Tāmasa.
31. O mędrcze, Ardźuna, Paṅktiwindhja i inni byli jego synami. Są obdarzeni wielką pokutą. Przebywają na górze Meru.
32. Raućja, syn patriarchy Rući, był Manu. Jego syn urodzony z królowej Bhūti to Bhautja.
33. Przyszłych Manów w tej Kalpie będzie siedmiu. Przyszłych wielkich mędrców również będzie siedmiu w każdej Manwantarze w niebie.
34. Rāma, Wjāsa, Ātreja, Dīptimat, Subahuśruta, Bharadwādźa i świetlisty Aśwatthāman, syn Droṇa, będą siedmioma mędrcami w tej Manwantarze.
35-37. Śaradwat, syn Gautamy, Gautama, Krypa, Kauśika, Gālava, Rum i Kaśjapa będą przyszłymi siedmioma mędrcami. Przyszłych bogów będzie trzech, jak wspomniał Swajambhu. Są synami szlachetnie urodzonego Kaśjapy, syna Marīci. Bali, syn Wiroćany, stanie się ich Indrą.
38-39. O Śaunaka, przyszłych dziesięciu synów Sāwarṇi Manu to Wiszāṅga, Awanīwat, Sumanta, Dhrytimat, Wasu, Sūri, Sura, Wiszṇu, Rādźā i Sumati. Tak oto opisano ósmą Manwantarę. Teraz słuchaj o dziewiątej Manwantarze.
40-42. Na początku wspomnę Dakszasāwarṇi Manu. Słuchaj. Medhātithi, Paulastja, Wasu, Kaśjapa, Dźjotiszmat, Bhārgaqa, Dhrytimat, Aṅgiras, Sawana syn Wasiszṭha, Hawja syn Atri i Pulaha — oto siedmiu mędrców z Rauhita Manwantary. O wielki mędrcze, będą trzy grupy bogów.
43-44. To synowie patriarchy Rohita, syna Daksza. Oto dziewięciu synów o wielkiej sile pierwszego Sāwarṇi — Dhryszṭaketu, Dīptaketu, Pańćahasta, Nirākryti, Prythuśrawas, Bhūridjurana, Ryćīka, Bryhata i Gaja.
45-47. W dziesiątej Manwantarze drugiego Sāwarṇi, wymieniono następujących mędrców: Hawiszmat, Pulaha, Prakryti, Bhārgawa, Āja, Mukti, Ātreja i niezniszczalny Wasiszṭha, wraz z siedmioma wielkimi mędrcami: Paulastja, Prajati, Bhāmāra, Kaśjapa, Aṅgirā, Anenasa i Satja. Te grupy bogów znane są jako Dwiszimant.
48-49. Śambhu, sam Maheśwara, będzie ich Indrą. Dziesięciu synów Manu to Akszatwat, Uttamaudźas, potężny Bhūriszeṇa, Śatānīka, Nirāmitra, Wryszasena, Dźajadratha, Bhūridjumna, Suwarćā i Arćis.
50. W jedenastej Manwantarze trzeciego Sāwarṇiego jest siedmiu mędrców. Zrozum, jak są przeze mnie wysławiani.
51-52. Hawiszmat Kaśjapa, Wapuszmat Wāruṇa, Ātreja, Wasiszṭha, Anaja, Aṅgiras, Ćārudhryszja, Paulastja, Niḥswara, Taidźasa Agni. Pierwszych siedmiu to mędrcy, a trzy ostatnie grupy to bogowie.
53-54. Synowie Brahmā znani jako Waidhryta. Wnukowie Sāwarṇi i synowie trzeciego Sāwarṇi to – Sarwaga, Suśarman, Dewānīka, Kszemaka, Dryḍheszu, Khaṇḍaka, Darśa, Kuhu i Bāha, w sumie dziewięciu.
55-57. Teraz poznaj siedmiu mędrców czwartego Sāwarṇi: Djuti syn Wasiszṭha, dobrego pokutnika Ātreja, wcielenie pokuty Aṅgiras, ascets Kaśjapa, mędrzec Paulastja, zainteresowany pokutą Pulaha i Bhārgawa, skarbnica pokuty. Znanych jest pięć grup bogów i są mentalnymi synami Brahmā.
58-60. Indra wtedy to Rytadhāman. Jest szczęśliwym władcą trzech światów. W przyszłej dwunastej Manwantarze, o mędrcze, siedmiu wielkich mędrców to Dhrytimat, Aṅgiras, Hawjawat Paulastja, Tattwadarśin Paulaha, Nirutsawa Bhārgawa, Niszprapańća Ātreja, Nirdeha, Kaśjapa i Sutapa potomek Wasiszṭha.
61-62. Grup bogów jest trzy, jak wspomniał Swajambhū. To: Diwaspati Indra, Wićitra i Ćitra Naja, Dharmadhryta, Andhra, Sunetra, Kszatrawryddhaka, Nirbhaja i Sutapas Droṇa są synami Raućja Manu.
63-65. W czternastej Manwantarze Satja Manu siedmiu mędrców to Āgnīdhra Kāśjapa, Māgadha, Paulastja Atibāhja Bhārgawa, Śuci Aṅgirasa, Jukta Ātreya, Adźita wnuk Wasiszṭha i Pulaha. Są oni ostatnimi siedmioma mędrcami. Bogowie to święci Ćākszusza. Śući stanie się Indrą.
66. Powtarzanie imion tych mędrców z przeszłości i przyszłości, zaraz po wstaniu rano, zwiększa szczęście ludzi.
67-68. O wielki mędrcze, słuchaj. Grup bogów jest pięć. Synowie tego Manu to—Taraṅgabhīru, Budhna, Tanūgra, Anugra, Abhimānin, Prawīṇa, Wiszṇu, Saṅkrandana, Tedźaswin i Sabala.
69. Wcześniejsza Kalpa znajduje się pod władzą Bhauma. Tak oto wyjaśniłem przeszłych i przyszłych Manu.
70-71. Wjāsa usłyszał o nich od Sanatkumāra o wielkim blasku. Gdy tysiąc Jug się kończy, oni, dzięki swej dobrej pokucie, powracają do Brahmaloka, gdy ich zadanie ochrony ludzi zostaje zakończone. Każda Manwantara składa się z siedemdziesięciu jeden Jug z pewnym dodatkowym czasem.
72. Tych czternastu Manu jest wychwalane. W każdej Manwantarze po anihilacji następuje ponowne stworzenie.
73. Trudno wyjaśnić Manwantarę nawet w setkach lat. Kalpa, która następuje po stu tysiącach Kalp, nazywana jest Niśśesza.
74-75. Tam wszystkie istoty żywe zostają spalone przez promienie słońca. O mędrcze, wszystkie one wchodzą w Wiszṇu na końcu Kalp wraz z Āditjami. Wiszṇu następnie tworzy wszystkie istoty żywe. Dzieje się tak raz po raz.
76-77. Pan Rudra dokonuje ich anihilacji. Wyjaśnię to na końcu Waiwaswata Kalpy. Tak oto wyjaśniłem ci wszystko o Manwantarach. Jest to święta opowieść prowadząca do bogactwa i wzrostu rodziny.

Sūta powiedział:

1. Wiwaswata urodził się córce Daksza i wielkiemu mędrcowi Kaśjapie. Jego żoną była Saṃdźńā, córka Twaszṭri, znana również jako Sureṇukā.
2. Z powodu nieznośnego żaru swojego męża, w szczycie młodości, była niezadowolona.
3. Poparzona i niezdolna znieść blasku płonącego słońca, ta jasnoskóra dama była wzburzona i smutna.
4-5. O mędrcze, słońce spłodził z nią troje dzieci: patriarchę Manu Śrāddhadewa, oraz bliźnięta Jama i Jamunā.
6. Widząc, że blask słońca jest tak nieznośny jak ogień przy końcu świata, stworzyła ona Czājā jako swoje odbicie.
7. Ona, o iluzorycznej formie, powiedziała do Saṃdźńā: „O uśmiechnięta, szczęśliwa damo, co mam dla ciebie zrobić, proszę powiedz mi”.

Saṃdźńā powiedziała:

8. „Niech ci się wiedzie. Idę sama do domu mojego ojca. Musisz pozostać w tym domu bez uchybień.
9. Tych dwoje dobrze wychowanych synów i ta piękna dziewczyna powinni być szczęśliwie chronieni, jeśli chcesz mnie zadowolić”.

Czājā powiedziała:

10. „O pani, wytrzymam ich złe zachowanie nawet tak bardzo, jak wyrywanie włosów. Nie będę się do ciebie skarżyć. O bogini, możesz iść w spokoju”.

Sūta powiedział:

11. Zawstydzona takimi słowami, dama udała się do domu ojca, ale została przez niego zganiona. Nalegał, aby powróciła do męża.
12. Przybrała formę klaczy. Udała się na Północne Kurus i wędrowała wśród ludzi.
13. Bóg Słońce wziął Czājā za Saṃdźńā i spłodził z nią syna, Manu Sāwarṇi.
14. Chociaż Saṃdźńā prosiła, Czājā nie kochała starszych dzieci. Kochała bardziej swojego syna i zawsze go rozpieszczała.
15. Młodszy brat Jama nie mógł tego słuchać. Nie wybaczył. Od dzieciństwa był porywczy i pełen gniewu z powodu przeznaczenia.
16. Kiedy Jama, syn Wiwaswata, zagroził Czājā, ta wpadła w gniew i przeklęła go w złości.
17. Z nadmiernego gniewu przeklęła go tymi słowami: „Niech twoja noga odpadnie”. Jama zwrócił się do ojca z dłońmi złożonymi w geście czci i powiedział.
18-20. „Zostałem wzburzony przez słowa Czājā. Żałuję i boję się przekleństwa. Powiedziałem tylko, że matka powinna mieć bezstronną i równą miłość do wszystkich swoich dzieci. Straciła do nas swe uczucie. Pielęgnuje jedynie swojego najmłodszego syna. Dlatego uniosłem nogę. Proszę, przebacz mi. O panie bogów, o najjaśniejszy w blasku, zostałem przeklęty przez moją matkę. O panie promieni, niech moja noga nie odpadnie dzięki twojej łasce.”

Słońce powiedział:

21. O synu, jest po temu wielka przyczyna. Dlatego i ty, który znasz cnotę i mówisz prawdę, byłeś wzburzony.
22. Nie można sprawić, by słowa twojej matki okazały się fałszem. Robaki zabiorą mięso z twojej nogi i trafią na ziemię.
23. Jej słowa staną się prawdziwe, ale ty też zostaniesz ocalony. Nie miej wątpliwości, o drogi, rozwesel swój umysł, o panie.

Sūta powiedział:

24. O wielki mędrcze, po wypowiedzeniu tych słów do swojego syna Jama, słońce gniewnie zwrócił się do Czājā.

Słońce powiedział:

25. O ukochana żono, o złośliwa i gniewna damo, co uczyniłaś? Dlaczego kochasz jednego syna bardziej? Powiedz mi.

Sūta powiedział:

26. Słysząc słowa słońca, powiedziała mu prawdę. Poparzona przez niego uspokoiła go tymi słowami.

Czājā powiedziała:

27. Ta twoja dzika postać nie była przyjemna dla Saṃdźńā. Została ona poparzona przez twój nadmierny blask. Nie mogła go znieść. Teraz mieszka na równinie porośniętej trawą w lesie.
28. O panie promieni, jest ona obdarzona mocą jogi. Zwróciła się ku praktyce jogicznej. Jest godna pochwały. O panie bogów, okaż jej łaskę, przesyłając jej swoje zdanie.
29. Zmienię twoją formę. Uczynię ją przyjemnie świetlistą.

Sūta powiedział:

30. Słysząc to, słońce został ułagodzony.
31. Mędrzec Twaszṭri umieścił go na kole garncarskim i dalej go wygładzał. Jego płonąca forma została nieco zmniejszona w blasku.
32. Kiedy forma została uczyniona przyjemniej świetlistą przez Twaszṭri, lśniła ona wspaniale. Następnie, dzięki praktyce jogicznej ujrzał swoją żonę Saṃdźńā.
33. Przybrał postać konia i zbliżył się do niej aby się kochać z tą, której, dzięki jej blaskowi i samokontroli, nie mogło przytłoczyć żadne żywe stworzenie.
34. O mędrcze, podczas aktu seksualnego podejrzewała go o bycie innym mężczyzną. Dlatego przyjęła nasienie przez usta do nosa.
35. Stąd narodzili się bliźniacy, bogowie Aświnowie, najznamienitsi wśród lekarzy. Są znani jako Nāsatjas i Dasras.
36. Słońce pokazał im swoją przyjemnie świetlistą formę. Widząc swojego męża, była niezwykle zachwycona.
37. Cnotliwa dama powróciła do domu z mężem z twarzą promieniejącą radością. Para cieszyła się bardziej niż przedtem.
38. To wydarzenie zmartwiło umysł Jamy. Jako pobożny król, rozweselał poddanych cnotliwie.
39. Jama o wielkim blasku osiągnął panowanie nad imionami i strażnictwo nad ćwiartkami.
40-42. Manu Sāwarṇi został patriarchą. W Manwantarze Sāwarṇika, dzięki swoim uczynkom, stanie się przyszłym Manu.
43. Pan nadal wykonuje pokutę na szczycie góry Meru.¹²⁶ Ich młodsza siostra, sławna Jamī, stała się najznakomitszą rzeką Jamunā, uświęcającą wszystkie światy. On na świecie jest nazywany Sāwarṇi Manu. Kto słucha lub pamięta o tym pochodzeniu bogów, zdobywa wielką sławę. Jeśli cierpi z powodu przeciwności losu, zostanie z nich uwolniony.

Sūta powiedział:

1. Dziewięciu synów, równych Manu, urodziło się z Waiwaswata Manu. Później stali się oni niezwykle wyniośli, odważni i oddani cnotom Kszatrijów.
2. Byli to Ikszwāku, Śibi, Nābhāga, Dhryszṭa, Śarjāti, Nariszjanta, Nabhaga, Karūsza i Prijawrata.¹²⁷
3-5. Pragnąc synów, Manu, praojciec, wykonał rytuał. O wielki mędrcze, gdy w wyniku ofiary nie narodzili się synowie, przyszła na świat sławna Ilā, odziana w boskie szaty, ozdobiona boskimi klejnotami i obdarzona boskim ciałem. Manu, napominając ją, powiedział do niej: „Podążaj za mną”. Ilā mu odpowiedziała:

Ilā powiedziała:

6. Wypowiedziała te słowa do praojca pragnącego syna: „O najwymowniejszy, zostałam zrodzona z części Mitry i Waruṇy.
7-9. Udaję się do nich. Nigdy nie zainteresuję się grzesznymi sprawami.” Po tych słowach czysta kobieta udała się do Mitry i Waruṇy i przemówiła z dłońmi złożonymi w geście szacunku: „O wielcy mędrcy, zostałam zrodzona w ofierze Manu z waszych części. Przybyłam do was. Powiedzcie mi, co mogę dla was zrobić. O władcy, stwórzcie innych synów, aby wasz ród mógł się rozwijać.”

Sūta powiedział:

10. Kiedy czysta kobieta, zrodzona w ofierze Manu, wypowiedziała te słowa, mędrcy Mitra i Waruṇa odpowiedzieli jej z szacunkiem.

Mitra i Waruṇa powiedzieli:

11. O cnotliwa, piękna kobieto o jasnej karnacji, oboje jesteśmy zadowoleni z twojej samokontroli, pokory i prawdomówności.
12. O błogosławiona, zyskasz naszą sławę. Ty sama staniesz się synem, który podtrzyma ród Manu.
13. Będziesz znana w trzech światach jako Sudjumna, umiłowany wszechświata, prawy w postępowaniu i wzbogacający ród Manu.

Sūta powiedział:

14. Usłyszawszy to, powróciła do swojego ojca. W drodze, korzystając z okazji, Budha zaprosił ją na miłosne igraszki.
15. Król Purūrawas urodził się z niej w wyniku związku z Budhą. O inteligentny, ten syn był przystojnym i mądrym mężczyzną, który później został mężem Urwaśī.
16. Po urodzeniu syna Purūrawasa, Ilā, dzięki łasce Śiwy, stała się Sudjumną.
17. Sudjumna miał trzech bardzo prawych spadkobierców: Utkala, Gaja i potężnego Winatāśwa.
18. O brāhminie, o wielki mędrcze, Utkala otrzymał kraj Utkala;¹²⁸ Winatāśwa otrzymał terytoria na zachodzie, a Gaja – Gaję i terytoria wschodnie.
19. O drogi, kiedy Manu odszedł, ziemia została podzielona na dziesięć regionów.
20-24. Ikszwāku, najstarszy syn, otrzymał centralne terytorium. Na polecenie Wasiszṭhy, Sudjumna oddał cnotliwe terytorium Pratiszṭhāna¹²⁹ Purūrawasowi. O wielcy mędrcy, Sudjumna miał cechy zarówno mężczyzny, jak i kobiety. Śakowie byli synami Nariszjanty. Syn Nabhagi, Ambarīsza, otrzymał region Bāhlaka¹³⁰ i był znany jako Bāhleja. Śarjāti miał syna i córkę. Syn był znany jako Ānarta, a córka jako Sukanjā, która później została żoną Ćjawana. Synem Ānarta był Raibhja, znany również jako Raiwata.
25. Na terytorium Ānarta¹³¹ zdobył miasto Kuśasthalī, które było niezwykle wspaniałe i było siódmym z siedmiu miast.
26. Miał stu synów, z których najstarszym i najwspanialszym był Kakudmin. Był błyskotliwy, silny, cnotliwy i opiekował się brāhminami.
27. Kakudminowi urodziła się córka Rewati. Była obdarzona wielką urodą. Była jak druga Lakszmi.
28. Król Kakudmin, pan wszystkiego, udał się do regionu Brahmā w pobliżu Brahmā, w towarzystwie swojej córki, aby zapytać go o odpowiedniego pana młodego dla niej.
29. Podczas gdy trwał taniec i muzyka, czekał tam przez chwilę w pobliżu Brahmā.
30. Chociaż w regionie Brahmā była to tylko muhūrta, na ziemi minęły liczne jugi. Jednak, o mędrcy, król Kakudmin niczego nie zauważył.
31. Potem pokłonił się Brahmā, wielkiemu Ātmanowi, pokornie i z dłońmi złożonymi w geście szacunku, opowiedział mu o swojej misji.
32. Usłyszawszy jego cel, praojciec Brahmā zaśmiał się. Zwracając się do wielkiego króla Kakudmina, powiedział:

Brahmā powiedział:

33. Słuchaj, o królu Kakudminie, panie ziemi, synu Raibhji, moich słów z uwagą. Powiem ci szczególnie prawdę.
34. Wszyscy ci panowie młodzi, których miałeś na myśli, zostali zniszczeni przez upływ czasu. Nawet ich ród zaniknął. Czas jest pożeraczem wszystkiego.
35. O królu, twoje miasto również zostało zniszczone przez Puṇjadźanów, Rakszasów. Teraz jest dwudziesta ósma Dwāpara Juga, a miasto zostało odbudowane przez Krysznę.
36. Nosi nazwę Dwārawatī,¹³² ponieważ ma wiele wejść. Jest bardzo piękne. Chronione przez Bhodźów, Wryszniów i Andhaków, z Kryszną jako ich przywódcą.
37. O królu, teraz idź tam i oddaj tę córkę Baladewie, synowi Wasudewy.

Sūta powiedział:

38. W ten sposób pouczony, król pokłonił się i udał się do tego miasta. Uświadomiwszy sobie, że minęło wiele jug, wraz ze swoją córką był zdumiony.
39. Następnie oddał swoją córkę, młodą dziewczynę Rewatī, Balowi, bratu Kryszny, zgodnie z rytuałami Śāstr.
40. Potem ten wielki władca udał się na niebiański szczyt Meru i czcił Śiwę, przestrzegając pokuty.

Mędrcy rzekli:

41. Raiwata przebywał w regionie Brahmā przez wiele jug. Powrócił na świat śmiertelników jako młodzieniec. To jest nasza wielka wątpliwość.

Sūta powiedział:

42. O mędrcy, w pobliżu Brahmā nikt nie doświadcza starości, głodu, pragnienia, łamania zasad czy przedwczesnej śmierci.
43. Dlatego król nie doznał starości ani śmierci, podobnie jak jego córka. Po skonsultowaniu się z Brahmā w sprawie pana młodego powrócił jako młodzieniec.
44. Udając się do boskiego miasta Dwārawatī, odbudowanego przez Krysznę, oddał swoją córkę Balowi.
45. Sto synów urodziło się temu cnotliwemu, wielkiemu władcy. Dzięki wielu żonom Kryszna również miał niezliczonych synów.
46. Ród tych dwóch szlachetnych dusz był bardzo wielki. Wszyscy Kszatrijowie w każdym regionie stali się radośni i cnotliwi.
47. Tak oto został wam opisany ród Śarjāti. O brāhmini, pokrótce przedstawię wam również szczegóły innych. Słuchajcie uważnie.
48. Nābhāga miał syna Dhryszṭa. Po ustanowieniu rodu Kszatrijów i wykonaniu rytuałów brahmińskich osiągnął status brāhmina.
49. Ród Dhryszṭa, pierwotnie kszatrijów, stał się rodem brahmińskim na ziemi. Potomkowie Karūsza, Kārūszowie, byli Kszatrijami, niepokonanymi w wojnach.
50. Nryga, który także był synem Manu, był hojny w darach dla brāhminów i krów.
51. Pewnego razu, z powodu błędu w składaniu ofiary krowom, spowodowanego jego własnymi grzechami i pokrętnym umysłem, stał się kameleonem i został uwolniony przez Śrīkryszṇę.
52. Urodził mu się doskonały syn o imieniu Prajāti, znający cnoty. Usłyszałem to od Wjāsy i teraz krótko wam to przedstawiłem.
53. Pryszadhra, syn Manu, został wyznaczony przez swojego nauczyciela na strażnika krów. W nocy, przyjmując postawę bohaterów, pilnie doglądał krów.
54. Pewnej nocy do zagrody wtargnął tygrys, by zaatakować krowy. Słysząc krzyki krów, obudził się. Będąc silnym, chwycił miecz, by go zabić i ruszył na niego.
55. Widząc pana uzbrojonego w miecz, przerażony tygrys uciekł. Nie wiedząc dobrze i myląc czerwonobrązową krowę z tygrysem, uderzył ją mieczem w głowę.
56. Z powodu deszczu i porywistych wiatrów w nocy został oszukany. Myśląc, że zabił tygrysa, wrócił na swoje miejsce.
57. Kiedy noc zamieniła się w dzień, wstał i poszedł tam. Zobaczył, że zabił krowę, a nie tygrysa. Poczuł się przygnębiony.
58. Słysząc o tym wydarzeniu i zdając sobie sprawę, że popełnił grzech nieświadomie, a nie celowo, nauczyciel przeklął go—„Zostań Śūdrą, nie Kszatriją.”
59. Przeklęty przez swojego nauczyciela, kapłana rodzinnego, z powodu gniewu, Pryszadhra opuścił to miejsce i udał się do wielkiego lasu.
60. Przygnębiony cierpieniami, stał się oderwany od świata i praktykował Jogę. Spalił się w ogniu i osiągnął najwyższy cel.
61. Kawi, syn Manu, był niezwykle inteligentny dzięki błogosławieństwom Śiwy. Po cieszeniu się boskimi przyjemnościami tutaj, osiągnął rzadkie wyzwolenie w zaświatach.

Sūta powiedział:

1. Dawniej Ikszwāku narodził się jako syn Manu poprzez nos. Miał stu synów, którzy hojnie obdarzali darami.
2. Przed nimi, o brāhmini, nie było królów w Ārjāwarta. Spośród nich najstarszym był Wikukszi. Został królem Ajodhjā.
3-4. Posłuchajcie o jednym z jego występków. Chciał odprawić rytuał Śrāddha, ale przed jego wykonaniem zjadł królika i został nazwany Śaśāda. Porzucony przez Ikszwāku, udał się do lasu.
5. Gdy Ikszwāku odszedł, na polecenie Wasiszṭhy został ustanowiony królem. Miał piętnastu synów, spośród których głównym był Śakuni.
6. Wszyscy oni zostali królami i opiekunami północnych ziem. Synem Ajodhji był potężny król Kakutstha.
7. Synem Kakutsthy był Arinābha. Jego synem był Prythu. Synem Prythu był Wiszṭarāśwa. Z niego narodził się Indra, władca ludu.
8. Synem Indry był Juwanāśwa, władca Śrāwasty. Jego synem był Śrāwastaka, który zbudował Śrāwasti.¹³³ Synem Śrāwastaki był Bryhadaśwa.
9. Jego synem był Juwanāśwa, a jego synem był Kuwalāśwa. Ponieważ zabił Dhundhu, stał się znany jako wybitny król Dhundhumāra.
10-11. Kuwalāśwa miał stu synów, którzy byli znakomitymi łucznikami. Dostał królestwo od swojego ojca. Po przekazaniu królewskiej chwały synowi, król udał się do lasu, ale Uttaṅka powstrzymał go.

Uttaṅka powiedział:

12-14. Słuchaj. Powinieneś chronić ziemię cnotliwie. O królu, tylko pod twoją opieką ziemia może być uwolniona od niepokoju i smutku. Nie przystoi ci udawać się do lasu. W pobliżu mojej pustelni jest Dānawa, dumny ze swojej siły, w ośnieżonej dziczy, pełnej morskiego piasku. Jest niezniszczalny nawet dla bogów. Ma ogromne ciało i jest bardzo silny.
15. Ukrywa się pod ziemią, osłonięty piaskiem. Ten straszny Rākszasa, syn demona Madhu, nosi imię Dhundhu.
16. Przebywa tam, wykonując straszną pokutę na rzecz zniszczenia światów. Pod koniec każdego roku wydycha straszliwie.
17. Gdy wydycha, cały świat, włączając góry, lasy i dzikie obszary, drży. Wszędzie unoszą się płomienie z różowawym dymem.
18. Dlatego, o królu, nie mogę pozostać w mojej pustelni. O silny z potężnymi ramionami, przepędź go dla dobra światów.
19. Niech światy staną się szczęśliwe i spokojne po tym, jak zostanie przez ciebie zabity. O władco ziemi, tylko ty możesz go zgładzić.
20. O bezgrzeszny, został ci przyznany wielki dar. Wiszṇu wzmocni twoją chwałę swoją własną.
21. Wielka cnota wynika z ochrony poddanych. Podobna okazja nie istnieje w lesie. Niech twoje myśli nie zmierzają w tamtym kierunku.
22. O wybitny królu, nigdzie nie istnieje taka cnota jak w ochronie poddanych. Była ona realizowana przez świętych królów w dawnych czasach.
23. Na prośbę świętego króla powierzył on swojemu synowi Kuwalāświe zadanie pokonania Dhundhu.
24. „O święty panie, o doskonały brāhminie, już odłożyłem broń. Oto mój syn, który z pewnością zniszczy Dhundhu.”
25. Po wypowiedzeniu tych słów i pouczeniu syna, król rozpoczął pokutę. Kuwalāśwa, w towarzystwie Uttaṅki, udał się by walczyć z Dhundhu.
26. W obliczu przybycia Uttaṅki i dla dobra światów, pan Wiszṇu okrył go swoją chwałą.
27. Gdy niezwyciężony Kuwalāśwa wyruszył, rozległ się głośny okrzyk w niebiosach. „Ten chwalebny książę pokona Dhundhu.”
28. Bogowie otoczyli go girlandami kwiatów. Wysławiali go mówiąc „Bądź zwycięski, żyj długo.”
29. Najwybitniejszy wśród zwycięzców, król udał się tam w towarzystwie swoich synów. Kazał wykopać ocean pośrodku tej rozległej przestrzeni piasku.
30. O mądry brāhminie, wzmocniony siłą chwały Wiszṇu, stał się bardzo błyskotliwy i jeszcze silniejszy.
31. O brāhminie, demon Dhundhu został odnaleziony, ukryty pod piaskiem w zachodniej ćwiartce, gdy synowie króla wykopali to miejsce.
32. Pojawił się, by pochłonąć wszystkie światy z wściekłością w ogniu wydobywającym się z jego ust. Woda również wypływała z niego, jak z kamienia księżycowego przy wschodzie księżyca.
33. Stu synów zostało spalonych i pochłoniętych przez ogień. O wielki mędrcu, spośród nich przeżyło tylko trzech.
34. O wybitny brāhminie, wtedy król o wielkiej chwale rzucił się na bardzo potężnego Rākszasę, zabójcę brāhminów, Dhundhu.
35. Król ugasił wypływającą wodę za pomocą ognistych strzał i stłumił ogień za pomocą wody.

Sūta powiedział:

36. Po zabiciu wodnego demona o ogromnym ciele swoją siłą, król poprosił Uttaṅkę o ocenę swojego dzieła.
37. O wielki mędrcu, Uttaṅka obdarzył go darami. Dał mu niewyczerpane bogactwo i niezwyciężoność wobec wrogów.
38. Pobłogosławił go by interesował się prawością, wiecznym mieszkaniem w niebie oraz nieśmiertelnym światem dla jego synów, którzy zginęli w bitwie.
39. Trzech jego synów przeżyło. Najstarszym z nich był Dryḍhāśwa. Haṃsāśwa i Kapilāśwa byli młodszymi książętami.
40. Harjaśwa był synem Dryḍhāśwy, który był synem Dhundhumāry. Nikumbha, który zawsze angażował się w święte obrzędy, był synem Harjaśwy.
41. Saṃhatāśwa, ekspert w sztuce wojennej, był synem Nikumbhy. Akszāśwa i Krytāśwa byli synami Saṃhatāśwy.
42. Miał dwie córki: Haimawatī i Dryszadwatī, szanowane przez dobrych. Haimawatī była sławna w trzech światach. Jej synem był Prasenadźit.
43. Prasenadźit miał cnotliwą żonę Gaurī.¹³⁴ Została przeklęta przez swojego męża i zamieniona w rzekę Bāhudā.
44. Jego wielkim synem był Juwanāśwa, władca ziemi. Māndhātā, sławny w trzech światach, był synem Juwanāśwy.
45-46. Córka Śaśabindu, cnotliwa Ćaitrarathī, była jego żoną. Była najstarszą siostrą dziesięciu tysięcy braci. Māndhātā zrodził z niej dwóch synów: Purukutsa, znawcę świętych obrzędów, i prawego Mućukunda.
47. Synem Purukutsa był Trajjāruṇi. Jego synem był Satjawrata.
48-50. Był on człowiekiem o złym charakterze. Zawsze przeszkadzał w recytowaniu świętych mantr. Po ceremonii ślubnej siłą porywał panny młode innych, kierując się pożądaniem, złudzeniem, zabawą lub arogancją. Uprowadzał dziewice, aby zaspokoić swoje żądze. Król Trajjāruṇi odrzucił go za takie złe postępki. Wściekły nazwał go niegodziwym wyrzutkiem.
51. Gdy został odrzucony, zapytał ojca, dokąd ma się udać. Król polecił mu zamieszkać z wyrzutkami.
52. Odrzucony przez ojca, prawego króla i obrońcę, bohaterski Satjawrata zamieszkał z wyrzutkami.
53. Odczuwając wstręt z powodu działań swojego syna, król Trajjāruṇi porzucił wszystko i udał się do lasu, aby odprawić pokutę dla przebłagania Śiwy.
54. O brahmiński mędrcze, z powodu tego grzesznego czynu Indra nie przyniósł deszczu w jego królestwie przez dwanaście lat.
55. Wiśwāmitra o wielkiej pokucie porzucił swoją żonę na tych ziemiach i odprawił rozległą pokutę na błotnistych wybrzeżach oceanu.
56. Jego żona przywiązała środkowego syna do swojej szyi i ofiarowała go na sprzedaż w zamian za sto krów, aby utrzymać pozostałe dzieci.
57. Widząc, jak chce sprzedać własnego syna, przywiązanego do swojej szyi, sprzedaż, Satjawrata uwolnił go.
58. Potężny Satjawrata utrzymywał go, aby zadowolić Wiśwāmitrę i z ludzkiego współczucia.
59. Od tamtego czasu, ten syn mędrca Wiśwāmitry został nazwany Gālawą, ponieważ był przywiązany do szyi. On także odprawił wielką pokutę.

Sūta powiedział:

1. Dzięki swojej oddanej służbie dla Wiśwāmitry, swojej współczującej naturze i swojemu ślubowi, Satjawrata opiekował się żoną Wiśwāmitry.
2. O mędrcze, polował na jelenie, dziki i bawoły w lesie, a ich mięso zostawiał w pobliżu pustelni Wiśwāmitry.
3. Dzięki swojej funkcji kapłańskiej i roli nauczyciela mędrzec Wasiszṭha opiekował się świętymi miejscami, krowami, rodami i haremem.
4. Wasiszṭha żywił coraz większą urazę wobec Satjawrata, zmuszony przez potęgę przeznaczenia.
5. Wasiszṭha nie powstrzymał ojca przed wygnaniem syna z królestwa, ponieważ miał wystarczające ku temu powody.
6. Kiedy siódmy krok zostaje wykonany (wokół ognia na ołtarzu), małżeństwo uznaje się za zawarte. Satjawrata nie zrozumiał tego sekretu.
7. Jedynie dla zadowolenia swojego ojca postąpił tak, wierząc, że rodzinne zwyczaje nie powinny zostać naruszone.
8. Kiedy został porzucony przez ojca, Wasiszṭha nie interweniował w jego sprawie. Mędrzec ogłosił, że nigdy nie osadzi go na tronie tego królestwa.
9-12. Podczas dwunastu lat głodu i suszy Satjawrata dotrzymywał swojego ślubu. Kiedy nie było dostępnego mięsa, książę zobaczył spełniającą życzenia krowę Wasiszṭha. O mędrcze, król przestrzegający dziesięciu zasad¹³⁵ Dharmy zabił krowę z powodu gniewu, chciwości, wyczerpania lub głodu. Mięso tej krowy wykorzystał, aby nakarmić syna Wiśwāmitry. Usłyszawszy o tym, mędrzec Wasiszṭha rozgniewał się i powiedział:

Wasiszṭha powiedział:

13. Jeśli dwa żelazne paliki wbite przeze mnie zawiodą, umieszczę kolejny okrutny.
14. Twoje przewinienie jest potrójne. Rozgniewałeś swojego ojca, zabiłeś krowę swojego nauczyciela i użyłeś rzeczy nie poświęconych wodą święconą.
15-16. Nazwał go Triśaṅku i odtąd jest znany jako Triśaṅku. Kiedy Wiśwāmitra powrócił, był zadowolony z Triśaṅku za to, że utrzymał jego rodzinę podczas jego nieobecności. Gdy został poproszony o wybór daru, książę wybrał ten dar.
17. Kiedy przez dwanaście lat trwała susza, pomógł swojej rodzinie, dlatego mędrzec namaścił go na króla w królestwie swego ojca i pełnił funkcję kapłana podczas jego koronacji.
18. Gdy bogowie i Wasiszṭha patrzyli, święty pan Wiśwāmitra pozwolił mu wznieść się do nieba w jego fizycznym ciele.
19. Jego żona Satjarathā, pochodząca z rodu Kekajów,¹³⁶ urodziła mu syna, który otrzymał imię Hariśćandra.
20. Ten król Hariśćandra znany jest jako Traiśaṅkawa. Jest sławny jako wykonawca ofiary Rādźasūja i jako władca.
21. Synem Hariśćandry był Rohita, który był sławny. Synem Rohity był Wryka, a z Wryka począł Bāhu.
22. Haihajowie i Tāladźaṅghowie usunęli tego króla. O brāhminie, był on pełen cnót.
23. Bāhu spłodził syna. Sagara urodził się z trucizną. Dotarłszy do pustelni Aurwy, został ocalony przez Bhārgawę.
24. Zdobywszy ogniste pociski od Bhārgawy, król Sagara podbił ziemię po pokonaniu Tāladźaṅghów¹³⁷ i Haihajów.¹³⁸
25. Pokonał Śaków,¹³⁹ Bahūdaków, Pāradów,¹⁴⁰ Tagaṇów¹⁴¹ i Khaśów.¹⁴² Ustanowił dobry kult religijny i sprawiedliwie rządził ziemią.

Śaunaka powiedział:

26. Jak to się stało, że urodził się z trucizną? Jak podbił Kszatrijów? O synu Sūty, proszę opowiedz to szczegółowo.

Sūta powiedział:

27. O mędrcze, słuchaj uważnie. Opowiem, co powiedział Waiśampājana, zapytany przez Dźanamedźaja, syna Pārīkszita.

Pārīkszita powiedział:

28. O mędrcze, jak to się stało, że król urodził się z trucizną? Jak zabił królów? Proszę opowiedz to.

Waiśampājana powiedział:

29. O drogi, o panie poddanych, królestwo Bāhu, który oddawał się występkom, zostało zajęte przez Haihajów i Tāladźaṅghów oraz Śaków.
30. Wspomina się o pięciu grupach Rākszasów: Jawanach,¹⁴³ Pāradach,¹⁴⁴ Kāmbodźach,¹⁴⁵ Pahlawach¹⁴⁶ i Bahūdakach.¹⁴⁷
31. O królu, te pięć grup Rākszasów prowadzących działalność na rzecz Haihajów zdobyło królestwo Bāhu i przekazało je Haihajom.
32. Straciwszy królestwo, Bāhu udał się do lasu wraz z żoną. Przygnębiony porzucił swe życie.
33. Jedna z jego żon, pochodząca z rodu Jadu, będąc w ciąży, została zatruta przez inną żonę z zazdrości o przyszłego syna.
34. Przygotowała stos pogrzebowy dla swojego męża i miała wejść w ogień, lecz Aurwa Bhārgawa miłosiernie ją powstrzymał.
35. Królowa została w jego pustelni dla dobra dziecka w łonie. Służyła mędrcowi, myśląc o Śiwie.
36. W odpowiednim momencie, gdy Muhūrta i Lagna były pomyślne, a pięć planet było wschodzących, dziecko urodziło się wraz z trucizną podaną królowej.
37. W tej pomyślnej Lagnie, o wspaniały mędrcze, urodził się król Sagara o potężnych ramionach.
38. Aurwa wykonał obrzędy poporodowe dla tego księcia. Nauczył go Wed i Śāstr oraz instruował go w używaniu pocisków.
39. Błogosławiony Sagara z zapałem uczył się wiedzy o pocisku ognistym zgodnie z zasadami, pocisku, który jest nie do zniesienia nawet dla bogów.
40. Rozgniewany Sagara, wyposażony w ten cudowny i inne rodzaje broni oraz własną naturalną siłę, zabił Haihajów.
41. Ten Sagara stał się jednym z najsławniejszych, zdobył sławę we wszystkich światach i ustanowił pobożność na ziemi.
42. Następnie Śakowie, Jawanowie, Kāmbodźowie i Pahlawowie, podbici, szukali schronienia u Wasiszṭhy.
43. Wasiszṭha, pełen wielkiego blasku, podstępnie zmusił ich do zawarcia porozumienia, oferując im wolność od strachu i zaprowadził ich do króla Sagary.
44. Na polecenie swojego kapłana Sagara dochował swojego ślubowania niszcząc ich sposób kultu i wprowadzając zmiany w ich stylu uczesania.
45. Wypuścił Śaków po zgoleniu połowy ich głów. Całkowite golenie głowy nakazał Jawanom i Kāmbodźom.
46. Pāradom nakazał krótkie strzyżenie, a Pahlawom polecił zapuszczenie brody i wąsów. Wszyscy zostali pozbawieni prawa do nauki Wed i używania Waszaṭkāry.
47. Wszyscy ci Kszatrijowie, którzy zostali pozbawieni cnoty, zostali ponownie przywróceni do pobożności. Całą ziemię zdobył w sposób sprawiedliwy.
48. Tak zdobywszy ziemię w sposób sprawiedliwy, król ustanowił ofiarę z konia.
49. O mędrcze, koń ofiarny został wypuszczony, a za nim podążyło jego sześćdziesiąt tysięcy synów. Dotarł on na wybrzeże oceanu w południowo-wschodnim regionie.
50. Został potajemnie usunięty przez Indrę, króla bogów, dla jego własnych celów w pobliżu wybrzeża morskiego i zabrany pod ziemię.
51. Aby odnaleźć konia, król Sagara nakazał swoim synom przekopać ziemię wokół miejsca.
52. Gdy przekopywano miejsce w pobliżu oceanu, spotkali mędrca Kapilę, pierwotnego Puruszę w kosmicznej formie.
53. Gdy obudził się z transu, wszyscy synowie oprócz czterech z sześćdziesięciu tysięcy zostali spaleni przez ogień z jego oczu.
54. Czterej, którzy zostali oszczędzeni, to Harszaketu, Suketu, Dharmaratha i Pańćadźana. Stali się królami, zakładając jego linię.
55. Pan Wiszṇu przyznał mu pięć darów, tj. kwitnącą rodzinę, inteligencję, sławę, ocean jako syna i bogactwo.
56. Dzięki temu osiągnięciu uzyskał ojcostwo oceanu. Odzyskał konia ofiarnego z oceanu.
57. Wykonał sto ofiar z konia i stał się sławny. Uzyskał bogactwo darowane przez Śiwę. Przebłagał bóstwa, wykonując święte rytuały.

Śaunaka powiedział:

1. Jak narodzili się bohaterscy synowie Sagara? W jaki sposób sześćdziesiąt tysięcy z nich stało się walecznymi?

Sūta powiedział:

2. Sagara miała dwie żony. Zmazały one swoje grzechy poprzez pokutę. Kiedy przebłagały mędrca Aurwa, udzielił im błogosławieństwa.
3. Jedna z nich wybrała błogosławieństwo posiadania sześćdziesięciu tysięcy synów. Druga wybrała jednego syna, który utrzyma linię sukcesji w rodzie.
4. Otrzymawszy błogosławieństwo bohaterskich synów, urodziła wielką tykwę nasion, które zostały rozdzielone.
5. Zostały umieszczone w dzbanach z ghī i były pielęgnowane przez opiekunki. Stały się one książętami, przynosząc radość wszystkich.
6. Kiedy zostali spaleni przez Kapilę, jeden Pańćadźana został królem.
7. Pańćadźana spłodził syna Aṃśumata, którego synem był Dilīpa. Synem Dilīpa był Bhagīratha.
8. To właśnie Bhagīratha sprowadził Gaṅgę do morza i uczynił ją swoją córką.
9. Synem Bhagīrathy był Śrutasena. Jego synem był cnotliwy król Nābhāga.
10. Synem Nābhāgi był Ambarīsza. Jego synem był Sindhudwīpa, a jego następcą był Ajutādźit.
11. Jego synem był król Rytuparṇa, który znał tajemnicę gry w kości i był przyjacielem króla Nala.
12. Synem Ṛtuparṇa był Anuparṇa. Jego synem był Mitrasaha, znany również jako Kalmāszapāda.
13. Synem Kalmāszapāda był Sarwakarman. Synem Sarwakarmana był Anaraṇja.
14. Synem Anaraṇja był król Muṇḍidruha. Jego synami byli Niszadha, Rati i Khaṭwāṅga.
15. Khaṭwāṅga wrócił z niebios, żył tylko przez jedną muhūrtę i osiągnął wszystkie trzy światy dzięki swej inteligencji i prawdomówności.
16. Jego synem był Dīrghabāhu. Jego synem był Raghu. Jego synem był Adźa, a z niego narodził się Daśaratha.
17. Z Daśarathy narodził się Rāma. Był on bardzo pobożny i sławny, był częścią Wiszṇu i wielbicielem Śiwa. To on zabił Rāwaṇa.
18. Jego historia została opisana w Purāṇach. Jest słynna w Rāmājāṇie. Nie została tu szczegółowo omówiona.
19. Synem Rāma był Kuśa, który stał się bardzo sławny. Z Kuśa narodził się Atithi. Jego synem był Niszadha.
20. Synem Niszadha był Nala. Synem Nali był Nabhas. Synem Nabhasa był Puṇḍarīka. Jego następcą był Kszemadhanwan.
21. Potężnym synem Kszemadhanwana był Dewānīka. Synem Dewānīka był król Ahīnagu.
22. Następcą Ahīnagu był potężny król Sahaswat. Jego synem był Wīrasena, potomek rodu Ikszwāku.
23. Następcą Wīrasena był Pārijātra. Jego synem był Bala. Jego synem był Sthala.
24. Jego synem był waleczny Jaksza, który był częścią słońca. Jego synem był Aguṇa, a jego potomkiem był Widhryti.
25. Jego synem był Hiraṇjanābha, wielki nauczyciel jogi. Był uczniem mędrca Dźaimini i ekspertem w naukach duchowych.
26. To właśnie od tego wielkiego króla Kauśalja Jādźńawalkja studiował nauki duchowe jogi, rozwiązujące zawiły węzeł serca.
27. Jego synem był Puszjanāman. Jego synem był Dhruwa. Jego synem był Agniwarṇa. Jego synem był Śīghra.
28. Jego synem był Marut. Dzięki jodze stał się Siddhą. Ten król wciąż żyje w wiosce Kalāpa.¹⁴⁸
29. Pod koniec epoki Kali, wraz z żyjącymi wtedy mędrcami, odnowi wymarły ród słoneczny (sūrjawaṃśa).
30. Jego synem był Prythuśruta. Jego synem był Sandhi. Jego synem był Amarszaṇa, a jego synem był Marutwat.
31. Wiśwasa był jego synem. Jego synem był Prasenadźit. Takszaka był jego synem, a jego synem był Bryhadbala.
32. Oto królowie z rodu Ikszwāku, którzy żyli wcześniej. Teraz posłuchaj o przyszłych królach tej dynastii, najznakomitszych znawców świętych cnót.
33. Synem Bryhadbala będzie Bryhadraṇa. Jego synem będzie Urukrija.
34. Jego synem będzie Watsawryddha. Jego synem będzie Pratiwjoman. Jego synem będzie Bhānu, którego synem będzie Diwārka, władca wielkiej armii.
35. Jego synem będzie wielki bohater Sahadewa. Jego synem będzie Bryhadaśwa. Potężnym synem Bryhadaśwa będzie Bhānumat.
36. Potężnym synem Bhānumata będzie Pratīkāśwa. Jego synem będzie król Supratīka.
37-41. Synem Supratīka będzie Marudewa, urodzony pod pomyślną gwiazdą; jego synem będzie Puszkara; jego synem Antariksza; jego synem Sutapas; jego synem bohaterski Mitradźit; jego synem Bryhadbhādźa; jego synem Barhināman; jego synem Krytańdźaja; jego synem Raṇańdźaja; jego synem Sańdźaja; jego synem będzie Sākja, jego synem Śuddhoda; jego synem Lāṅgala; jego synem Prasenadźit; jego synem będzie Śūdraka; jego synem Ruṇaka; jego synem Suratha, a jego synem Sumitra. Następnie ród wygaśnie.
42. Ród Ikszwāku zakończy się na Sumitrze, dynastia królów o różnorodnych dokonaniach, świętych rytuałach i prawych praktykach.
43. Do czasów Sumitry, króla epoki Kali, ten szlachetny ród połączy się z innymi dynastiami. Jednak odrodzi się ponownie w Kryta Judze.
44. Ci królowie z rodu słonecznego (sūrjawaṃśa) obdarzali ludzi licznymi darami. Najczęściej wspominani należą do dynastii Ikszwāku.
45. To jest święta genealogia Słońca, Wiwaswata, który jest wychwalany jako Śrāddhadewa, darczyńca pożywienia dla wszystkich istot żywych.
46. Czytając i słuchając o genealogii Wiwaswata, po radowaniu się szczęściem na ziemi człowiek osiąga Sājudźję. Będzie błogosławiony potomstwem.

Wjāsa powiedział:

1. Po wysłuchaniu opowieści o znakomitym rodzie słonecznym Śrāddhadewa, mędrzec Śaunaka z szacunkiem zapytał Sūtę.

Śaunaka powiedział:

2. O Sūto, długowieczny uczniu Wjāsy, pokłon Tobie. Boska i święta historia została nam opowiedziana.
3. Wspomniałeś, że Śrāddhadewa jest przodkiem rodu słonecznego. Mam co do tego wątpliwość, którą pragnę wyjaśnić.
4. Jak słońce stało się Śrāddhadewą? Pragnę to usłyszeć. Proszę, wyjaśnij tę wątpliwość z radością.
5. O święty panie, opowiedz o chwale i korzyściach płynących z rytuału Śrāddha, dzięki któremu przodkowie są zadowoleni i błogosławią wykonawcę pomyślnością.
6. Pragnę również usłyszeć o najwyższym stworzeniu przodków (pitri). O inteligentny, wyjaśnij to szczególnie. Zlituj się nade mną.

Sūta powiedział:

7-9. O Śaunako, opowiem wszystko o stworzeniu przodków. To zostało przekazane inteligentnemu Mārkaṇḍei przez Sanatkumārę. Teraz opowiem to Tobie. Zapewnia to spełnienie wszelkich upragnionych celów. Bhīszma, najznakomitszy spośród cnotliwych, leżący na łożu strzał, został o to zapytany przez Judhiszṭhirę, któremu odpowiedział tak.

Judhiszṭhira powiedział:

10. Jak człowiek pragnący pożywienia może je uzyskać? Pragnę to usłyszeć. Co sprawia, że człowiek jest wolny od niedostatku?

Sūta powiedział:

11. Słysząc pytanie Judhiszṭhiry, Bhīszma, znawca Dharmy, z radością odpowiedział, gdy wszyscy słuchali.

Bhīszma powiedział:

12. O Judhiszṭhiro, ci, którzy z radością wykonują rytuały Śrāddha, sprawiają przyjemność wszystkim poprzez nie, dzięki łasce Pitri.
13-15. Ludzie pragnący korzyści wykonują rytuały Śrāddha, mając na uwadze ojca, dziadka i pradziadka w trzech kulach ryżu. O Judhiszṭhiro, przodkowie błogosławią człowieka pragnącego pobożności – pobożnością, pragnącego potomstwa – potomstwem, a pragnącego pożywienia – pożywieniem.

Judhiszṭhira powiedział:

16. Niektórzy przodkowie znajdują się w niebie, inni w piekle. Owoc, jaki otrzymują istoty żywe, zależy od ich czynów.
17. Jak rytuały Śrāddhy docierają do przodków? Jak mogą one przynosić korzyść tym, którzy są w piekle?
18. Słyszałem, że nawet bogowie czczą przodków. Pragnę o tym usłyszeć. Opowiedz mi o tym szczegółowo.

Bhīszma powiedział:

19. O pogromco wrogów, aby przybliżyć tą kwestię opowiem o wydarzeniu, o którym usłyszałem od mojego ojca, zanim opuścił ten świat.
20. Podczas rytuału Śrāddha przygotowałem kulę ryżu dla mojego ojca. Mój ojciec rozłupał ziemię i poprosił mnie, bym podał mu ją do ręki.
21. Uznałem, że nie jest to procedura przewidziana w tekstach Kalpy, więc umieściłem Piṇḍa na trawie Kuśa, nie myśląc o tym dalej.
22. O bezgrzeszny, o najwspanialszy spośród potomków Bharaty, uradowany mną mój ojciec przemówił łagodnymi słowami.
23. O najznakomitszy spośród ludzi, poddałem cię próbie. Zostałem przez ciebie, znawcę świętych rytuałów i uczonego, wybawiony. Mam w tobie prawdziwego spadkobiercę.
24. To, co król czyni poprzez cnotliwe lub autorytatywne rytuały, jego poddani naśladują, uznając to za poparte precedensem.
25. O najwspanialszy spośród potomków Bharaty, wysłuchaj wiecznych cnót Wed. Dowiodłeś poprawności wedyjskiego rytuału.
26. Ponieważ jestem uradowany, z radością przyznam ci doskonałe błogosławieństwa. Przyjmij je. Są one trudne do uzyskania w trzech światach.
27. Śmierć nie będzie miała nad tobą władzy, dopóki sam tego nie zapragniesz. Jeśli wyrazisz na to zgodę, może ponownie stać się skuteczna.
28. Czego pragniesz? Przyznam ci doskonały dar. O najwspanialszy spośród potomków Bharaty, co byś chciał? Powiedz mi.
29. Kiedy to powiedział, oddałem mu pokłon, składając dłonie w geście szacunku, i powiedziałem: „O obdarzający zaszczytami, jeśli jesteś zadowolony, jestem usatysfakcjonowany. Zadam ci pytanie. Proszę, odpowiedz mi.”
30. On powiedział do mnie: „Powiedz mi. Jeśli pragniesz, przyznam ci to.” Kiedy zapytałem go ponownie, król odpowiedział mi.

Śantanu powiedział:

31. O drogi, posłuchaj. Wyjaśnię twoje pytanie zgodnie z prawdą. Cały „Pitrykalpa” usłyszałem od Mārkaṇḍeja.
32. O drogi, to, o co mnie teraz pytasz, ja sam zapytałem mędrca Mārkaṇḍeję. On, znawca świętych rytuałów, odpowiedział mi.
33. O królu, posłuchaj. Kiedyś, gdy spojrzałem w niebo, ujrzałem wielki powietrzny rydwan nadciągający ponad górę.
34-35. W powietrznym rydwanie ujrzałem wielką, płonącą masę blasku, jaśniejącą jak żarzący się węgiel, niezwykle przyjemną dla umysłu, nieporównywalną z niczym innym. Zobaczyłem w nim człowieka wielkości kciuka. Był niezwykle jasny, jakby ogień został umieszczony nad ogniem.
36. Oddałem mu pokłon. Z głową pochyloną zapytałem świętego pana: „O święty panie, jak możemy cię poznać?”
37. Pobożna dusza odpowiedziała mi: „Nie posiadasz tej pokuty i umartwienia, o mędrcze, dzięki którym mógłbyś poznać mnie, syna Brahmā.
38. Jestem Sanatkumāra. Co mogę dla ciebie uczynić? Inni synowie Brahmā są ode mnie młodsi.
39. Moich siedmiu braci jest niezwyciężonych, a ich rody są ugruntowane. My jednak podążamy ścieżką ascetów, opanowując ātmana w Ātmanie.
40. Gdy tylko się narodziłem, stałem się sławny jako Kumāra. O mędrcze, dlatego nazywam się Sanatkumāra (wieczny kawaler).
41. Ponieważ pobożnie wykonywałeś pokutę, pragnąc mnie ujrzeć, pojawiłem się przed tobą. Niech dobro będzie z tobą. Jakie jest twoje życzenie?”
42. Gdy to powiedział, odpowiedziałem mu: „O święty panie, posłuchaj. Proszę, opowiedz mi prawdziwie o pierwotnym stworzeniu Pitrów.
43. Na moją prośbę odpowiedział: Posłuchaj wszystkiego dokładnie. O drogi, wyjaśnię ci zgodnie z prawdą pomyślne stworzenie Pitrów.

Sanatkumāra powiedział:

44. Dawniej Brahmā stworzył bogów i powiedział im: „Czcijcie mnie”. Ale oni, poszukując korzyści, odrzucili go i czcili Ātmana.
45-46. Zostali przez Brahmā przeklęci tymi słowami: „Będziecie omamieni i staniecie się nierozumni”. Wskutek tego, niezdolni do poznania czegokolwiek i będąc nieświadomi, oddali pokłon Pitāmaha i powiedzieli: „Prosimy, pobłogosław nas”. Gdy tak go błagali, powiedział im w ramach pokuty:
47. „Poproście swoich synów, wtedy osiągniecie doskonałą wiedzę”. Tak przynagleni, ci nierozumni śmiało poprosili swoich synów.
48-50. Zostali oni poproszeni o wykonanie rytuałów pokuty. O bezgrzeszny, bogowie zostali wówczas pouczeni przez synów: „Niech synowie zostaną poproszeni”. Bogowie, którzy zostali przeklęci przez Brahmā, powiedzieli mu, że ich synowie odeszli. Wówczas Brahmā powiedział do bogów: „O bogowie, posłuchajcie. Nie jesteście Brahmawādinami, wyznawcami nauk Brahmā.
51. Dlatego to, co zostało powiedziane przez synów, tych najbardziej doskonałych w mądrości, powinno być przestrzegane bez wahania i nie inaczej.
52. O mieszkańcy nieba, niech bogowie i Pitrowie wzajemnie się czczą z wielką radością. To przyniesie spełnienie upragnionych celów.”

Sanatkumāra powiedział:

O wielki mędrcze, wówczas ich wątpliwości zostały rozwiane. Z radością stali się dla siebie nawzajem dawcami szczęścia, zgodnie z wolą Brahmā.
53. Wówczas bogowie powiedzieli: „Ponieważ zwróciliście się do nas jako do synów, niewątpliwie staniecie się Pitrami.
54. W Śrāddha Pitrów, niewątpliwie ten, kto je wykonuje, przebłaga Somę, który, będąc uszczęśliwionym i wzmocnionym przez ofiarę, rozweseli światy.
56-58. Oni rozweselą ocean, górę i las, wszystkie składające się z istot ruchomych i nieruchomych. Ci, którzy pragną pożywienia i wykonują rytuały Śrāddha, otrzymują pożywienie od Pitrów, którzy zostali przebłagani. Ci, którzy składają trzy Piṇḍa w Śrāddha, wymieniając imiona i Gotry, radują Pitrów, gdziekolwiek się znajdują i są przez nich chronieni.
59-60. Niech te słowa będą prawdziwe. Czy to bogowie, czy Pitrowie, jesteśmy dla siebie ojcami i synami na przemian. Tak oto Pitrowie, którzy stali się synami dzięki cnotliwości, stali się sławni na świecie jako wzajemni dobroczyńcy.

Sanatkumāra powiedział:

1. O najznamienitszy wśród praktykujących pokutę, Pitrów w niebie jest siedmiu. Czterech z nich posiada ciało, a trzech jest bezcielesnych.
2. Pierwotne grupy bogów, brāhminów i innych oddają im cześć. Dzięki mocy ich Jogi wzmacniają i radują Somę.
3-6. Dlatego ludzie powinni ofiarowywać Śrāddha zwłaszcza Joginom. Srebrne naczynie lub naczynie ze srebrnym dodatkiem, gdy jest ofiarowane z mantrą Swadhā, uszczęśliwia Pitrów. Gdy słońce przechodzi na północną stronę, należy składać ofiary w ogniu lub, jeśli go nie ma, w wodzie. Należy przebłagać boga ognia, Somę lub Jamę. Ci, którzy z oddaniem uszczęśliwiają Pitrów, sami zostają przez nich uszczęśliwieni. Pitrowie obdarzają pożywieniem, potomstwem, niebem, zdrowiem i innymi pożądanymi dobrami.
7. O mędrcu, rytuały Pitrów są lepsze niż rytuały bogów. O brāhmiński mędrcze, ponieważ jesteś wielbicielem Pitrów, będziesz wolny od starości i śmierci.
8. O mędrcu, cel osiągany przez oddanie Pitrom nie jest osiągany przez praktyki Jogi. O wielki mędrcu, dlatego oddanie Pitrom należy praktykować z należytą troską.

Mārkaṇḍeja powiedział:

9. Po tych słowach i natychmiastowym udzieleniu wizji doskonałej wiedzy, pan bogów zniknął.
10. O Bhīszmo, posłuchaj ponownie. Dawniej, nawet po poznaniu kodeksu Jogi, brāhmińscy synowie Bhāradwādźa zostali zdegradowani z powodu swojego złego postępowania.
11. Ich imiona, wskazujące na ich działania, to: Wāgduszṭa (zbrukany mową), Krodhana (gniewny), Hiṃsra (gwałtowny), Piśuna (oszczerczy), Kawi (poeta), Swasrysza (samostwórca) i Pitrywartin (czczący Pitrów).
12. O drogi, synowie Kauśika zostali uczniami Garga. Gdy ich ojciec zmarł, udali się na wygnanie.
13. Na polecenie ich nauczyciela opiekowali się jego krową i jej cielęciem. Wszyscy byli niesprawiedliwi w swoich działaniach.
14. O potomku Bharaty, pewnego razu podczas wędrówki po lesie zostali zmożeni głodem. Zrodziła się w nich okrutna intencja skrzywdzenia krowy.
15. Kawi i Swasrysza zabronili im tego czynić. Lecz nie udało się ich powstrzymać przed tym czynem.
16. Brāhmin Pitrywartin, który codziennie z oddaniem wykonywał Śrāddhę dla Pitrów, zwrócił się do nich ze złością.
17. „Jeśli nie da się tego powstrzymać, uczyńcie to z myślą o Pitrach. Wykonajcie Śrāddhę, wy wszyscy, ostrożnie.”
18. „Jeśli zostanie to tak wykonane, krowa niewątpliwie osiągnie pobożność. Czcząc Pitrów, nie zostaniemy dotknięci grzechem.”
19. O potomku Bharaty, po takiej radzie wszyscy oni pokropili krowę świętą wodą, poświęcili ją Pitrom i użyli jej jako pożywienia.
20. Po zjedzeniu krowy powiedzieli nauczycielowi: „Krowa została zabita przez tygrysa. Niech cielę zostanie przyjęte.”
21. Mędrzec przyjął cielę z wielkim żalem. Zabójcy krowy stali się grzeszni z powodu swojego fałszywego szacunku i służby.
22. O drogi, z biegiem czasu, gdy nadszedł kres ich życia, siedmiu braci odeszło.
23-24. Zostali ponownie narodzeni jako synowie myśliwego z powodu swojej okrutności, przemocy, niegodnego zachowania wobec nauczyciela oraz nadmiernego skłaniania się ku brutalnej przemocy. Odrodzili się w kraju Daśārṇów.¹⁴⁹ Byli silni, inteligentni i biegli w pobożności.
25. Byli zaangażowani w praktykę świętych obrzędów. Byli wolni od złudzenia polowania na zwierzęta. Na pięknej górze Kālańdźara spędzali czas w udręce.
26. Wspominając wydarzenie swojej śmierci, wędrowcy leśni stali się wyrozumiali, wolni od Dwandwa (skrajności) i niechętni do przyjmowania darów.
27. Myśliwi wykonywali pomyślne obrzędy i święte czyny, odsuwając się od niegodziwych. Posiadali moc pamięci o poprzednim życiu.
28. Jakiekolwiek święte obrzędy usłyszeli w pustelni nauczyciela w poprzednich wcieleniach, zachowali w swoich umysłach. Tak samo cel niepowrotu do tego świata.
29-30. Odprawiali pokutę, spożywali swoje pożywienie i ostatecznie porzucili życie na tej górze. O potomku Bhāraty, o królu, różne miejsca, gdzie padli martwi, nadal można zobaczyć w tym samym stanie na górze Kālańdźara.¹⁵⁰ Dzięki ich działaniom, ani pomyślnym, ani niepomyślnym, zostali ponownie narodzeni w życiu, które nie było ani pomyślne, ani niepomyślne.
31. Na wyspie w pomyślnym miejscu siedmiu z nich stało się ptakami wodnymi. Odrodzili się jako ptaki Ćakrawāka w życiu, które nie było ani pomyślne, ani niepomyślne.
32. Porzucili kontakt ze swoimi partnerkami. Byli jak mędrcy praktykujący święte obrzędy, wolni od więzi i egoistycznych uczuć. Pozostali spokojni. Nie przyjmowali darów. Byli wolni od Dwandwa.
33. Byli ptakami tylko z nazwy. Byli świętymi brahmaćarinami, rozradowanymi wyrzeczeniem. Byli ptakami praktykującymi święte obrzędy.
34. Pamiętali swoje poprzednie wcielenia. Starzeli się, pozostając brahmaćarinami. Przebywali razem, wolni od zaburzeń i wykonywali dobre czyny.
35. Gdy byli brāhminami, postępowali fałszywie wobec swojego nauczyciela. Mimo to w swoim wcieleniu jako ptaki osiągnęli wiedzę jako rezultat Śrāddhy, którą wykonali.
36. Odprawili Śrāddhę dla Pitrów zgodnie z należytymi rytuałami. Zachowali pamięć o poprzednim szlachetnym wcieleniu.
37. Wiedza o Brahmanie praktykowana przez starożytnych lub znaleziona w rodzinach nauczycieli pozostaje taka jak dawniej, nawet dzisiaj. Dlatego należy praktykować tę wiedzę.
38. Byli szlachetnego pochodzenia i nosili imiona: Swatantra, Sujadźńa, Sumanas, Suwākśuddha (Suwākszuddha/Suwākćuddha?) i piąty Ćidradarśaka.
39. Kiedy praktykowali święte obrzędy, wydarzyło się tam pomyślne zdarzenie. O wielki mędrcze, proszę posłuchaj o nim.
40. Żyjący w dobrobycie król Nīpów,¹⁵¹ obdarzony siłą i w towarzystwie swojego haremu, wszedł do tego lasu.
41. Ćakrawāka Swatantra z wielką tęsknotą spoglądał na szczęśliwego króla, obdarzonego chwałą królestwa, przechodzącego obok.
42-43. „Jestem zmęczony przestrzeganiem postów i nieustanną pokutą. Jeśli istnieje zasługa płynąca z pokuty, przestrzegania reguł i wyrzeczenia, niech stanę się jak on – siedliskiem fortuny i błogości.”

Mārkaṇḍeja powiedział:

44. Wtedy dwóch jego towarzyszy powiedziało: „Będziemy twoimi ministrami, twymi doradcami i życzliwymi towarzyszami.”
45. Po wypowiedzeniu „Niech tak będzie”, dusza opanowana przez Jogę osiągnęła swój cel. Dwaj Ćakrawākowie odpowiedzieli mu.
46. „Po wyrzeczeniu się działania poprzez praktyki jogiczne, dlaczego pragniesz takiej nagrody? Posłuchaj zatem moich słów.”
47. „O drogi, staniesz się królem w znakomitym mieście Kāmpilja.¹⁵² Ci dwaj również będą twoimi ministrami i nie zboczą z drogi prawości.”
48. Trzej z nich nie mówili o królestwie swoim czterem towarzyszom. Rozradowany Sumanas przemówił ponownie.
49. „Kiedy klątwa się skończy, osiągniesz Jogę. Sarwasattwa, Sujadźńa i Swatantra także osiągną moce jogiczne.”
50. „Dzięki ich łasce osiągniesz zasługę. Pokropiłeś krowę i ofiarowałeś ją Pitrom.”
51. „Zdobędziemy wiedzę, która stanie się środkiem do osiągnięcia Jogi dla wszystkich. To stwierdzenie jest śmiałe i pełne ducha i jest cytowane jako wers.”
52. „Po osiągnięciu ludzkiego życia zdobędziesz Jogę.” Po tych słowach mądry ptak Sumanas zamilknął.

Mārkaṇḍeja powiedział:

53. Tak oto opowiedziałem ci ich historię. Co więcej chcesz usłyszeć?

1. O Mārkaṇḍejo o wielkim intelekcie, o najznamienitszy spośród wielbicieli Pitrów, co wydarzyło się potem? O doskonały mędrcze, proszę, opowiedz mi.

Mārkaṇḍeja powiedział:

2. Tych siedmiu, którzy przeprawili się przez jezioro Mānasa, oddając się świętym rytuałom i jodze, wysuszyli swe ciała, przyjmując jedynie powietrze i wodę.
3. Po długiej zabawie tam, niczym Indra w Nandanie,¹⁵³ król, w towarzystwie swych żon i członków haremu, powrócił do swego miasta.
4. Urodził mu się syn Anūha, który był wysoce cnotliwy. Król Waibhrādźa osadził swego syna na tronie i udał się do lasu.
5. Nie spożywając żadnego jedzenia, wdychając jedynie powietrze, rozpoczął wielką pokutę w miejscu, gdzie przebywali jego towarzysze.
6. Wówczas ów las Waibhrādźa zabłysnął wspaniale. Stał się bardzo sławny jako obdarzający jogicznymi siddhi.
7. To właśnie tam cztery ptaki oddające się jogicznym rytuałom oraz trzej, którzy upadli z jogi, porzucili swe ciała.
8. Odrodzili się w Kāmpilji jako siedem szlachetnych dusz, Brahmadatta i inni. Wszyscy byli wolni od grzechów.
9. Czterech z nich miało pamięć o poprzednich wcieleniach, ale trzech było zagubionych. Ów Swatantra o wielkiej mocy jogicznej był teraz znany jako Brahmadatta.
10. Ćidradarśin i Sunetra byli mistrzami Wed i Wedaṅg. Narodzili się jako synowie brāhminów dobrze zaznajomionych z Wedami. Mieli pamięć o poprzednich wcieleniach.
11. Pańćāla znał wiele mantr Ryk. Został nauczycielem. Puṇḍarīka opanował dwie Wedy. Był mistrzem prosodii (Czandoga) i kapłanem rytuału (Adhwarju).
12. Widząc swojego syna Brahmadattę wolnego od grzechów, król koronował go na władcę i osiągnął najwyższy cel.
13. Pańćāla i Puṇḍarīka osadzili swoich synów w domu i udali się do lasu. Tam osiągnęli najwyższy cel.
14. O potomku Bharaty, żona Brahmadatty, Sannati, cieszyła się życiem ze swoim mężem z oddaniem pełnym jedności.
15. Pozostali trzej towarzysze Ćakrawāka narodzili się jako synowie brāhminów w rodzinie ubogiego człowieka, o królu.
16. Czterech synów Ćidradarśina było obdarzonych znajomością Wed. Byli to Dhrytimat, Sumahātman, Tattwadarśin i Nirutsuka.
17. Oddawali się praktyce jogicznej. Pożegnali się wzajemnie, pokłonili się u lotosowych stóp Śiwy i wyruszyli w drogę.
18. Entuzjaści pragnący wyzwolenia od ponownych narodzin szukają schronienia u stóp Śiwy. Oby te stopy Śiwy zniszczyły grzechy.
19. O wielki mędrcze, jeśli popełniono jakikolwiek grzech fizyczny, umysłowy lub werbalny, należy czytać tę opowieść z pełnym oddaniem.
20-22. Powtarzając imiona Śiwa, człowiek szybko pozbywa się wszystkich grzechów. Gdy tylko wypowiedziane zostanie imię Śiwa, pana bogów, grzechy zostają zgaszone, niczym nieutwardzony gliniany garnek zanurzony w wodzie, o wielki mędrcze. W zależności od popełnionych grzechów oraz w celu ich zgładzenia, powinno się wykonywać dźapę imion Śiwa z oddaniem. Aby osiągnąć owoce wszystkich pragnień, tę dźapę również należy wykonywać zgodnie z tą intencją.
23. Ten, kto czyta lub słucha tej opowieści dla pomyślności, zostaje uwolniony od grzechów i osiąga wyzwolenie. Nie ma co do tego wątpliwości.

Śaunaka powiedział:

1. O Sūto, mający Wjāsę za nauczyciela, proszę, powiedz mi teraz o sposób oddawania czci nauczycielowi. Co należy uczynić na zakończenie słuchania świętej księgi? Proszę, wspomnij o tym również.

Sūta powiedział:

2. Po wysłuchaniu opowieści wielbiciel powinien odpowiednio oddać cześć nauczycielowi z oddaniem. Uradowany w sercu powinien hojnie ofiarować dary nauczycielowi na zakończenie świętej księgi.
3. Inteligentny wielbiciel powinien pokłonić się wykładowcy i należycie go uczcić. Powinien ofiarować ozdoby na ręce i uszy oraz piękne szaty.
4-5. Po oddaniu czci Śiwie powinien ofiarować nauczycielowi krowę z cielęciem. Powinien przygotować podstawkę na księgę wykonaną ze złota o wadze jednego Pala i przykryć ją dobrym materiałem. Rękopis świętej księgi, napisany pięknym pismem, powinien zostać na niej umieszczony i przekazany nauczycielowi. Inteligentny wielbiciel zostanie uwolniony z więzów świata.
6. O mędrcze, jeśli to możliwe, należy podarować nauczycielowi, który czyta i objaśnia historię, wieś, słonia, konia lub inne rzeczy.
7. O mędrcze Śaunako, Purāṇa jest skuteczna, jeśli słucha się jej zgodnie z zasadami. Mówię ci prawdę.
8. O mędrcze, Purāṇa, pełna znaczeń Wed, serce Wed, zasłużona święta księga, powinna być słuchana z oddaniem i zgodnie z zasadami.

Mędrcy powiedzieli:
1-3. O Sūto o wielkim intelekcie, o skarbnico miłosierdzia, prosimy, opowiedz o narodzinach Wjāsy. O święty panie, zaspokój naszą ciekawość. Matka Wjāsy jest znana Satjawatī. Była żoną króla Śantanu. Jak zatem Wjāsa, wielki Jogin, narodził się z niej dzięki Parāśara? To wielka zagadka, którą powinieneś rozwiać.

Sūta powiedział:

4. Pewnego razu, gdy Parāśara, Jogin, odbywał pielgrzymkę, przypadkiem dotarł do błogosławionych i pięknych zbiorników wodnych nad rzeką Jamunā.
5. Człowiek prawego serca zwrócił się do przewoźnika, który jadł posiłek: „Przepraw mnie szybko na drugi brzeg Jamunā na swojej łodzi”.
6. Gdy mędrzec tak go ponaglał, przewoźnik zwrócił się do swojej córki Matsjagandhy: „Dziewczyno, szybko przewieź tego mędrca na drugi brzeg łodzią”.
7. „Ten mędrzec, o szczęśliwa dziewczyno, urodził się z łona Dryśjanti. Jest oceanem świętych rytuałów. Opanował cztery Wedy. Teraz pragnie przeprawić się przez rzekę.”
8. Tak skierowana przez ojca Matsjagandhā zaczęła przewozić wielkiego mędrca o słonecznym blasku siedzącego w łodzi na drugi brzeg.
9. Ten wielki Jogin, który nigdy nie był zachwycony nawet widokiem pięknych niebiańskich nimf, w tych okolicznościach został ogarnięty pożądaniem wobec niej.
10. Pragnąc objąć piękną córkę rybaka, mędrzec dotknął jej prawej dłoni swoją prawą dłonią.
11. Szerokooka dziewczyna powiedziała do niego z uśmiechem: „O mędrcze o opanowanej mowie, dlaczego chcesz dopuścić się tego haniebnego czynu?”
12. „O najinteligentniejszy, urodziłeś się w pięknej rodzinie Wasiszṭhy. O brāhminie, jestem córką Niszādy. Jak nasze zjednoczenie może być właściwe?”
13. „O doskonały mędrcze, narodziny jako człowiek są bardzo trudne do osiągnięcia, a tym bardziej jako brāhmin. Wśród nich stan ascety jest bardzo rzadko osiągany.”
14. „To niezwykle zaskakujące, że ty, obdarzony wiedzą, dobrą sylwetką, wymową, szlachetnym pochodzeniem i dobrym zachowaniem, poddałeś się strzałom Kāmy!”
15. Następnie pomyślała w duchu: „Jeśli ten Jogin zaangażuje się w ten występny czyn, nie ma nikogo na świecie, kto mógłby go powstrzymać z powodu jego mocy rzucania klątw.”
16. Po przemyśleniu tego w umyśle, powiedziała do wielkiego mędrca: „O święty panie, proszę, powstrzymaj się, dopóki nie przewiozę cię na drugi brzeg.”
17. Słysząc jej słowa, król Joginów Parāśara puścił jej dłoń. Dotarł na drugi brzeg.
18. Dręczony pożądaniem, mędrzec ponownie chwycił dziewczynę. Drżąca dziewczyna przemówiła do miłosiernego mędrca.
19. „O wielki mędrcze, mam nieprzyjemny zapach i ciemną cerę. Jestem córką Niszādy. Ty jesteś najdoskonalszym z Joginów o niezwykle szlachetnych myślach.”
20. „Nasze zjednoczenie nie jest właściwe, jak szkło bez wartości nie pasuje do złota. Seksualne zjednoczenie dwóch osób tej samej klasy i cech może przynieść błogość.”
21. Gdy mędrzec tak do niej przemówił, dziewczyna natychmiast zamieniła się w Jodźanagandhę, (tę, której zapach rozchodzi się na odległość jodźany), o pięknych rysach i urodzie.
22. Dręczony pożądaniem, mędrzec ponownie ją chwycił. Widząc, że jest zdeterminowany, by ją posiąść, znów przemówiła.
23. „W Wedach jest powiedziane, że stosunek seksualny powinien odbywać się w nocy, a nie za dnia. Uprawianie miłości w ciągu dnia niesie wielką szkodę. Jest to potępiane.”
24. „Dlatego proszę, poczekaj, aż zapadnie noc. Teraz wszyscy ludzie nas zobaczą, a także mój ojciec, który stoi na drugim brzegu.”
25. Słysząc jej słowa, najwyższy mędrzec natychmiast stworzył zasłonę ze śniegu, dzięki sile swojej zasługi.
26. Gdy zasłona mgły się rozprzestrzeniła i wyglądało to jak noc, dziewczyna, bojąc się poddać stosunkowi, znów przemówiła do mędrca.
27. „O Joginie, twoje nasienie nigdy nie zawodzi. Możesz mnie posiąść i odejść. O święty panie, zajdę w ciążę, co wtedy się ze mną stanie?”
28. „O inteligentny mędrcze, moja dziewiczość zostanie zrujnowana, ludzie będą się ze mnie śmiać. Co powiem mojemu ojcu?”

Parāśara powiedział:

29. O dziewico, o ukochana dziewczyno, baw się ze mną swobodnie z miłosnym uczuciem. Powiedz mi, czego pragniesz. Spełnię to.
30. Czyniąc moje starania owocnymi, będziesz znana jako Satjawatī. Zasłużysz na szacunek wszystkich Joginów, a nawet bogów.

Satjawatī powiedziała:

31-32. Jeśli ani mój ojciec, ani matka, ani żadna inna osoba na ziemi nie dowie się o tym, jeśli moja dziewiczość nie zostanie naruszona, o panie, jeśli syn urodzony ze mnie osiągnie cudowną moc jak ty, jeśli moje ciało będzie na zawsze wydzielać słodki zapach i jeśli zachowam młodość, wtedy mnie przyjmij.

Parāśara powiedział:

33. Posłuchaj mnie, o ukochana dziewczyno, wszystkie twoje pragnienia zostaną spełnione. Urodzi się ci syn wielkiej sławy, będący częścią Wiszṇu.
34. Wiedz, że istnieje powód, dla którego ogarnęło mnie pożądanie. Nawet widząc piękno niebiańskich nimf, mój umysł nigdy wcześniej nie został poruszony.
35. Widząc ciebie śmierdzącą rybami, zostałem oczarowany. O dziewczyno, linie narysowane przez Brahmā na czole nie mogą okazać się nieprawdziwe.
36. O urodziwa damo, twój syn będzie autorem Purāṇ, klasyfikatorem Wed i będzie sławny w trzech światach.
37. O wielki mędrcze, po tych słowach i nacieszeniu się piękną dziewczyną, mędrzec, ekspert w Jodze, obmył się w Jamunie i szybko się oddalił.
38. Ona zaszła w ciążę i na wyspie na rzece Jamunā¹⁵⁴ natychmiast urodziła syna o blasku słońca i przypominającego Kāmadewę.
39. W lewej ręce trzymał naczynie z wodą, a w prawej miał doskonały kij. Miał splątane włosy w odcieniu bursztynu i lśnił wielkim blaskiem.
40. Natychmiast po narodzinach świetlisty mędrzec przemówił do swojej matki: „O matko, idź, gdzie zechcesz, a ja także pójdę, dokąd zapragnę.”
41. „O matko, kiedykolwiek będziesz miała jakieś zadanie, kiedykolwiek zapragniesz w myślach, proszę, przywołaj mnie. Natychmiast przybędę, aby spełnić twoje pragnienie.”
42. Po tych słowach i oddaniu czci stopom matki, mędrzec, skarbnica pokuty, odszedł, by odbyć pokutę w świętych miejscach, oczyszczając się z grzechów.
43. Ona także wróciła do swojego ojca. Cnotliwa kobieta była przytłoczona miłością do swojego syna. Wspominała jego działania i uważała to wydarzenie za swoje wielkie szczęście.
44. Ponieważ chłopiec urodził się na wyspie, był znany jako Dwaipajana. Ponieważ skatalogował różne gałęzie Wed, jest sławiony jako Wedawjāsa.
45-49. Odwiedził te święte miejsca: na początku Tīrtharādźa,¹⁵⁵ które obdarza cnotą, miłością, bogactwem i zbawieniem, Naimisza,¹⁵⁶ Kurukszetra,¹⁵⁷ Gaṅgadwara,¹⁵⁸ Awaṇtika,¹⁵⁹ Ajodhjā,¹⁶⁰ Mathurā,¹⁶¹ Dwaraka,¹⁶² Amarāwatī,¹⁶³ Saraswatī,¹⁶⁴ Sindhusaṅga,¹⁶⁵ miejsce, gdzie Gaṅgā łączy się z oceanem,¹⁶⁶ Kāńćī,¹⁶⁷ Trjaṃbaka,¹⁶⁸ siedem świętych brzegów Godāwarī,¹⁶⁹ Kālańdźara, Prabhāsa,¹⁷⁰ Badarikāśrama,¹⁷¹ Mahālaja,¹⁷² Oṃkārakszetra,¹⁷³ Pauruszottama,¹⁷⁴ Gokarṇa,¹⁷⁵ Bhrygukaćcza,¹⁷⁶ Bhrygutuṅga,¹⁷⁷ Puszkara,¹⁷⁸ Śrīparwata¹⁷⁹ i Dhārātīrtha. Dokonał tam ablucji zgodnie z rytuałem i odbył pokutę.
50-51. Wędrując po różnych świętych miejscach w różnych krajach, syn Kāliki dotarł do miasta Wārāṇasī,¹⁸⁰ gdzie sam Wiśweśwara i Annapūrṇā, wielka bogini, skarbnice miłosierdzia, jaśnieją, aby dać zbawienie oddanym.
52. Po dotarciu do świętego miejsca Wārāṇasī i odwiedzeniu Maṇikarṇikā, wielki mędrzec odrzucił grzechy nagromadzone w milionach wcieleń.
53-57. Po ujrzeniu Wiśweśa i innych Liṅga, po kąpieli w stawacj, sadzawkach, studniach i jeziorach, po oddaniu pokłonu wszystkim Winājakom, po klęknięciu przed wszystkimi Gaurī, po oddaniu czci Kālarādźa i Bhairawa, pożeraczowi wszystkich grzechów, po gorliwym wysławianiu Daṇḍanājaka i innych ważnych Gaṇów, po przebłaganiu Ādikeśawa i innych ważnych Keśawów, po wielokrotnym pokłonie przed Lolārka i innymi ważnymi słońcami oraz po ofiarowaniu kulek ryżowych we wszystkich świętych miejscach, ta zasłużona dusza ustanowił Wjāseśwara Liṅga, widok którego sprawia, o brāhmini, że człowiek staje się mistrzem wszystkich nauk jak Bryhaspati.
58-59. Po gorliwym wielbieniu Wiśweśa i innych Liṅga, zaczął często rozmyślać: „Który to Liṅga natychmiast obdarza Siddhi i poprzez wielbienie którego wielkiego boga będziemy w stanie osiągnąć wszystkie nauki i przez którego błogosławieństwo mogę mieć moc tworzenia Purāṇ?”
60-73. Są miliony Liṅga; spośród nich którą powinienem ustanowić, do której się zwrócić? Czy to ma być Oṅkāranātha, czy Kryttiwāseśwara, czy Kedāreśa, czy Kāmeśa, czy Ćandreśa, czy Triloćana, czy Kāleśa, czy Wryddhakāleśa, czy Kalaśeśwara, czy Dźjeszṭheśa, czy Dźambukeśa, czy Dźaigīszawjeśwara, czy Daśāśwamedhesana, czy Drumaćaṇḍeśa, czy Drykkeśa czy Garuḍeśa, czy Gaṇeśwara, czy Prasannawadaneśa, czy Dharmeśa, czy Tārakeśwara czy Nandikeśa czy Niwāseśa, czy Patrīśa, czy Prītikeśwara, czy Parwateśa, czy Paśupati, czy Hāṭakeśwara czy Bryhaspatīśwara, czy Tilabhāṇḍeśa czy Bhārabhūteśwara, czy Mahālakszmīśwara czy Maruteśa, czy Moksześa; czy Gaṅgeśa, czy Narmadeśwara, czy Kryszṇeśa, czy Parameśāna, czy Ratneśwara, czy Jāmuneśa, czy Lāṅgalīśa, czy Wiśweśwara czy Awimukteśwara, czy Wiśālākszīśa, czy Wjāghreśwara, czy Warāheśa, czy Widjeśwara czy Waruṇeśa, czy Widhīśa, czy Harikeśeśwara, czy Bhawānīsa, czy Kapardīśa, czy Kandukeśa czy Adźeśwara czy Wiśwakarmieśwara, czy Wīreśwara, czy Nādeśa, czy Kapileśa, czy Bhuwaneśwara, czy Wāszkulīśa czy Mahādewa, czy Siddhīśwara czy Wiśwedeweśwara czy Wīrabhadreśwara czy Bhairaweśwara, czy Amryteśa; czy Satīśa czy Pārwatīśwara czy Siddheśwara, Mataṅgeśa czy Bhūtīśwara, czy Āszāḍhīśa, Prakāśeśwara, czy Koṭirudreśwara, czy Madālaseśwara, czy Tilaparṇeśwara, Hiraṇjagarbheśwara czy ma to być Madhjameśwara?”
74. Rozważając tak, Wjāsa, oddany Śiwie, z umysłem stabilnym w medytacji, zastanawiał się przez chwilę.
75-77. „O, teraz sobie przypominam. Wcześniej o tym zapomniałem. Moje pragnienie zostało spełnione. Jest jedna Liṅga, którą czczą Siddhowie. Obdarza cnotą, miłością, bogactwem i zbawieniem. Jej widok i dotyk oczyszcza umysł. Otwiera bramę do nieba. Znajduje się w wielkim świętym centrum, świętym centrum Siddhów, w Awimukta. Tam znajduje się wielki Liṅga o nazwie Madhjameśwara.”
78. W Kāśī nie ma innego Liṅga oprócz Madhjameśwara, dla którego ujrzenia bogowie przybywają tutaj na każde święto.
79. Dlatego należy czcić pana Madhjameśwara. Wielu brāhminów osiągnęło Siddhi poprzez jego przebłaganie.
80. Śiwa jest nazywany Madhjameśwara, ponieważ przebywa głównie w centrum Kāśī, aby obdarzać ludzi szczęściem.
81. To czcząc to bóstwo, Gandharwa Tumburu i niebiański mędrzec Nārada stali się biegli w sztuce muzyki.
82. To przebłagując Jego, Wiszṇu nabył sztukę obdarzania zbawieniem; a Brahmā, Wiszṇu i Rudra stali się odpowiednio stwórcą, podtrzymującym i niszczycielem.
83. Kubera stał się panem bogactwa; Wāmadewa głową wielbicieli Śiwy; bezdzietny Khaṭwāṅga został pobłogosławiony dziećmi.
84. Niebiańska nimfa Ćandrabhāmā o słodkim jak kukułka głosie została wchłonięta w Liṅgę, kiedy tańczyła przepełniona emocjami.
85. Śrīkara, syn pasterki, zwrócił się do Madhjameśwara i osiągnął przywództwo Gaṇów dobroczynnego Śiwy.
86. Dzięki łasce Madhjameśwara, dwóch bogów, Śukra i Bryhaspati, szanowani przez Asurów i bogów, stali się mistrzami wszelkiej wiedzy.
87. Ja również będę czcić pana Madhjameśwara i natychmiast osiągnę moc do stworzenia Purāṇ.
88. Po podjęciu tej decyzji mędrzec Wjāsa, syn Satjawatī, wykąpał się w wodach Gaṅgi i odprawił święte obrzędy i praktyki.
89. Czasami żywił się tylko liśćmi, czasami owocami i warzywami, czasami wiatrem lub wodą, a czasami pościł całkowicie i odprawiał święte obrzędy.
90. W ten sposób poprzez te praktyki wyrzeczenia święty mędrzec trzykrotnie dziennie czcił Madhjameśwarę kwiatami różnych drzew.
91. Tak upłynął długi czas. Pewnego dnia wcześnie rano mędrzec wracał po kąpieli w wodach rzeki Gaṅgā.
92. Święty mędrzec ujrzał pana Madhjameśwara, darczyńcę pragnień wielbicieli, pośrodku Liṅgi.
93. Jego lewą stronę zdobiła Umā. Na górnej części ciała nosił skórę tygrysa. Jego ciało wyglądało pięknie z falującymi wodami Gaṅgā w jego splątanych włosach.
94. Światło księżyca z jesiennego półksiężyca tworzyło jasne plamy na jego lokach. Święty popiół (bhasma) był rozsmarowany po całym jego ciele. Jego ciało było białe jak kamfora lub drzewo Ardźuna.
95. Przyjął postać pięcioletniego chłopca, którego oczy były szerokie aż do uszu. Jego wargi były czerwone jak koral. Nosił ozdoby odpowiednie dla chłopca.
96. Blask jego ciała przewyższał dumę miliona Kupidynów. Był nagi. Jego lotosowa twarz promieniała uśmiechem. Radośnie śpiewał hymny Sāman.
97-98. Ujrzawszy Śiwę, pana Umā, bezgraniczny ocean miłosierdzia, znanego z miłości do wielbicieli i łatwego do przebłagania, z uradowaną, miłą twarzą, niedostępnego nawet dla Joginów, krewnego strapionych i Pana w formie Świadomości, mędrzec zaśpiewał pieśń modlitwy, z głosem przepełnionym oddaniem.

Wjāsa powiedział:

99. „O panie bogów, O szczęśliwy, który jesteś łaskawy dla przyjmujących schronienie, o Panie niedostępny dla słów, umysłu i działań, niewidzialny nawet dla Joginów.
100. O panie Umā, nawet Wedy nie pojmują twojej wielkości. Ty sam jesteś stwórcą wszechświata, podtrzymującym i niszczycielem.
101. Jesteś pierwszy i najważniejszy ze wszystkich bogów. Jesteś istnieniem, wiedzą i błogością. Nie masz imienia ani rodowodu. O Sadāśiwa, jesteś wszechwiedzący.
102. Ty sam jesteś wielkim Brahmanem; tym, który rozwija węzeł Mājā, nieskalanym przez trzy atrybuty, jak liść lotosu, który pozostaje nietknięty przez wodę.
103. Nie masz ani narodzin, ani trybu życia. Nie masz ojczyzny ani rodziny. Mimo to jesteś panem trzech światów. Spełniasz pragnienia trzech światów.
104. Ani Brahmā, ani Wisznu, ani bogowie, w tym Indra, ani wiodący Joginowie nie znają twojej istoty. Czcimy ciebie o takich cechach.
105. Wszystko pochodzi od ciebie. Jesteś wszystkim – panem Gaurī, zabójcą Tripura, chłopcem, młodzieńcem, starcem. Jednoczę Cię z moim sercem.
106. Pokłon panu Śiwie, który zasługuje na cześć wielbicieli, pokłon starożytnej istocie; pokłon Śiwie, wielkiemu Ātmanowi.”
107. Po takim wysławieniu, gdy mędrzec Wjāsa pokłonił się na ziemi, uradowany chłopiec przemówił do niego.
108. „O Joginie, wybierz swój dar, cokolwiek masz na myśli. Nie ma niczego, czego nie można ci dać, ponieważ jestem podporządkowany moim wielbicielom.”
109. Wtedy uradowany mędrzec Wjāsa, wielki w ascezie, wstał i odpowiedział: „O panie, co jest przed tobą ukryte, o wszechwiedzący?
110. Jesteś wszechobecnym Duszą i dawca wszystkiego. Dlaczego pan zmusza mnie do żebrania, które jest przyczyną cierpienia?”
111. Słysząc te słowa Wjāsy o pobożnym umyśle, pan Śiwa, który przyjął postać chłopca, uśmiechnął się i powiedział:

Chłopiec powiedział:

112. „O najdoskonalszy spośród tych, którzy znają Brahmana, pragnienie, które nosisz w sercu, niewątpliwie zostanie spełnione już wkrótce.
113. Ja, wszechobecny pan, umieszczę się w twoim gardle, o brāhminie, i sprawię, że sprawnie napiszesz Itihāsę i Purāṇy.
114. Święty hymn „Abhilāszāszṭaka” (Osiem Wersów o Pragnieniu), który właśnie wypowiedziałeś, spełni pragnienia ludzi, którzy przez rok będą go czytać lub recytować w świątyni Śiwy trzy razy dziennie.
115. Recytacja tego hymnu przyczynia się do wzrostu wiedzy i intelektu. Jest źródłem wszelkiego bogactwa oraz darczyńcą cnoty i zbawienia dla ludzi.
116. Nawet głupiec, który wstaje wcześnie rano, bierze kąpiel, czci Liṅga Śiwa i recytuje ten hymn przez rok, osiągnie status Bryhaspati, nauczyciela bogów.
117. Hymn ten, recytowany przez rok w obecności Liṅgi, zarówno przez kobietę, jak i mężczyznę, przy zachowaniu odpowiednich ograniczeń, zwiększy intelekt i wiedzę.”
118. Po tych słowach chłopiec Śiwa zniknął, stapiając się z Liṅgą. Wjāsa, wzruszony i przepełniony miłością, uronił łzy oddania.
119. Wjāsa, który w ten sposób otrzymał błogosławieństwo od wielkiego pana Madhjameśwara, z radością skomponował osiemnaście Purāṇ.
120-122. Osiemnaście Purāṇ: Brāhma, Pādma, Waiszṇawa, Śaiwa, Bhāgawata, Bhawiszja, Nāradīja, Mārkaṇḍeja, Āgneja, Brahmawaiwarta, Laiṅga, Wārāha, Wāmana, Kaurma, Mātsja, Gāruḍa, Skānda i Brahmāṇḍa przynoszą sławę i zasługi tym, którzy słuchają chwały Śiwa.

Sūta powiedział:

123. Wymieniłeś osiemnaście Purāṇ. O najznakomitszy spośród znawców Wed, proszę zdefiniuj je teraz.

Wjāsa powiedział:

124. To samo pytanie zostało zadane Nandikeśwara przez Taṇḍi, brāhmińskiego Jogina. Powiem ci, co on odpowiedział.

Nandikeśwara powiedział:

125. O Taṇḍi, Brahmā, czterogłowy bóg, jest głównym narratorem. Dlatego pierwsza Purāṇa nazywa się Brāhma.
126. Druga Purāṇa nosi nazwę Padma, ponieważ opisuje wielkość Padmakalpy.
127. Inna Purāṇa, skomponowana przez Parāśara i objaśniająca szczegóły dotyczące Wisznu, nazywana jest Waiszṇawa Purāṇa. Uznaje się ją za dzieło Wjāsa, ponieważ między ojcem a synem nie ma różnicy.
128. Znawcy Purāṇ nazywają tę Purāṇę Śiwa Purāṇą, ponieważ zawiera wiele opowieści o Śiwie w swojej pierwotnej i późniejszej formie.
129. Tam, gdzie wspomina się historie bogini Durgā, nazywa się ją Bhāgawata Purāṇą oraz Dewīpurāṇą.¹⁸¹
130-131. Purāṇa opowiadana przez Nāradę jest nazywana Nāradīja. Siódma Purāṇa nosi nazwę Mārkaṇḍeja, ponieważ narratorem jest wielki mędrzec Mārkaṇḍeja. Ponieważ związana jest z bogiem ognia, nazywana jest Āgneja. A ponieważ opowiada o przyszłych wydarzeniach, nazywa się ją Bhawiszja Purāṇa.
132. Ponieważ opisuje transformację Brahmana, nosi nazwę Brahmawaiwarta. A ponieważ wspomina historię Liṅgi, nazywana jest Liṅga Purāṇa.
133-135. O mędrcze, dwunasta Purāṇa, Wārāha, nazywa się tak, ponieważ zawiera historię Wārāhy, wielkiego dzika. W Skanda Purāṇie narratorem jest sam pan Śiwa, a słuchaczem – Skanda. W Wāmana Purāṇie opisuje się historię Wāmany (Boga-Karła). W Kūrma Purāṇie przedstawiona jest opowieść o Kūrma (żółwiu-bogu). Mātsja Purāṇa nosi swoją nazwę, ponieważ została wygłoszona przez Mātsję. Gāruḍa Purāṇa nazywa się tak, ponieważ jej narratorem jest sam Gāruḍa. Ponieważ opowiada o całym kosmicznym jajku, ostatnia Purāṇa nosi nazwę Brahmāṇḍa Purāṇa.

Sūta powiedział:

136. To pytanie zadałem inteligentnemu Wjāsie. Od niego usłyszałem definicje Purāṇ.
137. Tak oto narodził się Wjāsa, syn Satjawatī i Parāśara. Skomponował on wspaniałą Mahābhāratę oraz Purāṇa Saṃhitā.
138. O brāhminie, nie miej wątpliwości, dlaczego Satjawatī uprawiała miłość z Parāśarą i Śantanu.
139. To cudowne narodzenie miało swoje głębokie przyczyny. W historiach wielkich ludzi inteligentni powinni dostrzegać ich dobre cechy.
140. Ten, kto czyta lub słucha tej wielkiej tajemnicy, zostaje uwolniony od wszystkich grzechów i jest honorowany w świecie mędrców.

Mędrcy powiedzieli:¹⁸²

1. Słuchamy pięknej opowieści o Śiwie, z różnymi pobocznymi anegdotami i narracjami o różnych inkarnacjach. Przynosi ona ludziom zarówno przyjemności doczesne, jak i wyzwolenie.
2. O najlepszy spośród znawców Brahmana, pragniemy usłyszeć od ciebie piękną historię o bogini, Matce Wszechświata.
3. Pierwsza pierwotna Śakti Śiwa, wielkiego Brahmana, nazywana Umā, jest wielką Matką trzech światów.
4. Usłyszeliśmy o Jej dwóch inkarnacjach – Satī i Haimawatī, o inteligentny Sūto. Prosimy, opowiedz również o jej innych inkarnacjach.
5. Jaki inteligentny człowiek wzbraniałby się przed wysłuchaniem o dobrych cechach chwalebnej Matki? Mędrcy nigdy ich nie porzucają.

Sūta powiedział:

6. Jesteście wszyscy błogosławieni i zaspokojeni, o szlachetne dusze, ponieważ pytacie o wielką opowieść o Umā, wielkiej Matce.
7. Mędrcy uważają cząsteczki pyłu ze stóp tych, którzy słuchają, opowiadają i pytają o nią, za równe świętym miejscom.
8. Błogosławieni i zadowoleni są oni, ich rodzice i ich rodzina, których umysł zanurza się w bogini, w wielkiej Wiedzy.
9. Ci, którzy nie wychwalają bogini bogów, przyczyny wszystkich przyczyn, są zwiedzeni przez atrybuty Mājā. Są nieszczęśliwi. Nie ma co do tego wątpliwości.
10. Ci, którzy nie czczą wielkiej bogini, oceanu nektaru miłosierdzia, wpadają w ślepy dół w postaci okrutnego świata doczesnego.
11. Porzucenie bogini i zwrócenie się ku innemu bóstwu jest równie złe, jak porzucenie świętej Gaṅgā i szukanie wody na pustyni dla zaspokojenia pragnienia.
12. Jaki znakomity człowiek porzuciłby tę, której samo wspomnienie obdarza wszystkimi czterema celami życia bez wysiłku?
13. To samo pytanie zostało kiedyś zadane Medhasowi przez szlachetnego Suratha. Posłuchajcie. Opowiem, co powiedział Medhas.
14. Dawniej, w Manwantarze Swāroćisza, był król Wiratha. Suratha, jego syn, był wielkiej siły i dokonań.
15. Był on bardzo hojny, prawdomówny, biegły w obowiązkach, oddany bogini, był oceanem łaskawości i opiekunem swoich poddanych.
16. Gdy w ten sposób rządził ziemią, promieniejąc blaskiem Indry, dziewięciu innych królów zapragnęło przejąć jego ziemię.
17. Oblegli jego stolicę, miasto Kolā.¹⁸³ Król stoczył z nimi straszliwą wojnę.
18. Król został pokonany przez swoich potężnych wrogów w bitwie. Jego królestwo zostało zajęte, a on sam wypędzony ze swojego miasta Kolā.
19. Król udał się do innego swojego miasta wraz ze swoimi ministrami. Tam również został pokonany przez wrogów, którzy mieli licznych zwolenników.
20. Jego ministrowie i urzędnicy stali się wobec niego wrodzy z powodu niepomyślnego losu. Zabrali całe bogactwo ze skarbca.
21. Król opuścił swoje miasto, udając, że wyrusza na polowanie. Sam jeden wsiadł na konia i udał się do gęstego lasu.
22-23. Wędrując tu i tam, król ujrzał pustelnię wielkiego mędrca. Jaśniała ona dookoła ogrodami kwiatowymi. Wszędzie rozbrzmiewał dźwięk hymnów wedyjskich. Wszystkie zwierzęta były tam ciche i spokojne. Uczniowie oraz uczniowie ich uczniów przechadzali się tu i tam.
24. O inteligentny, tygrysy i inne dzikie oraz potężne zwierzęta nie dręczyły słabszych zwierząt w tej pustelni dzięki mocy głównego brāhmina.
25. Król, który był bardzo łaskawy i uczony, został powitany i uhonorowany przez wiodącego mędrca przyjemnymi słowami, zakwaterowaniem i pożywieniem, i tam pozostał.
26-27. Pewnego razu król zaczął rozmyślać z niepokojem – „Ach, moje królestwo zostało zajęte przez moich butnych wrogów. Jestem nieszczęśliwy. Mój intelekt jest zdezorientowany. Utraciłem mój blask. Królestwo, które było dobrze strzeżone przez moich przodków, jest teraz w rękach moich wrogów.
28. W tej rodzinie nigdy nie było króla tak słabego jak ja. Co mam zrobić? Dokąd mam się udać? Jak odzyskam moje królestwo?
29. Moi dziedziczni ministrowie i doradcy mnie opuścili. Nie wiem, któremu królowi teraz służą.
30-32. Nie wiem, w jakiej sytuacji się znajdują po upadku królestwa. Moi bohsterscy żołnierze, bardzo entuzjastyczni w bitwie, pogromcy wrogów, teraz służą innemu królowi. Ogromne słonie niczym góry, konie szybkie jak wiatr – wszystko przepadło. Czy tradycyjny skarbiec, zgromadzony przez moich przodków, jest dobrze strzeżony, czy nie? Tak oto bardzo cnotliwy król popadł w wielkie złudzenie.
33-35. W tym czasie przybył tam pewien waiśja. Król zapytał go – „Panie, kim jesteś? Dlaczego tu przybyłeś? Dlaczego wyglądasz na tak bardzo zasmuconego i przygnębionego? Proszę, powiedz mi to teraz.”
Usłyszawszy słodkie słowa króla, główny waiśja Samādhi uronił łzy. Przemówił do króla słowami pełnymi pokory i przyjaźni.

Waiśja powiedział:

36-38. „O królu, jestem waiśją Samādhi, urodzonym w bogatej rodzinie. Z powodu chciwości wobec mojego bogactwa zostałem porzucony przez moją żonę, synów i innych. Jestem przygnębiony moim przeszłym karmanem. O królu, przybyłem tutaj do lasu. Martwię się o moich synów, wnuków, żonę, braci, ich synów i przyjaciół. O panie, oceanie miłosierdzia, jestem nieświadomy ich losu.

Król powiedział:

39. Jak to możliwe, że kochasz, niczym bezmyślne zwierzęta, tych synów i innych, którzy są źli w postępowaniu, chciwi na bogactwo i którzy cię wypędzili?

Waiśja powiedział:

40. O królu, wypowiedziałeś słowa pełne głębokiego sensu. Mimo to mój umysł jest zwiedziony przez więzy miłości.
41. O znakomity mędrcze, zarówno król, jak i waiśja, obaj równie zwiedzeni, udali się do mędrca Medhasa.
42. Waleczny król, w towarzystwie głównego z waiśjów, skłonił głowę przed głównym joginem.
43. Ze złożonymi w geście szacunku dłońmi król przemówił do mędrca: „O święty panie, racz teraz rozwiać nasze złudzenie.
44. Odrzucony przez królewską chwałę, udałem się do tego gęstego lasu. Mimo to nie jestem zadowolony ani szczęśliwy, odkąd moje królestwo zostało mi odebrane.
45. Ten waiśja został wypędzony ze swego domu przez swoich bliskich, żonę i innych. Mimo to jego poczucie więzi i pokrewieństwa z nimi nie znika.
46. Jaka jest tego przyczyna? Proszę, wyjaśnij. Mimo że jesteśmy mądrzy, nasze umysły są ogarnięte złudzeniem i przez nie wzburzone. To wielka głupota.

Mędrzec powiedział:

47. Wielka Mājā, w formie wiecznej Śakti, jest materialną przyczyną wszechświata. To ona porywa umysły wszystkich i wpędza ich w złudzenie.
48. O panie, Brahmā i inni bogowie, zwiedzeni przez tę Mājā, nie dostrzegają prawdy. Cóż więc mówić o ludziach?
49. To ona sama, Parameśwarī o trzech atrybutach, stwarza wszechświat; ona go podtrzymuje i ona go niszczy w odpowiednim czasie.
50. O znakomity królu, tylko ten przezwycięża to złudzenie, komu ulubiona bogini, przybierająca formy wedle swej woli, okaże swoją łaskę.

Król powiedział:

51. O mędrcze, kim jest ta Bogini? Kim jest ta wielka Mājā, która fascynuje wszystkich? Jak narodziła się ta bogini? Proszę, powiedz mi.

Mędrzec powiedział:

52-53. Gdy cały wszechświat był jednym wielkim rozlewiskiem wody,¹⁸⁴ rozległym oceanem, gdy Keśawa, król joginów, pogrążył się w jogicznym śnie i spał na Śesza, dwaj Asurowie narodzili się z brudu w uszach Wiszṇu. Stali się znani na powierzchni świata pod imionami Madhu i Kaiṭabha.
54. Byli przerażający, o ogromnych ciałach. Lśnili olśniewającym blaskiem niczym słońce w czasie zniszczenia świata. Ich szczęki były olbrzymie, twarze ohydne z zakrzywionymi kłami. Zdawali się pożerać wszystkie światy.
55. Widząc bóstwo siedzące na lotosie pępkowym¹⁸⁵ Pana, ci dwaj Asurowie¹⁸⁶ wykrzyknęli: „Hej, kim jesteś?” i usiłowali go zabić.
56. Widząc tych dwóch Daitjów i dostrzegając, że Wiszṇu nadal leży w rozległym oceanie mleka,¹⁸⁷ Brahmā wysławiał Parameśwarī.

Brahmā powiedział:

57. O Mahāmājā, ocal mnie, ocal mnie, o bogini łaskawa dla tych, którzy szukają w Tobie schronienia, o Matko Wszechświata, ocal mnie od tych Daitjów o ohydnych obliczach.
58-59. Kłaniam się wielkiej Mājā, jogicznemu snowi, Umā, Satī, Kālarātri, Mahārātri, Moharātri, większej niż największa, Matce trzech bóstw, wiecznej, obdarzającej wielbicieli owocami upragnionych pragnień, opiekunce bogów i oceanowi miłosierdzia.
60. To dzięki Twojej mocy Brahmā stwarza świat, Wiszṇu go chroni, a Śiwa niszczy go w odpowiednim czasie.
61. O Matko, jesteś Swāhā, Swadhā, Hrī, czystym intelektem, Tuszṭi (zadowoleniem), Puszṭi (pożywieniem), Śānti (pokojem), Kszānti (cierpliwością), Kszudhā (głodem) i samym miłosierdziem.
62. O Matko, jesteś Mājā Wiszṇu, samą świadomością, wielką Śakti, Ladźdźā (wstydem) i Tryszṇā (pragnieniem).
63. Jesteś Bhrānti (iluzją). Ukazujesz się w formie Smryti (pamięci); trwasz w formie matki. Jesteś Lakszmī w domach tych, którzy oddają się cnotliwym czynom.
64. Jesteś Dźāti (narodzinami), Wrytti (przyczyną aktywności) i Wjāpti (wszechprzenikliwością). Powszechnie przejawiasz się w formie inteligencji.
65. O Matko, spraw, by ci niepowstrzymani Asurowie zostali zwiedzeni. O źródło wszechświata, proszę, obudź Wiszṇu, nienarodzonego Pana.

Mędrzec powiedział:

66-67. O królu, na prośbę Brahmā o zniszczenie Madhu i Kaiṭabha, Matka Wszechświata, wielka Widjā, naczelna bogini wszystkich Widjā, Śakti, oczarowująca trzy światy, objawiła się jako Mahākālī w dwunastym Tithi jasnej połowy miesiąca Phālguna.
68. Wówczas zabrzmiał niebiański głos: „O siedzący na lotosie, nie lękaj się. Usunę cierń, zabijając Madhu i Kaiṭabha w bitwie.”
69. Po wypowiedzeniu tych słów i wyłonieniu się z oczu, ust i innych części Wiszṇu, wielka Mājā stanęła przed Brahmā o nieprzejawionych narodzinach.
70. Wiszṇu, Pan bogów, powstał i ujrzał przed sobą Daitjów Madhu i Kaiṭabha.
71. Rozpoczęła się bitwa pomiędzy Wiszṇu o niezrównanym blasku a dwoma Daitjami, trwająca pięć tysięcy lat. Następnie nastąpiła walka wręcz.
72. Zwiedziony przez potężną wielką Mājā, znakomity Dānawa przemówił do Pana Wiszṇu: „Poproś o jakikolwiek dar, jaki tylko chcesz wybrać.”

Nārājaṇa powiedział:

73. Jeśli jesteś ze mnie zadowolony, udziel mi tego daru, abym mógł cię zabić. Nie proszę o żaden inny dar.

Mędrzec powiedział:

74. Widząc ziemię pokrytą wielkim rozlewiskiem oceanu, powiedzieli do Keśawa: „Zabij nas w miejscu, gdzie ziemia nie jest pokryta wodą.”
75. Po wyrażeniu zgody Pan podniósł swój olśniewający dysk, umieścił ich głowy na swoich biodrach i odciął je.
76. O królu, tak oto opowiedziałem ci o pochodzeniu Kālikā. O inteligentny, teraz posłuchaj o pochodzeniu Mahālakszmī.
77. Chociaż wolna od skaz i pozbawiona formy oraz cech, bogini Umā objawiała się w różnych jugach w różnych postaciach i z różnymi cechami, aby zniszczyć cierpienie bogów.
78. Tak oto opisałem ci jej ucieleśnione objawienie, którego sama wola przejawia się jako wszystko, co skuteczne. W ten sposób prowadzi ona swoją boską grę, dając swoim wielbicielom możliwość wychwalania jej przymiotów.

Mędrzec powiedział:

1. Był demon Rambha, który był klejnotem w koronie rasy Daitjów. Z niego narodził się Mahisza,¹⁸⁸ Dānawa o wielkiej świetności.
2. Ten król Dānawów pokonał wszystkich bogów w bitwie i zasiadł na tronie pana Indry, władając królestwem niebios.
3. Pokonani bogowie szukali schronienia u Brahmā. Razem z nimi Brahmā udał się do miejsca, gdzie obecni byli Wiszṇu i Śiwa.¹⁸⁹
4. Po przybyciu tam i oddaniu pokłonu do Śiwa oraz Wiszṇu, bogowie po kolei opowiedzieli całą swoją smutną historię.
5. O panowie, jesteśmy nękani przez nikczemnego Mahisza. Zostaliśmy wypędzeni z niebios po naszej porażce na polu bitwy.
6. Błąkamy się po tym świecie śmiertelników bez spokoju i szczęścia. O, jakież żałosne położenie nas spotkało – Indrę i innych!
7-8. Grzeszny Asura, który zapewnił bezpieczeństwo stronnikom Daitjów, sam wykonuje zadania które są przypisane słońcu, księżycowi, Waruṇie, Kuberze, Jamie, Indrze, Agniemu, wiatrowi, Gandharwom, Widjādharom, dobrym Ćāraṇom i innym.
9. Dlatego wypada, abyście nas, bogów szukających schronienia u was, ocalili. O władcy, prosimy, pomyślcie natychmiast o sposobie jego zgładzenia.
10. Po wysłuchaniu bogów, Wiszṇu i Śiwa bardzo się rozgniewali. Ich oczy płonęły z gniewu.
11. Wówczas wielka wspaniałość wyłoniła się z ust rozwścieczonych Wiszṇu i Śiwa oraz z ciał innych bogów.
12. Bogowie, którzy oddawali się medytacji nad Durgā, ujrzeli ogromny blask rozprzestrzeniający się we wszystkich dziesięciu kierunkach.
13. Ta niezwykle przerażająca wspaniałość, wychodząca z ciał bogów, połączyła się i stała się kobietą – samą Mahiszamardinī.
14. Jej olśniewająco jasna twarz powstała z blasku Śiwa, włosy z blasku Jama, a ramiona z blasku Wiszṇu.
15-18. Jej piersi uformowane zostały z blasku księżyca, talia z blasku Indry, łydki i uda z blasku Waruṇy, biodra z blasku ziemi, stopy z blasku Brahmā, palce u nóg z blasku słońca, palce dłoni z blasku Indry, nos z blasku Kubery, zęby z blasku patriarchów, oczy z blasku ognia, brwi z blasku zmierzchu, uszy z blasku wiatru, a jej pozostałe kończyny z blasku innych mieszkańców niebios. Tak bogini objawiła się na lotosowym tronie.
19. Widząc ją uformowaną z masy blasku bogów, wszyscy doznali wielkiej radości.
20. Zauważając, że nie posiada broni, Brahmā i inni bogowie postanowili w pełni ją wyposażyć.
21. Wówczas pan Śiwa ofiarował jej włócznię, pan Kryszṇa dał jej dysk, a Waruṇa—muszlę i pętlę.
22-23. Bóg ognia dał jej Śakti, bóg wiatru – łuk i kołczan pełen strzał, Indra – piorun i dzwon, Jama – wielką laskę, Pradźāpati – naszyjnik z koralików, Brahmā – naczynie na wodę, a słońce – lśniące włosy.
24-27. Kāla podarował jej miecz i błyszczącą tarczę, ocean mleka – piękny naszyjnik, dwie świeże sztuki materiału, diadem, kolczyki, bransolety, ozdoby w kształcie półksiężyca, piękne bransolety na kostki, naramienniki, naszyjnik i pierścienie. Wiśwakarman dał jej piękny topór, a ocean – różne bronie, nieprzebijalną zbroję, piękny wieniec i lotos.
28-29. Himawat podarował jej lwa i klejnoty różnych rodzajów. Kubera – naczynie wypełnione winem. Śesza – Nāgahāra o cudownej pracy jubilerskiej, inkrustowany różnymi cennymi klejnotami.
30. Tak uhonorowana bogini, obdarzona tymi i innymi podobnymi przedmiotami, ozdobami, bronią itd., zaczęła wielokrotnie wydawać głośne okrzyki.
31. Niebo wypełniło się jej przeraźliwym rykiem, który echem odbił się potężnie i wzburzył trzy światy.
32. Cztery oceany zadrżały i wezbrały. Ziemia się zatrzęsła. Bogowie nękani przez Mahisza wznieśli okrzyki zwycięstwa.
33. Wówczas bogowie wychwalali wielką Śakti, Ambikā w formie Mahālakszmī, słowami pełnymi oddania.
34. Widząc poruszenie świata, wrogowie bogów powstali z uniesionymi ramionami, z armiami gotowymi do walki.
35. Rozwścieczony Mahisza ruszył w kierunku dźwięku i ujrzał boginię, która przeniknęła trzy światy swoim pięknym blaskiem.
36. W międzyczasie miliony wielkich bohaterów pod wodzą Mahiszāsura przybyły tam z bronią.
37-38. Ćikszura, Ćāmara, Udagra, Karāla, Uddhaṭa, Bāszkala, Tāmra, Ugrāsja, Ugrawīrja, Biḍāla, Andhaka, Durdhara, Durmukha, Trinetra, Mahāhanu – ci oraz wielu innych, odważnych i biegłych w walce, przybyło na pole bitwy.
39. Minęło strasznie dużo czasu kiedy oni, mistrzowie broni i pocisków, walczyli z boginią.
40. Różne bronie i pociski miotane przez zastępy wrogów były natychmiast niweczone mocą bogini.
41. Wtedy bogini uderzyła i raniła zastępy wrogów – Ćikszura i innych – swoją maczugą, strzałami, włócznią, Śakti i siekierą.
42. Gdy jego armie upadły, demon Mahisza walczył z zastępami żołnierzy, które wyłoniły się z oddechu bogini.
43. Niektórych kopał kopytami, innych uderzał rogami, a jeszcze innych smagał ogonem i ryjem.
44. Po zabiciu Gaṇów wódz Asurów rzucił się na lwa bogini, aby go zabić. Wtedy ona wpadła w gniew.
45. Pełen wielkiej siły walił kopytami o ziemię, wyrwał górę swoimi rogami, cisnął nią i wydał potężny ryk.
46. O znakomity królu, ciężkie góry ciskane przez niego w każdą stronę spadały na pole bitwy z niebios.
47. Chmury rozszczepione jego rogami rozpadły się na kawałki. Ocean, uderzony jego ogonem, zatrząsł się i rozpryskiwał wodę daleko poza swoje brzegi.
48. Widząc tak rozwścieczonego demona Mahisza, Ambikā, opiekunka bogów, przygotowała się do jego zabicia.
49. Chwyciła pętlę i rzuciła nią na niego. Związała Asura Mahisza. Wówczas demon porzucił swoją przybraną postać.
50. Posługując się Mājā, stał się lwem. Gdy tylko Ambikā próbowała odciąć mu głowę, przemienił się w wojownika uzbrojonego w miecz.
51. Wówczas uderzyła go strzałami, gdy stał tam z mieczem i tarczą. Wtedy przybrał postać słonia i uderzył lwa swoją trąbą.
52. Bogini odcięła mu rękę swoim mieczem. Demon następnie powrócił do swojej pierwotnej formy.
53. Wzburzył wtedy trzy światy, zarówno istoty ruchome, jak i nieruchome. Wtedy Ćaṇḍikā, pełna chwały i czynów, wpadła w gniew.
54. Ponownie i ponownie piła napój. Z oczami przewracającymi się ze złości wybuchnęła gromkim śmiechem. Pyszny Asura, dumny ze swojej siły i dokonań, ryczał.
55. Wyrywał góry i rzucał w nią nimi. Ona zaś raziła je strzałami i zmieniała w pył.
56. Z twarzą zaczerwienioną wskutek upojenia napojem i z pobudzonymi zmysłami, przemówiła głosem potężnym niczym grzmoty chmur.

Bogini powiedziała:

57. „O głupcze, o demonie o zrujnowanym umyśle, dlaczego uparcie walczysz na próżno? Żaden z Asurów w trzech światach nie może stanąć przede mną.”

Mędrzec powiedział:

58. Mówiąc to, bogini rzuciła się na niego, przydeptała jego szyję i przebiła go swoją straszliwą włócznią.
59. Przyciśnięty jej stopą i przytłoczony jej mocą, Asura wydawał się być niemal martwy.
60. Mimo to wciąż walczył. Jego głowa została odcięta mieczem i upadł martwy na ziemię.
61. Wołając głośno „Biada! Biada!”, jego towarzysze, przerażeni bitwą, uciekli z pola walki, krzycząc „Ocal nas, ocal nas!”.
62. Bóg Indra i inni wychwalali boginię. Gandharwowie śpiewali pieśni, a niebiańskie tancerki tańczyły.
63. O królu, tak oto opowiedziałem ci o pochodzeniu Mahālakszmī. Teraz wysłuchaj z spokojnym umysłem o pochodzeniu Saraswatī.

Mędrzec powiedział:

1. Był Daitja Śumbha i drugi, równie potężny, Niśumbha. Trzy światy, w tym istoty ruchome i nieruchome, zostały zaatakowane przez tych dwóch braci.
2. Bogowie, dręczeni i nękani przez nich, udali się do Himalajów i oddali cześć Matce wszystkich istot, tej, która spełnia wszelkie pragnienia.

Bogowie powiedzieli:

3. O bogini Durgā, zwycięstwo dla ciebie! O ukochana przez swoich bliskich, bądź zwycięska. Cześć tobie, przyczyno ochrony trzech światów.
4. Cześć tobie, darczyńco wyzwolenia, cześć wielkiej Matce, przyczynie stworzenia, podtrzymania i zniszczenia świata.
5. O bogini w formie Kālikā, Tārā, Czinnamastā, Śrīwidjā, cześć tobie.
6. O bogini światów, w formie Bhairawa, cześć tobie. Cześć Bagalāmukhī (o surowej twarzy). Cześć Dhūmāwatī.
7. Cześć Tripurasundarī, Mātaṅgī, Adźitā (niezwyciężonej) i Widźajā.
8. Cześć Dźaja, Maṅgala Wilāsinī, tej, która przybiera formę dojarki i tej o przerażającej postaci.
9. Cześć tobie, o bogini, tobie, która jesteś niezwyciężona, o wiecznej formie, opiekunce tych, którzy szukają w tobie schronienia.
10. Cześć tej, którą można poznać przez filozofię Wedānty; cześć tobie, wielkiej duszy, bohaterce nieskończonych światów tego wszechświata.
11. Wychwalana przez bogów, uradowana bogini, ta, która obdarza darami, przemówiła do bogów: „Kto jest tu przez was wychwalany?”
12. Wówczas z ciała bogini wyłoniła się dziewica. Nawet zanim bogowie zdążyli mrugnąć, przemówiła do bogini z wielką czcią.
13. „O matko, ta pochwała jest skierowana do mnie przez niebiańskich mieszkańców, dręczonych przez potężnych Daitjów Śumbhę i Niśumbhę.”
14. Ponieważ wyłoniła się z wewnętrznych szat jej ciała, nazywana jest Kauśikī. Niszczycielka Asury Śumbhy jest wychwalana tym imieniem.
15. Jest także znana jako Ugratārikā i wielka Ugratārikā. Po źródle swojego objawienia jest nazywana Mātaṅgī.
16. Zwróciła się do bogów: „Wszyscy pozostawajcie tu bez obaw. Wykonam wasze zadanie bez najmniejszego trudu. Jestem niezależna.”
17. Po wypowiedzeniu tych słów bogini zniknęła. Ćaṇḍa i Muṇḍa – słudzy Śumbhy i Niśumbhy – ujrzeli boginię.
18. Widząc jej piękną formę radującą wzrok, zostali nią oczarowani. Stracili przytomność i upadli na ziemię.
19. Powróciwszy do swojego króla, opowiedzieli mu wszystko: „O królu, ujrzeliśmy niezwykle piękną kobietę, jakiej dotąd nie widzieliśmy.”
20. Siedziała na lwie na przepięknym szczycie Himawat i była otaczana przez dziewice bogów, które złożyły przed nią dłonie w geście szacunku.
21. Masowały jej stopy i dłonie, upinały jej włosy i nakładały czarny tusz na jej oczy.
22. Jedna z nich trzymała przed jej twarzą zwierciadło, inna podawała liść betel wraz z goździkami i kardamonem.
23. Niektóre podnosiły kości do gry, które upadły, i stały przed nią. Inne zdobiły jej ciało ozdobami i szatami.
24. Jej łydki i uda przypominają łodygę drzewa bananowego. Jej nos jest jak dziób papugi. Jej ramiona przypominają węże i pnącza. Nosi piękny pas. Bransolety na jej stopach wydają dźwięczne brzęczenie.
25. Naszyjniki z pereł unoszą się na jej piersiach, pachnących piżmem. Naszyjniki lśnią wokół jej szyi. Zabawiała się, przyozdobiona girlandami.
26. Ma półokrągłe znaki na czole. Nosi kolczyki wysadzane klejnotami. Jej splecione włosy są piękne. Jej twarz zdobią szerokie, troje oczu.
27. Jest niezniszczalna, obdarzona girlandami. Bransolety lśnią na jej rękach. Na palcach ma złote pierścienie. Lśniące bransolety sprawiają, że jej dłonie błyszczą.
28. Jest odziana w białe szaty. Lśni w pozycji lotosu z szafranowymi znakami na czole, które zdobi również księżyc.
29. Ma blask błyskawicy. Nosi cenne szaty. Jej piersi są wyniosłe pod jej okryciem. Trzyma wspaniałą broń w swoich ośmiu uniesionych ramionach.
30. W trzech światach nie ma kobiety wśród Asurów, Nāgów, Gandharwów ani Dānawów piękniejszej od niej.
31. Dlatego to tylko tobie przysługuje prawo do obcowania z nią, ponieważ jest klejnotem wśród kobiet, a ty, o panie, jesteś klejnotem wśród mężczyzn.
32. Usłyszawszy słowa Ćaṇḍy i Muṇḍy, wielki demon Śumbha wysłał do niej posłańca Sugrīwa.
33. „O posłańcu, na pokrytej śniegiem górze przebywa pewna piękna dama. Powiedz jej te moje słowa i przyprowadź ją tutaj bez zwłoki.”
34. Otrzymawszy taki nakaz, znakomity Dānawa Sugrīwa udał się do Himāćala i przemówił do wielkiej bogini, Matki Wszechświata.

Posłaniec powiedział:

35. O łagodna pani, Daitja Śumbha i jego brat Niśumbha są bardzo potężni i odważni. Są sławni w trzech światach.
36. O bogini, jestem posłańcem Śumbhy. Przybyłem z jego wiadomością, której, proszę, wysłuchaj.
37. „Pokonałem Indrę i innych w bitwie i odebrałem im ich klejnoty. Cieszę się udziałem bogów ofiarowanym im podczas rytuałów.
38. Jesteś klejnotem wśród kobiet, cenniejszym niż inne klejnoty. Wybierz mnie lub mojego młodszego brata, okazując swoją miłość.”
39. Po wysłuchaniu wiadomości Śumbhy przekazanej przez posłańca, Mahāmājā, ukochana małżonka Śiwy, przemówiła.

Bogini powiedziała:

40-41. O posłańcu, mówisz prawdę, a nie kłamstwo. Lecz złożyłam ślubowanie, że postaram się uczynić moim mężem jedynie tego, kto zdoła przełamać moją dumę i pokonać mnie w walce. Żaden inny nie wchodzi w grę.
42. Dlatego przekaż moje słowa Śumbhie i Niśumbhie. Niech którykolwiek z nich uczyni to, co uważa za właściwe.
43. Usłyszawszy te słowa bogini, Asura Sugrīwa powrócił do swego króla i zdał mu dokładną relację.
44. Po wysłuchaniu raportu posłańca, surowy władca Śumbha powiedział gniewnie do Dhūmrāksza, najwyższego ze swoich generałów.
45-46. O Dhūmrākszo, na pokrytej śniegiem górze Himālaja znajduje się piękna kobieta. Idź szybko i sprowadź ją tutaj. O znakomity Asuro, nie obawiaj się tej wyprawy. Jeśli zechce walczyć, będziesz musiał walczyć z pełną determinacją.
47. Otrzymawszy taki nakaz Daitja Dhūmrāksza udał się do Himālaja i przemówił do bogini, która była częścią Umā.
48. „O kobieto, zbliż się do mojego pana. W przeciwnym razie cię zabiję. Towarzyszy mi sześćdziesiąt tysięcy Asurów.”

Bogini powiedziała:

49. „O bohaterze, zostałeś wysłany przez króla Daitjów. Jeśli mnie zabijesz, cóż mogę dla ciebie uczynić? Lecz uważam za niemożliwe odejście bez walki.”
50. Po takiej przemowie, Dānawa Dhūmrāksza rzucił się na nią, lecz spłonął na popiół od samego dźwięku jej Huṅkāra.
51. Od tamtej pory bogini ta nazywana jest Dhūmāwatī na świecie. Gdy jest czczona, niszczy zastępy wrogów swoich wielbicieli.
52. Po śmierci Dhūmrāksza jego armia została zmiażdżona i pożarta przez rozwścieczonego lwa. Ci, którzy ocaleli, uciekli.
53. Gdy Śumbha usłyszał, że Daitja został zabity przez boginię, wpadł w gniew i zacisnął wargi.
54. Następnie wysłał Asurów – Ćaṇḍa, Muṇḍa i Raktabīdźa – jednego po drugim. Usłyszawszy taki rozkaz, Daitjowie udali się na miejsce, gdzie stacjonowała Ambikā.
55. Widząc boginię siedzącą na lwie, obdarzoną Aṇimā¹⁹⁰ i innymi Siddhi, jaśniejącą swoim blaskiem, najwięksi Dānawowie powiedzieli:
56. „O kobieto, pośpiesz się i udaj się do Śumbhy i Niśumbhy. W przeciwnym razie zabijemy cię wraz z twoimi Gaṇami i lwem.”
57. „O pani, wybierz go na swojego męża. Jest wychwalany przez strażników kierunków i innych. Osiągniesz błogość, której nie mogą osiągnąć nawet bogowie.”
58. Słysząc te słowa, bogini Ambā uśmiechnęła się i przemówiła słowami ciekawymi i pełnymi prawdy.
59. „Pan Śiwa, wielki Brahman, wieczny Bóg, jest jedyny. Nawet Wedy nie pojmują jego prawdziwej natury. Cóż więc mówić o Wiszṇu i innych?”
60. „Jestem jego subtelną Prakryti. Jak mogłabym wybrać innego na męża? Nawet jeśli kobieta jest owładnięta miłością, czy lwica wybiera szakala na swojego towarzysza?”
61. „Samica słonia nie wybiera osła, ani lampartka nie wybiera zająca. O Daitjowie, owładnięci przez Węża Śmierci, mówicie na próżno.”
62. „Wszyscy odejdźcie do Pātāli.¹⁹¹ Jeśli macie moc, walczcie.” Słysząc jej prowokujące słowa, Asurowie zwrócili się do siebie nawzajem.
63. „Nie zabijamy cię, ponieważ jesteś kobietą. Ale jeśli pragniesz bitwy, przygotuj się wraz ze swoim lwem.”
64. Gdy tak przemawiali, rozpoczęła się walka. Strzały spadały deszczem na polu bitwy, ostre strzały padały z obu stron.
65. Bogini walczyła z nimi lekko i w końcu zgładziła Asura wraz z Ćaṇḍą i Muṇḍą.
66. Chociaż żywili wrogie uczucia, ci wrogowie bogów ostatecznie osiągnęli ten świat, do którego trafiają jej wyznawcy.

Król powiedział:

1-2. O święty panie, o brāhminie, co uczynił Śumbha, ciemiężyciel bogów, gdy usłyszał, że Dhūmrāksza, Ćaṇḍa i Raktabīdźa zostali zabici przez boginię? Proszę, opowiedz mi to teraz. Pragnę usłyszeć oczyszczającą opowieść o bogini, przyczynie wszechświata.

Mędrzec powiedział:

3. O królu, gdy usłyszał, że najwybitniejsi Daitjowie zostali zabici, wielki Asura o godnej podziwu waleczności rozkazał swoim niezwyciężonym zwolennikom, którzy byli podekscytowani samą wzmianką o wojnie.
4. Na moje wezwanie Daitjowie z rodu Kālaki¹⁹² zebrali się tu ze swoimi armiami, w towarzystwie Kālakejów,¹⁹³ Maurjów,¹⁹⁴ Daurhrydów¹⁹⁵ i innych. Niech maszerują z nadzieją na zwycięstwo.
5. Po wydaniu rozkazów demonom, Śumbha i Niśumbha wsiedli do swoich rydwanów i wyruszyli. Ich armie również podążyły za nimi jak roje ciem wzlatujące z gór, z pewnością ku własnej zagładzie.
6. Rozbrzmiały Mrydaṅgi, Mardale, Bheriki, Diṇḍimy, Dźhardźhary i Ānaki. Podżegacze wojenni radowali się na polu bitwy. Ci, którzy się bali, uciekli, ratując życie.
7. Żołnierze w wojennych szatach przybyli na pole bitwy pełni ducha walki. Trzymając różne bronie i pociski, dokuczali sobie nawzajem, każdy pragnąc zwycięstwa.
8. Żołnierze na słoniach patrzyli na wroga z obojętnością. W towarzystwie władcy Asurów cieszyli się bitwą.
9. Dźwięk dochodzący z dział wznosił się wielokrotnie, sprawiając, że bogowie drżeli. Wielka ciemność spowiła niebo. Nawet rydwan słońca nie był widoczny.
10. Piechota wyruszyła w ogromnej liczbie, pragnąc zwycięstwa. Żołnierze na rydwanach, koniach, słoniach i innych zwierzętach wyruszyli radośnie w niezliczonych milionach.
11. Rozwścieczone słonie, przypominające ogromne czarne góry, rozlegały się swoimi trąbami na polu bitwy. Wielbłądy, przypominające małe wzgórza, wydawały chrapliwe dźwięki ze swoich gardeł.
12. Rżące konie, pochodzące z najlepszych ziem, z wielkimi ozdobami na szyjach, biegłe w znajomości swoich chodów, stawiały nogi na głowach słoni i unosiły się jak ptaki.
13. Widząc, jak armia wroga się zbliża, Ambikā trzymała swój łuk mocno napięty. Zadźwięczała dzwonem, co przeraziło wroga. Lew także potrząsnął grzywą i zaryczał.
14. Widząc ją ozdobioną pięknymi klejnotami, trzymającą broń i stojącą na górze Himālaja, Niśumbha przemówił słowami pełnymi emocji, jak człowiek biegły w rozumieniu uczuć pięknych kobiet.
15. „Nawet płatek kwiatu Mālatī (jaśminu) rzucony na piękne ciało kobiety takiej jak ty może sprawić ci ból. O bogini, jakże więc zamierzasz prowadzić straszliwą wojnę z tym samym cudownym ciałem?”
16. Wypowiedziawszy te słowa, wielki Asura zamilkł. Wtedy Ćaṇḍikā rzekła do niego: „O głupi Asuro, dlaczego mówisz na próżno? Albo walcz, albo wracaj do Pātāli.”¹⁹⁶
17. Bohaterski demon, rozwścieczony, zasypał pole bitwy cudownym deszczem strzał, tak jak chmury w czasie monsunu zsyłają ulewę.
18. Wraz ze swoimi aroganckimi zwolennikami demon walczył ostrymi broniami, takimi jak włócznie, topory, żelazne maczugi, parighi, łuki, Bhuśuṇḍikā, oszczepy, strzały o kształcie podkowy i wielkie miecze.
19. W tej bitwie wielkie słonie, przypominające czarne góry, z przebitymi czołami biegały tam i z powrotem. Sztandary Śumbhy i Niśumbhy, białe niczym lecące żurawie, trzepotały to tu, to tam.
20. Demony zostały rozgromione przez Kālikā jak ryby. Straszliwe konie zostały ścięte i zabite na polu bitwy. Inne demony zostały pożarte przez lwa.
21. Na polu bitwy płynęły strumienie krwi. Martwi żołnierze unosili się na powierzchni, ich splątane włosy przypominały mech, a ich górne szaty przypominały białą pianę.
22. Rozgorzała wielka walka, gdzie żołnierze o równym statusie walczyli między sobą. Kawalerzyści walczyli ze swoimi odpowiednikami, jeźdźcy na słoniach z innymi jeźdźcami na słoniach, woźnice rydwanów z woźnicami, a piechurzy z piechurami.
23. Wtedy Niśumbha pomyślał sobie: „Nastał straszliwy czas. Nawet biedak może stać się bogaty, a bogaty może stracić wszystko, jeśli los mu nie sprzyja.”
24. „Głupiec może stać się inteligentny, a człowiek mądry może utracić swój rozum. Nikczemnik może być wychwalany przez szlachetnych. Wielcy i potężni mogą zostać pokonani. Słabi mogą odnieść zwycięstwo w wojnie.”
25. „Zwycięstwo lub porażka przychodzą naturalnie zgodnie z wolą Pana. Ani Śiwa, ani Brahmā, ani Wiszṇu nie byli w stanie złamać jego praw.”
26. „Bohaterowie nie przychodzą na pole bitwy, aby się wycofać. Ale jak mogę osiągnąć zwycięstwo w walce z tą kobietą, która zniszczyła całą moją armię?”
27. „Zaiste, ta kobieta to prastara Prakryti, wielka Śiwā, która przyszła tutaj, aby wypełnić zadanie bogów i zniszczyć armię Daitjów. Nigdy nie może być ona zwyczajną kobietą.”
28. „Dla tych, którzy pragną zakosztować przyjemności wojny, hańbą jest zarówno zginąć z rąk kobiety, jak i zabić kobietę. Mimo to, jak pokażemy nasze twarze królowi Asurów, jeśli nie podejmiemy walki?”
29. Tak rozmyślając, wsiadł na wielki rydwan prowadzony przez woźnicę i pośpieszył na miejsce, gdzie znajdowała się małżonka Śiwy – bogini, której młodość była pożądana przez niebiańskie nimfy.
30. Zwrócił się do niej tymi słowy: „O bogini, jaki pożytek z zabijania najemnych żołnierzy? Jeśli pragniesz walki, odziani w wojenne szaty, zmierzymy się ze sobą oboje.”
31. Wtedy bogini zwróciła się do Kālī: „Spójrz na głupią ambicję tych dwóch Asurów. Czas, który popycha do dobrych i złych czynów, sprawia, że umysł działa w inny sposób, gdy zbliża się klęska.”
32. Wtedy Niśumbha zaatakował zarówno Ćaṇḍikā, jak i Kālī tysiącami strzał. Śiwā rozbiła tysiące strzał wystrzelonych przez Asura deszczem własnych strzał.
33. Następnie podniósł on swój lśniący miecz wraz z tarczą i uderzył lwa w głowę. Bogini wielkim mieczem przecięła go, jak drwale rąbią drzewo siekierą.
34. Gdy miecz pękł, wystrzelił w jej pierś strzałę. Strzała również została zniszczona. Następnie rzucił trójząb, który bogini rozbiła pięścią na pył.
35. Gotowy na śmierć, bohaterski Asura chwycił maczugę i rzucił się na nią. Ona za pomocą ostrza swojego trójzębu zmieniła maczugę w pył. Demon roztrzaskał trójząb inną maczugą.
36. Następnie bogini uderzyła Niśumbhę swoimi ostrymi, straszliwymi, wężowymi zatrutymi strzałami, które zwykły pić krew Asurów i powaliła go na ziemię.
37. Kiedy jego młodszy brat, pełen honoru i siły, upadł, Śumbha wpadł we wściekłość. Ośmioręki demon usiadł w rydwanie i udał się tam, gdzie znajdowała się Śiwā.
38. Ona zadęła w konchę Arindama i wydała nieznośny dźwięk napiętego łuku, a lew potrząsnął swoją grzywą i zaryczał. Całe niebo zabrzmiało od trzykrotnego echa.
39. Wtedy Matka Wszechświata wybuchła gromkim śmiechem, sprawiając, że wszystkie demony zadrżały ze strachu. Bogowie wznosili okrzyki „Zwycięstwo”, gdy wyzwała Asurów do walki.
40. Król Daitjów rzucił włócznię o lśniących płomieniach, która została zniszczona przez meteor. Śiwā roztrzaskała strzały wystrzelone przez Śumbhę, a on również rozbił strzały wystrzelone przez Śiwę na tysiące kawałków.
41. Podniosła swój trójząb i uderzyła wielkiego Asura. Upadł nieprzytomny, wstrząsając niebem i ziemią wraz z oceanem, niczym góra, której skrzydła zostały odcięte przez Indrę.¹⁹⁷
42. Cierpiąc z powodu bólu spowodowanego trójzębem, potężny demon, ciemiężyciel bogów, stworzył dziesięć tysięcy rąk i za pomocą swojego dysku uderzył Kālī i Ćaṇḍikā wraz z lwem.
43. Bogini, bawiąc się, rozbiła dysk, który rzucił Asura, po czym zraniła go i uderzyła trójzębem. Tak oto obaj znaleźli swój koniec z rąk Śiwā, której lotosowe dłonie uświęcają wszechświat, i osiągnęli wielkie królestwo.
44. Gdy potężni Niśumbha i Śumbha, znani ze swoich straszliwych czynów, zostali zabici, Daitjowie udali się do Pātāli.¹⁹⁸
45. Innych pożarł lew Kālī. Pozostali Asurowie, przerażeni do granic możliwości, uciekli we wszystkie strony.
46. Rzeki o czystych wodach znów płynęły swoimi ścieżkami; wiatry powiewały delikatnie, przyjemne w dotyku; niebo stało się jasne.
47. Bogowie i mędrcy wznowili ofiary, Pan Indra i bogowie znów poczuli błogość.
48-49. O panie, ta opowieść o Umā jest święta i zasługująca na zasługi. Opowiada o zniszczeniu króla Daitjów. Ten, kto regularnie czyta ją z wiarą, cieszy się wszystkimi ziemskimi przyjemnościami, niedostępnymi nawet dla bogów, i osiąga siedzibę Umā dzięki łasce bogini.
50. Tak oto narodziła się bogini, zabójczyni Śumbha. Mówi się, że jest Ona Saraswatī. O królu, objawiła siebie jako część Umā.

Mędrcy powiedzieli:

1-2. O Sūto, najwspanialszy spośród wszechwiedzących, proszę wspomnij o inkarnacji Umā, bogini wszystkich światów i matki Saraswatī. Jest ona wychwalana jako pierwotna Prakryti najwyższego Brahmana. Jest zarówno uwarunkowana, jak i pozbawiona formy. Jest wcieleniem wiecznej błogości. Ona jest Satī.

Sūta powiedział:

3. O mędrcy, słuchajcie z miłością wielkiej historii, której doskonała znajomość sama w sobie pomaga człowiekowi osiągnąć najwyższy cel.
4. Pewnego razu doszło do starcia między bogami a Asurami. Dzięki mocy bogini bogowie odnieśli zwycięstwo.
5. Wówczas bogowie stali się dumni i wyniośli. Chwalili się—„Jesteśmy błogosławieni. Cóż mogą nam zrobić Asury?”
6. Naszej ogromnej mocy Asury się boją. Poszli do Pātali, mówiąc: „Uciekajcie, uciekajcie”.
7. Wtedy wszyscy oni tak zawołali: „Cudowna jest siła, wspaniałość i szczęście bogów, którzy poniżyli rasę Daitjów.”
8. Wtedy pojawiła się masa wspaniałości, której niezwykły widok zaskoczył bogów.
9. Nieświadomi prawdziwej chwały i intencji bogini chcącej stłumić ich arogancję, Asury powiedziały z trudem w gardłach: „Co to jest? Co to jest?”
10. Wtedy Pan Indra rozkazał bogom: „Idźcie wszyscy, zbadajcie to i ustalcie, co to jest.”
11. Namawiany przez Indrę bóg wiatru zbliżył się do tej wspaniałości i zwrócił się do niej: „Kim jesteś?” Wspaniałość również zadała mu to samo pytanie.
12. Tak zapytany przez wielką masę wspaniałości, bóg wiatru odpowiedział arogancko: „Jestem Wāju, żywotnym oddechem wszechświata.”
13. „Wszystko we wszechświecie, ruchome czy nieruchome, jest we mnie wplecione jak osnowa i wątek. Jestem podporą wszystkiego. Poruszam całym wszechświatem.”
14. Wtedy wielka wspaniałość powiedziała: „Jeśli jesteś w stanie poruszać, o bogu wiatru, proszę, porusz to źdźbło trawy, które przed tobą postawiłam. Poruszaj nim, jak chcesz.”
15. Wtedy bóg wiatru spróbował je poruszyć wkładając w to wszelki wysiłek. Ale źdźbło trawy nie poruszyło się ze swojego miejsca. Wtedy został upokorzony.
16. Bóg wiatru udał się w milczeniu do zgromadzenia Indry. Tam opowiedział o szczegółach swojego niepowodzenia.
17. „Fałszywa jest nasza duma, że jesteśmy panami. W rzeczywistości jesteśmy bezradnymi, nieistotnymi stworzeniami.”
18. Wtedy Indra wysłał wszystkich bogów. Kiedy nie mogli niczego sobie uświadomić, Indra sam tam poszedł.
19. Widząc nadchodzącego Indrę, nieznośna wspaniałość natychmiast zniknęła. Indra był zaskoczony.
20. Wtedy Indra pomyślał sobie raz po raz: „Szukam schronienia tylko u tego, którego zachowanie jest takie.”
21-22. W międzyczasie, aby ich pobłogosławić i usunąć ich arogancję, Śiwā, ucieleśniona forma nieskazitelnej radości, istnienia, wiedzy i błogości, objawiła się dziewiątego dnia jasnej połowy miesiąca Ćaitra, gdy słońce było w zenicie.
23. Jaśniejąc pośród masy wspaniałości, rozświetliła wszystkie kierunki swoim blaskiem. Oświeciła bogów, mówiąc: „Tylko ja jestem Brahmanem.”
24. W swoich czterech dłoniach trzymała błogosławieństwa, pętlę, szpikulec i mistyczny gest ochrony. Służyły jej Wedy i wyglądała pięknie, dumna ze swojej kwitnącej młodości.
25. Nosiła czerwone szaty i czerwone girlandy. Jej ciało było pokryte czerwonym sandałowym mazidłem. Lśniła jak milion bogów miłości. Jej blask dorównywał blaskowi miliona księżyców.
26. Wielka Mājā, w formie immanentnej duszy wszystkiego, kosmicznego świadka wszystkich istot i wielkiego Brahmana, przemówiła.

Umā powiedziała:

27. Ani Brahmā, ani Wiszṇu, ani Śiwa – pogromca demona Tripura – nie mogą przede mną blefować. Cóż dopiero inni bogowie?
28. Wielkim Brahmanem, wielkim światłem w formie dwóch Prāṇawa, jestem tylko ja. Jestem wszystkim. Nie ma nikogo poza mną.
29. Choć jestem pozbawiona formy, posiadam formy. Stanowię wszystkie zasady. Jestem wieczna, a moje atrybuty są niepodważalne. Jestem zarówno przyczyną, jak i skutkiem.
30. Czasami przybieram postać kobiety, czasami mężczyzny. Czasami obie te formy. Jestem boginią przybierającą wszelkie formy.
31. Jestem stwórcą, opiekunką i niszczycielką świata. Jestem oczarowującą siłą wszechświata.
32. Wszystkie Śakti: Kālī, Lakszmī i Saraswatī, jak również inne, są zrodzone z moich części. Podobnie wszystkie sztuki mają swoje źródło we mnie.
33. Dzięki mojej mocy demony zostają przez was pokonane. Nie wiedząc, jaka jest moja prawdziwa natura, przechwalacie się, że jesteście panami wszystkiego.
34. Tak jak mag sprawia, że drewniana lalka tańczy, tak też ja, bogini, sprawiam, że wszystkie żywe istoty tańczą.
35. Ze strachu przede mną wiatr wieje, bóg ognia płonie, a strażnicy kierunków wykonują swoje obowiązki.
36. Jako ta, która jest niezależna, bawię się, czasami obdarzając zwycięstwem bogów, a czasami Daitjów.
37. To moja forma jest opisana w Wedach jako niezniszczalna, wielkie schronienie, to, co jest poza Mājā, to, co jest większe niż największe.
38. Moja forma jest dwojaka—Saguṇa i Nirguṇa. Pierwsza jest związana z Mājā, a druga jest od niej wolna.
39. O bogowie, obdarzeni oddaniem, poznajcie to i porzućcie swoją arogancję, oddajcie mi cześć, wiecznej Prakryti.
40. Słysząc pełne miłosierdzia słowa bogini, bogowie wychwalali ją, z opuszczonymi w oddaniu ramionami.
41. „O bogini wszechświata, wybacz nam. O bogini, bądź zadowolona. O matko, nie pozwól, abyśmy znów stali się aroganccy. Prosimy, bądź dla nas łaskawa.”
42. Od tego czasu bogowie zaczęli czcić ją tak jak wcześniej. Porzucili swoją arogancję i oczyścili umysł.
43. O brāhmini, tak oto opowiedziałem wam o objawieniu Umā. Samo słuchanie tej historii pozwala ludziom osiągnąć najwyższe królestwo.

Mędrcy powiedzieli:

1. O inteligentny, wszyscy jesteśmy spragnieni słuchania opowieści o Durgā każdego dnia. Prosimy, opowiedz nam, prosimy, kolejną cudowną historię o bogini.
2. O Sūto, najwspanialszy wśród gawędziarzy, nie jesteśmy nasyceni, nawet gdy słuchamy różnych słodkich historii opowiadanych przez ciebie.

Sūta powiedział:

3. Najpotężniejszy syn Ruru, znany jako Durgama, zdobył cztery Wedy dzięki błogosławieństwu udzielonemu mu przez Brahmā.
4. Uzyskawszy tę siłę, której nawet bogowie nie mogli pokonać, szerzył spustoszenie na ziemi, sprawiając, że bogowie drżeli w niebie.
5. Gdy Wedy zostały zniszczone, święte obrzędy upadły. Brāhmini i bogowie odstąpili od właściwego postępowania.
6. Nikt nie ofiarowywał darów, nikt nie podejmował pokuty; nie było ani czci, ani ofiar. Wówczas ziemię nawiedziła wielka susza, trwająca sto lat.
7. W trzech światach zapanował wielki lament. Ludzie cierpieli, dręczeni głodem i pragnieniem.
8. Rzeki, oceany, zbiorniki wodne, studnie i jeziora wyschły. Drzewa i rośliny zwiędły.
9. Widząc cierpienie nękające świat, bogowie szukali schronienia u Jogicznej Mājā, Maheśwarī.

Bogowie powiedzieli:

10. O Mahāmājā, ocal swój lud. Powściągnij swój gniew, inaczej światy zostaną zniszczone.
11-12. O oceanie miłosierdzia, o opiekunko udręczonych, zabij także tego demona, tak jak zabiłaś Śumbha, Niśumbha, Dhūmrāksza, Ćaṇḍa, Muṇḍa, Raktabīdźa, Madhū, Kaiṭabha i Mahisza.
13. Dzieci popełniają błędy na każdym kroku, ale kto na świecie je toleruje, jeśli nie matka?
14. Gdy bogów i brāhminów dotykają nieszczęścia, wcielasz się dla dobra świata.
15. Słysząc o nieszczęściu bogów, miłosierna bogini ukazała im swoją postać posiadającą wiele oczu.
16. Bogini, której lotosowa twarz promieniała radością, trzymała w swoich czterech dłoniach łuk, strzały, lotos oraz różne owoce i korzenie.
17. Widząc swoich ludzi spalonych i udręczonych, bogini była zasmucona. Z oczami pełnymi współczucia płakała przez dziewięć dni i nocy.
18. Jej łzy zamieniły się w tysiące strumieni wypływających z jej oczu. Światy, rośliny i zioła lecznicze zostały przez nie ożywione.
19. Przemieniły się w rzeki i oceany o głębokich wodach. Warzywa, korzenie i owoce zaczęły rosnąć na ziemi.
20. Uczonym i bogom rozdała owoce trzymane w dłoniach. Krowom dała delikatne źdźbła trawy, a innym istotom rzeczy, na które zasłużyli.
21. Wszyscy, w tym bogowie, brāhmini i ludzie, zostali nasyceni. Wtedy bogini powiedziała: „Co jeszcze mogę dla was uczynić?”
22. Wówczas bogowie zebrali się razem i powiedzieli: „Ludzie zostali uszczęśliwieni i zaspokojeni. O bogini, bądź łaskawa i odzyskaj Wedy zabrane przez Durgama.”
23. Po wypowiedzeniu „Niech tak będzie” bogini powiedziała: „Idźcie wszyscy do swoich siedzib. Wkrótce zwrócę wam Wedy.”
24. Następnie radośni bogowie powrócili do swoich siedzib, oddając pokłon bogini, przyczynie wszechświata, której oczy przypominały w pełni rozkwitłe błękitne lotosy.
25. Wówczas w trzech światach – w niebie, na ziemi i w przestworzach – powstał wielki zgiełk. Gdy syn Ruru to usłyszał, natychmiast obległ miasto.
26. Wtedy Śiwā stworzyła wokół wielki krąg blasku, aby chronić bogów, a następnie sama z niego wyszła.
27. Rozpętała się wielka bitwa między boginią a Daitją. Oboje zasypali siebie nawzajem strzałami, przebijając swoje zbroje.
28-29. W międzyczasie z Kālī wyłoniło się dziesięć pięknych form, mianowicie: Tārā, Czinnamastā, Śrīwidjā, Bhuwaneśwarī, Bhairawī, Bagalā, Dhūmrā, Śrīmattripurasundarī, Mātaṅgī i Mahāwidjā, trzymające broń w dłoniach.
30. Następnie pojawiły się niezliczone boskie matki, noszące sierp księżyca i lśniące blaskiem przypominającym błyskawice.
31. Wówczas wybuchła straszliwa walka między Asurami a matkami. Armia syna Ruru, licząca sto Akszauhiṇī,¹⁹⁹ została zgładzona w bitwie.
32. Następnie bogini uderzyła Durgama ostrzem swojego trójzębu. Upadł na ziemię jak wyrwane z korzeniami drzewo.
33. W ten sposób, po jego zabiciu, bogini odzyskała cztery Wedy i zwróciła je bogom.

Bogowie powiedzieli:

34. O Ambikā, dla naszego dobra przyjęłaś tę postać o niezliczonych oczach. Dlatego mędrcy będą cię wychwalać jako Śatākszī.
35. Ponieważ podtrzymałaś światy warzywami wyrastającymi z twojego ciała, będziesz znana jako Śākambharī.
36. O Śiwā, ponieważ zabiłaś Daitję Durgama, będziesz znana jako Durgā.
37. O Jogiczna Mājā, o Mahābalā, o dawczyni wiedzy, o Matko wszechświata, składamy ci pokłon.
38. Pokłon bohaterce nieskończonych wszechświatów, znanej jako najwyższa bogini w Mahāwākjach jako Tattwamasi.²⁰⁰
39. O Matko, my, którzy nie znamy twojej mocy i wielkości, nie możemy należycie cię wychwalać, gdyż jesteś nieosiągalna przez słowa, umysł czy ciało, a twoimi oczami są słońce i księżyc.
40. Któż inny okaże nam, bogom, miłosierdzie, jeśli nie wielka bogini Śatākszī, Matka?
41. Powinnaś dołożyć wszelkich starań, aby trzy światy nie były nieustannie nękane przeszkodami, a nasi wrogowie zostali zniszczeni.

Bogini powiedziała:

42. Tak jak krowy w popłochu biegną, gdy widzą swoje cielęta w niebezpieczeństwie, tak też ja, Satī, poruszam się w pośpiechu, gdy widzę was w niedoli.
43. Nawet jedna chwila wydaje mi się całą Jugą, jeśli was nie widzę, ponieważ postrzegam was jako moje własne dzieci, dla których jestem gotowa oddać życie.
44. Nie macie powodów do troski ani niepokoju, jeśli jesteście obdarzeni oddaniem, dopóki stoję przy was, niszcząc wasze cierpienie.
45. W ten sam sposób, w jaki zabiłam Daitjów, zgładzę również Asurów. Nie macie co do tego wątpliwości. To prawda, mówię prawdę.
46-47. Narodzę się z łona w rodzinie pasterzy jako córka Jaśodā, żony Nandā, gdy Śumbha i Niśumbha narodzą się jako Daitjowie. Zabiję demony i stanę się sławna. Ludzie będą mnie zatem nazywać Nandadźā.
48. Ponieważ przyjmę formę pszczoły i zabiję demona Aruṇę, ludzie będą mnie wychwalać jako Bhrāmarī.
49. Ponownie przyjmę straszliwą formę i pożrę Rākszasów. Wówczas będę znana jako Bhīmā Dewī.
50. Za każdym razem, gdy Asurowie będą szerzyć spustoszenie, z pewnością się wcielę i będę działać dla waszego dobra.
51. Bogini Śatākszī, Śākambharī i Durgā są jednością. We wszystkich trzech jest ta sama istota.
52. Nie ma bogini tak współczującej jak Śatākszī, wielka bogini, która przez dziewięć dni płakała, widząc swój lud spalony i udręczony.

Mędrcy powiedzieli:
1. O błogosławiony uczniu Wjāsy, o Sūto, najwspanialszy spośród znawców Purāṇ, pragniemy usłyszeć kolejną opowieść o Panu.
2. Chcemy usłyszeć o najwznioślejszych świętych obrzędach Umā, Matki Wszechświata, o tych, które wielki Ātman Wjāsa usłyszał od Sanatkumāry.

Sūta powiedział:
3. Wszyscy jesteście błogosławionymi wielkimi duszami, oddanymi świętym rytuałom bogini. Teraz słuchajcie z oddaniem dobrze strzeżonej tajemnicy wielkiej Śakti.

Wjāsa powiedział:

4. O wszechwiedzący Sanatkumāro, o inteligentny synu Brahmā, pragnę usłyszeć o cudownych świętych rytuałach Umā.
5. Proszę, powiedz mi, co sprawia radość wielkiej Matce. Jakie są ich cechy i jak można je skutecznie wykonywać?

Sanatkumāra powiedział:

6. O Dwaipājana o wielkim intelekcie, słuchaj uważnie pełnego opisu tajemnicy, o którą pytasz.
7. Opisane zostały trzy ścieżki chwalebnej Matki, które przynoszą zarówno ziemskie przyjemności, jak i wyzwolenie. Są to ścieżki wiedzy, świętych rytuałów i oddania.
8. Dźńānajoga to zjednoczenie umysłu z Ātmanem. Zjednoczenie z zewnętrznymi obiektami nazywa się Krijājoga.
9. Bhaktijoga to koncepcja jedności Ātmana z boginią. Spośród tych trzech przedstawię szczegółowo Krijājoga.
10. W pismach świętych stwierdza się, że oddanie rodzi się z działań, wiedza rodzi się z oddania, a wyzwolenie jest wynikiem wiedzy.
11. O wspaniały mędrcu, główną przyczyną wyzwolenia jest Joga. Krijājoga jest najwspanialszym środkiem do wyzwolenia.
12. Należy zrozumieć, że Mājā to Prakryti, a jej władczyni to wieczny Brahman. Po uświadomieniu sobie tożsamości tych dwóch, człowiek zostaje uwolniony od więzów świata.
13-14. O Wjāso, posłuchaj o zasługach osoby, która wznosi świątynię dla bogini, niezależnie od tego, czy jest ona z kamienia, drewna czy gliny. Ten, kto buduje świątynię dla bogini, osiąga takie same korzyści, jakie codziennie zdobywa osoba oddająca cześć poprzez Jogę. Ten cnotliwy człowiek, który wznosi świątynię dla chwalebnej Matki, umożliwia wyzwolenie tysiącom przodków i potomków swojej rodziny.
15. Grzechy popełnione przez człowieka w ciągu milionów narodzin, zarówno małe, jak i wielkie, zostają zgładzone w chwili, gdy położony zostaje fundament pod świątynię chwalebnej Matki.
16-17. Chwalebna, wielka Ambā jest najwspanialsza spośród wszystkich bóstw, tak jak Gaṅgā i Śoṇa wśród rzek, ziemia w wytrwałości, ocean w majestacie, a słońce wśród planet.
18. Jest najważniejsza spośród wszystkich bóstw. Ten, kto buduje jej świątynię, osiąga moc ugruntowaną w każdym narodzeniu.
19-21. Ten, kto wznosi świątynię Matki w którymkolwiek z tych świętych miejsc, zostaje uwolniony od więzów—mianowicie w Wārāṇasī, Kurukszetra, Prajāg, Puszkara, na brzegach Gaṅgā lub wybrzeżach oceanu, w Naimisza, Amarakaṇṭaka, wysoce zasłużonym Śrīparwata, Gokarṇa, Dźńānaparwata,²⁰¹ Mathura, Ajodhjā, Dwārawatī itd.
22. Człowiek jest czczony w Maṇidwīpie przez tyle tysięcy lat, ile lat wytrzymuje mur z cegieł.
23. Ten, kto wykonuje posągi z pełnym zestawem cech, bez obaw osiąga rzeczywiście wielkie królestwo Umā.
24. Po zainstalowaniu wizerunku bogini przy pomyślnym układzie gwiazd, pod wpływem korzystnych planet i we właściwym sezonie, człowiek staje się spełniony i błogosławiony łaską Jogamājā.
25. Po zainstalowaniu pomyślnego wizerunku bogini można wybawić ludzi ze swojej rodziny, zarówno tych z przeszłości, jak i przyszłości.
26. O wielki mędrcze, zasługa płynąca z zainstalowania bogini jest stokroć większa niż ta, którą osiąga się poprzez ustanowienie trzech światów.
27. Nie można obliczyć zasługi człowieka, który instaluje bóstwa Pańćājatana²⁰² z Ambikā w centrum i pozostałymi czterema w czterech kierunkach.
28-31. Osiąga się wielką zasługę, powtarzając imiona Wiszṇu milion razy podczas zaćmień słońca i księżyca, sto milionów razy powtarzając imiona Śiwa, milion razy powtarzając imiona Śrīdewī, milion razy budując pałac dla bogini. Dla człowieka, który instaluje wizerunek bogini, Matki wszechświata, tożsamej z trzema Wedami, nie ma niczego, co byłoby niedostępne, dzięki zasłudze chwalebnej Matki. Jego synowie, wnukowie i inni potomkowie rozkwitają. Wszystkie jego grzechy znikają.
32. Nawet ci, którzy pragną mentalnie zainstalować wspaniały wizerunek, osiągają wielkie królestwo Umā, niedostępne nawet dla mędrca.
33-34. Jeśli człowiek, widząc wizerunek będący w trakcie tworzenia lub świątynię w budowie, pomyśli: „Jeśli zdobędę wystarczająco dużo bogactwa, też zbuduję”, jego rodzina bez wątpienia osiągnie niebo. Co w trzech światach może być niedostępne dzięki mocy Mahāmājā?
35. Ci, którzy polegają wyłącznie na bogini, przyczynie wszechświata, nie są zwykłymi ludźmi. Są Gaṇami samej Bogini.
36. Ci, którzy powtarzają dwie sylaby „U-mā” dzień i noc, siedząc, śpiąc lub poruszając się, stają się Gaṇami Śiwā.
37. Ci, którzy czczą boginię Śiwā kwiatami, kadzidłem i lampami, czy to jako codzienny rytuał, czy z powodu określonych okazji, osiągną siedzibę Umā.
38. Ci, którzy czyszczą, szorują i pokrywają ołtarz bogini krowim łajnem lub gliną, osiągną siedzibę Umā.
39. Matka bogini obdarza błogosławieństwem rodzinę osoby, która buduje dla niej piękną świątynię.
40. Chwalebna Matka powtarza dzień i noc: „Niech moi wielbiciele żyją sto lat. Niech nie staną się ofiarami przeciwności losu.”
41. Dziesięć tysięcy ludzi od osoby, która stworzyła wizerunek bogini Umā, jest czczonych w Maṇidwīpa.²⁰³
42. Cokolwiek aspirant pragnie po zainstalowaniu i czczeniu wizerunku bogini, osiąga to.
43. Któż może obliczyć zasługę człowieka, który dokonuje rytualnej ablucji zainstalowanego wizerunku chwalebnej Matki, namaszczając go klarowanym masłem po wcześniejszym nasmarowaniu miodem?
44. Wielbiciel powinien dokonać rytualnej kąpieli bogini wodą zapachową z sandału, aguru, kamfory, māṃsī, mustā itd. lub mlekiem od jednobarwnych krów.
45. Najwspanialsza ofiara powinna być złożona z kadzidła zawierającego osiemnaście składników. Obrzęd ofiarowania światła dla bogini powinien składać się z knotów nasączonych ghī lub kamforą.
46. W piątym, ósmym, dziewiątym i dziesiątym dniu ciemnej połowy miesiąca księżycowego oraz w dni nowiu, wielbiciel powinien czcić Matkę Światów wonnymi kwiatami.
47. Należy recytować Dźananīsūktę, Śrīsūktę lub Dewīsūktę albo intonować Mūlamantrę.
48. Wszystkie kwiaty, z wyjątkiem Wiszṇukrāntā i Tulasī, są miłe bogini, szczególnie lotos.
49. Ten, kto ofiaruje bogini złote lub srebrne kwiaty, udaje się do najwyższej siedziby, gdzie przebywają miliony Siddhów.
50-51. Po zakończeniu czci wielbiciel powinien odprawić rytuał przebaczenia za popełnione grzechy: „O bogini, o dawczyni szczęścia i błogości, bądź zadowolona.” Powinien ją wychwalać tymi słowami i medytować nad boginią siedzącą na lwie, obdarzającą błogosławieństwami i utrzymującą majestatyczny gest ochrony.
52. Po medytacji nad boginią, która obdarza wielbicieli ich pragnieniami, powinien złożyć różne dojrzałe owoce jako Naiwedja (ofiarowanie jedzenia).
53. Człowiek, który spożywa Naiwedja (ofiarowany pokarm) ofiarowaną Śiwa Śakti, usuwa wszelkie zanieczyszczenia i staje się czysty.
54. Ten, kto odprawia rytuał bogini trzeciego dnia jasnej połowy miesiąca Ćaitra, zostaje uwolniony z więzów egzystencji i osiąga najwyższy cel.
55-56. Uczony wielbiciel powinien tego samego dnia celebrować święto huśtawki. Powinien czcić Matkę Światów Umā i Śiwa kwiatami, cynobrem, szatami, kamforą, aguru, sandałem, kadzidłem, lampami, naiwedją, girlandami, wonnościami i innymi ofiarami.
57. Następnie powinien służyć bogini Ambā, przyczynie wszelkiego dobrobytu, wraz z Śiwą.
58. Śiwā spełnia wszystkie pragnienia temu, kto co roku odprawia rytuały z należytą starannością oraz święto huśtawki ku czci bogini.
59-61. Trzeci dzień jasnej połowy miesiąca Waiśākha nazywany jest Akszajatrytījā. Wielbiciel powinien tego dnia odprawić święte obrzędy Matki Wszechświata bez zmęczenia. Powinien czcić Gaurī i Śiwa kwiatami Mallikā, Mālatī Ćampā, Dźapā, Bandhūka i lotosem. Dzięki temu zgładzi grzechy popełnione w ciągu milionów wcieleń – myślą, słowem i czynem. Będzie cieszył się czterema celami życia w pełni.
62. Nie ma rzeczy niemożliwej do osiągnięcia dla osoby, która z wielką oddaniem czci boginię, po spełnieniu wszystkich rytuałów trzeciego dnia jasnej połowy miesiąca Dźjeszṭha.
63. Zgodnie z posiadanym bogactwem, należy odprawić święto powozu, które niezwykle cieszy boginię, trzeciego dnia jasnej połowy miesiąca Āszādha.
64-65. Powozem jest ziemia. Dwa koła to słońce i księżyc. Końmi są Wedy, a woźnicą lotosowo zrodzony Brahmā. Rydwan powinien być wysadzany klejnotami różnych rodzajów i ozdobiony girlandami kwiatów. Po wykonaniu rydwanu w ten sposób wielbiciel powinien zainstalować w nim Śiwā.
66. Człowiek obdarzony inteligencją powinien wyobrazić sobie, że chwalebna Ambikā siedzi w środku rydwanu, spoglądając na świat, aby go chronić.
67-69. Gdy rydwan się porusza, wielbiciel powinien wznosić okrzyki „Zwycięstwo!” oraz „O bogini, łaskawa dla udręczonych, chroń nas, którzy się do ciebie zwracamy”. Wielbiciel powinien czcić boginię przy dźwiękach instrumentów muzycznych. Rydwan powinien zostać przewieziony na granicę wioski, a bóstwo czczone w samym rydwanie. Po wychwaleniu bóstwa różnymi hymnami powinno ono zostać przyprowadzone do domu. Po oddaniu stu pokłonów wielbiciel powinien modlić się do Matki Wszechświata.
70-72. Człowiek obdarzony inteligencją, który odprawia czczenie, święte obrzędy, święto rydwanu oraz wielbi Matkę, trzeciego dnia jasnej połowy miesiąca Śrāwaṇa i Bhādrapada, raduje się wraz ze swoją rodziną. Na końcu udaje się do krainy Umā w najwyższych z wysokich światów.
73. Wielbiciel powinien przestrzegać świętych rytuałów Nawarātra w jasnej połowie miesiąca Āświna i bez wątpienia spełni swoje pragnienia.
74. Ani Brahmā, ani Śiwa, ani Kārttikeja, ani nikt inny nie mogą opisać skuteczności rytuału Nawarātra.
75-77. O wspaniali mędrcy, poprzez odprawienie rytuału Nawarātra, król Suratha, syn Wiratha, odzyskał swoje utracone królestwo. Inteligentny król Ajodhjā, Sudarśana, syn Dhruwasandhi, odzyskał swoje stracone królestwo. Odprawiając ten wielki rytuał i czcząc boginię, wajśja Samādhi, uwolniony z więzów świata, osiągnął wyzwolenie.
78-79. Śiwā spełnia mentalne pragnienia osoby, która odprawia rytuały we właściwy sposób w jasnej połowie miesiąca Āświna trzeciego, piątego, siódmego, ósmego, dziewiątego lub czternastego dnia.
80-81. Ten, kto odprawia święty rytuał trzeciego dnia jasnej połowy miesiąca Kārttika, Mārgaśīrsza, Pausza, Māgha i Phālguna oraz czci pomyślną boginię czerwonymi kwiatami, Karawīra i podobnymi, z kadzidłem, wonnościami, etc., osiąga spełnienie wszystkich pomyślnych pragnień.
82. Dla osiągnięcia błogosławionego życia małżeńskiego to wielkie wrata powinno być wykonywane przez kobiety. Powinno być również wykonywane przez mężczyzn dla zdobycia wiedzy, bogactwa i synów.
83. Rytuały takie jak Umāmaheśwara i inne są również miłe bogini. Powinny być odprawiane z oddaniem przez tych, którzy pragną wyzwolenia.
84. To kompendium jest niezwykle zasłużone, wzmacnia oddanie dla Śiwa. Jest pomyślne. Zawiera wiele anegdot. Przynosi zarówno ziemskie przyjemności, jak i wyzwolenie.
85. Ten, kto słucha go z oddaniem, opowiada je pobożnie, sam je czyta lub sprawia, że jest czytane, osiąga najwyższego Boga.
86. Ten, kto przechowuje je w swoim domu w formie rękopisu, napisanego pięknym pismem i odpowiednio czczonego, spełni wszystkie swoje pragnienia.
87. Nie będzie bał się demonów, duchów i innych złych istot w żadnym miejscu. Bez wątpienia osiągnie synów, wnuków i bogactwa.
88. Dlatego to urocze i zasłużone kompendium Umāsaṃhitā powinno być zawsze słuchane i czytane przez tych, którzy poszukują oddania dla Śiwa.