Wājawīja Saṃhitā (2) – Rozdział 5 – Wiedza o zasadzie Paśupati

Upamanju powiedział:

1. Ten wszechświat istot ruchomych i nieruchomych jest kosmicznym ciałem władcy bogów. Paśu wcale tego nie wiedzą z powodu zawiłości Pāśa.
2. O potomku rodu Jadu, nie znając Jego wielkiej natury, nigdy niezmiennej i wolnej od wątpliwości, niektórzy mędrcy nazywają go wieloma, choć jest jednym.
3. O wielkim panie, bez początku i śmierci, niektórzy mówią, że jest Aparabrahmarūpą, inni, że jest Parabrahmarūpą.
4. Według nich Aparabrahmarūpa to ten aspekt, gdy bóstwo utożsamia się z żywiołami, Antaḥkaraṇą, Indrijami, Pradhāną i przedmiotami zmysłowymi. Parabrahman jest wielkim Brahmanem w formie Ćit.
5. Bóstwo nazywa się Brahmanem, ponieważ jest ogromne i się rozszerza. Niektórzy mówią, że Īśa ma formę Widjā i Awidjā. Tak istnieją dwie formy pana Brahmana, władcy Brahmy.
6. Mówią, że Widjā to Ćetanā (świadomość), a Awidjā to Aćetanā (nieświadomość). Wszechświat również jest w formie Widjā i Awidjā, należących do Pana, nauczyciela wszechświata.
7. Nie ma wątpliwości, że wszechświat jest jego formą, ponieważ jest mu podporządkowany. Inni znają formę Śiwy jako złudzenie i Para Widjā.
8. Złudzenie zwykle oznacza Ajathābuddhi (niepoznanie rzeczywistości) w odniesieniu do przedmiotów. Widjā jest przeciwieństwem, gdzie wiedza jest w prawdziwej formie.
9. Wielka zasada jest wolna od zmiany i wątpliwości. Przeciwieństwo oznacza słowo Asat, jak wyjaśniają ci, którzy głoszą Wedy.
10. Ponieważ jest panem obu, Śiwa nazywany jest panem Sat i Asat. Niektórzy mówią, że ma formę Kszara i Akszara. Inni, że jest poza Kszara i Akszara.
11. Istoty żywe nazywane są Kszara. Kūṭastha nazywany jest Akszara. Obie te formy należą do pana, ponieważ są pod jego kontrolą.
12-13. Poza tymi dwoma jest Śiwa, spokojny. Dlatego nazywany jest Kszarākszarapara. Niektórzy mówią, że Śiwa jest wielką przyczyną, że jest formą uniwersalną i indywidualną oraz przyczyną obu. Samaszṭi jest nieprzejawionym, a Wjaszṭi jest przejawionym.
14. Są to formy pana, ponieważ funkcjonują zgodnie z jego wolą. Ponieważ on jest ich przyczyną, ci, którzy znają znaczenie “przyczyny”, mówią, że Śiwa, wielka przyczyna, jest przyczyną zarówno uniwersalną, jak i indywidualną.
15-17. Pan jest wyjaśniany przez niektórych jako ten, który istnieje w formie Dźāti i Wjakti. To, co istnieje w całych ciałach, nazywane jest Dźāti. Wjakti jest formą odrębnej jednostki i jest wsparciem Dźāti. Oba są chronione przez jego Ādźńā. Dlatego Pan nazywany jest Dźātiwjaktiwapus.
18-21. Niektórzy nazywają Śiwę Pradhāna-Purusza-Wjakta-Kālātmanem. Pradhāna to Prakryti. Purusza to indywidualna dusza. Dwadzieścia trzy zasady stanowią Wjakta (przejawioną) Prakryti. Kāla jest jedyną przyczyną przemiany stworzenia. Śiwa jest panem, stwórcą, aktywatorem, kierownikiem oraz przyczyną ewolucji i rozkładu tego wszystkiego. Jest jednym, cesarzem, nie narodzonym. Dlatego nazywany jest 'Pradhāna-Purusza-Wjakta-Kāla-Swarūpawān’. Jest przyczyną, przywódcą, zwierzchnikiem i stwórcą tego wszystkiego.
22. Niektórzy wymieniają go jako Ātmana Wirāṭ i Hiraṇjagarbhy. Hiraṇjagarbha jest przyczyną światów, Brahmy itd., Wirāṭ jest formą kosmiczną lub istotą.
23. Śiwa nazywany jest immanentnym i wielką duszą. Inni mówią, że jest Ātmanem Prādźńi, Taidźasy i Wiśwy.
24. Inni mówią, że jest czwartym bytem Saumją. Inni, że jest miernikiem, miarą i mierzonym, a także intelektem.
25. Jeszcze inni twierdzą, że jest twórcą, działaniem, skutkiem, narzędziem i przyczyną. Inni mówią, że jest Ātmanem czuwania, snu i głębokiego snu.
26. Niektórzy nazywają go czwartym (stanem) lub bytem poza czwartym. Inni mówią, że jest pozbawiony Guṇ lub je posiada.
27-33. Niektórzy nazywają go istniejącym w egzystencji światowej; inni mówią, że nie istnieje w egzystencji światowej. Jeszcze inni mówią, że jest wolny, niewolny, straszliwy, łagodny, namiętny, beznamiętny, bierny, aktywny, posiadający lub pozbawiony organów zmysłów, stały, niestały, kolorowy lub bezbarwny, widzialny, niewidzialny, wyrażalny, niewyrażalny, w formie słowa i dźwięku lub poza nimi, posiadający lub pozbawiony myśli i wiedzy, zrozumiały lub niezrozumiały, wielki i nie wielki.
34. Stąd jego wrodzona natura, prawdziwa forma, jest poddana wątpliwościom. Mędrcy nie mogą ustalić prawdziwej natury Pana z powodu różnych pomysłów i wierzeń.
35. Z drugiej strony tylko ci, którzy w pełni oddają się panu, znają Śiwę, wielką przyczynę, bez żadnego wysiłku.¹
36. Dopóki indywidualna dusza nie osiągnie urzeczywistnienia pierwotnego pana, który nie ma nad sobą pana i który jest władcą światów, pozostaje w nędzy, związana pętlą. Doznaje cierpień egzystencji światowej, następujących jak [obracające się] obręcze koła.
37. Kiedy widzący ujrzy stwórcę, pana o złotym kolorze, Puruszę, źródło Brahmy, odrzuca zarówno zasługi jak i grzechy i staje się nieskalany. Osiąga wielką równość lub zjednoczenie z panem.