Upamanju powiedział:
1. O Kryszṇa, to, co ci wyjaśniłem, jest działaniem – (karma) – które przynosi owoc tu i w zaświatach; jest to wielka synteza czynności rytualnych, pokuty, recytacji i medytacji.
2. Teraz opiszę wielką praktykę czci (pūdźā), ofiary ognia (homa), recytacji (dźapa), medytacji (dhjāna), pokuty (tapas) i dawania jałmużny (dāna), która już tutaj przynosi owoc ludziom podążającym za Śiwą.
3. Adept znający sens formuł modlitewnych (mantra) powinien najpierw osiągnąć pełną skuteczność mantry (saṃsādhana), ponieważ rytuał przynoszący widzialny owoc nie daje efektu inaczej.
4. Nawet gdy mantra została doprowadzona do skuteczności (siddha-mantra), mądry człowiek nie powinien pochopnie wykonywać czynu, którego owoc został zablokowany przez jakiś potężny, niewidzialny czynnik (adryszṭa).
5. Dla takiej przeszkody można wykonać zadośćuczynienie (niszkryti); dlatego najpierw, po zbadaniu znaków i wróżb, należy przystąpić do zadośćuczynienia.
6. Ten, kto z ułudy wykonuje działanie, które ma dać owoc w tym świecie, lecz czyni to w niewłaściwy sposób, nie otrzymuje owocu i staje się pośmiewiskiem.
7. Nie należy wykonywać działania nastawionego na natychmiastowy, widoczny skutek bez wiary (śraddhā), ponieważ ktoś pozbawiony wiary staje się niewierzącym, a niewierzący nie osiąga owocu.
8. Brak owocu nie jest winą Boga lecz skutkiem bezowocnego, źle wykonanego rytuału. Ci, którzy postępują dokładnie zgodnie z instrukcją rytualną, widzą owoc już tutaj.
9. Adept, który posiada skuteczną mantrę (siddha-mantra), usunął przeszkody (pratibandha) i wykonuje rytuał z pełną ufnością i wiarą (śraddhā), osiąga zamierzony owoc.
10. A jeśli pragnie jeszcze pełniej osiągnąć ten owoc, powinien praktykować wstrzemięźliwość (brahmaćarja) oraz nocą spożywać wyłącznie święty pokarm ofiarny (hawiszja), pudding mleczny (pājasa) lub owoce.
11. Nie powinien dopuszczać w myśli ani tym bardziej wykonywać czynów zakazanych, takich jak hiṃsā; powinien zawsze być czysty, nosząc jasne szaty i mając ciało posmarowane bhasmą.
12-13. Po przestrzeganiu właściwego postępowania, w pomyślny i sprzyjający dzień, w miejscu o cechach opisanych wcześniej i ozdobionym girlandami kwiatów, powinien posmarować ziemię krowim nawozem tak, jak nakazano, i nakreślić pomyślny lotos jaśniejący własnym blaskiem.
14. Powinien on mieć osiem płatków i pręciki, być wykonany z roztopionego złota o barwie stopu dźāmbūnada (najlepszy gatunek złota), a w środku posiadać serce lotosu (karṇikā) ozdobione wszystkimi klejnotami.
15. Lotos ten winien mieć łodygę odpowiednią do swego kształtu i zgodną z regułami, wytworzoną poprawnie ze złota w części korzeniowej.
16. W tej części powinien w myśli ustanowić moce takie jak aṇimā i pozostałe, a następnie zainstalować liṅga z odpowiednimi cechami – wykonaną z klejnotów, złota albo kryształu.
16. Umieściwszy właściwie liṅgę wraz z podstawką (wedikā), powinien przywołać i czcić tam niezmiennego Boga wraz z Ambā i wszystkimi Gaṇami.
17. Należy tam ustanowić postać Maheśwary, formę Pana – czteroramienną, o czterech twarzach, ozdobioną wszystkimi klejnotami.
18. Ma mieć jako odzienie skórę tygrysa, lekko uśmiechnięte oblicze, dłonie udzielające darów i ochrony, a także trzymać jelenia i topór.
19. Albo można go pojmować jako ośmioramiennego, jeśli taka forma odpowiada kontemplującemu; wówczas w prawych dłoniach trzyma trójząb (triśūla), topór, miecz i piorun (wadźra).
20. W lewych dłoniach powinien dzierżyć pętlę, hak (aṅkuśa), maczugę i węża; jego twarze, każda trójoka, lśnią niczym młode słońce.
21. Jego twarz wschodnia jest łagodna, o blasku odpowiadającym jej kształtowi; twarz południowa przypomina ciemną burzową chmurę i ma groźny wygląd.
22. Twarz północna jaśnieje jak koral i ozdobiona jest ciemnymi kosmykami; twarz zachodnia ma blask pełnego księżyca, jest łagodna, z półksiężycem na czole.
23. Na jego kolanach spoczywa najwyższa śakti znana jako Mahālakszmī, o barwie chmury burzowej, całkowicie czarująca.
24. Ustanowiwszy w ten sposób postać i scalając ją zgodnie z porządkiem, powinien przywołać ucieleśnionego Pana i czcić najwyższą Przyczynę.
25. Do obmycia powinien przygotować tam pańćagawję pochodzącą od łaciatej krowy, pańćāmrytę, oraz, w szczególności całe, niepokruszone ziarna ofiarne.
26. Z przodu powinien wykonać rytualny diagram (maṇḍala) ozdobiony sproszkowanymi klejnotami, a w jego centrum (karṇikā) umieścić dzban ofiarny poświęcony aspektowi Īśāny.
27. Następnie wokół niego ustawia dzban ofiarnySadjodźāty i pozostałych, po czym osiem dzbanówWidjeśa, kolejno zgodnie z kierunkami.
28. Wypełniwszy je wodą ze świętych miejsc, obwiązuje je sznurem jak poprzednio i umieszcza w nich święte składniki wraz z odpowiednimi mantrami i w zgodzie z przepisami.
29. Następnie nakrywa je całkowicie tkaniną z jedwabiu i umieszcza wszędzie mantry, każdą poprzedzoną właściwą mantrą główną.
30. Gdy nadejdzie czas obmycia, powinien obmyć Parameśwarę przy dźwiękach wszystkich pomyślnych tonów, używając pańćagawji i pozostałych składników.
31. Następnie należy przygotować wodę święconą trawą kuśa, wody umieszczone w złotych i klejnotami zdobionych naczyniach oraz wody nasycone wonnościami i kwiatami, wszystkie kolejno uświęcone mantrami.
32. Czerpiąc je kolejno i wypowiadając mantry, powinien nimi obmywać Maheśwarę, a następnie wykonać czynności ofiarne: złożyć wonności i kwiaty oraz zapalić światła.
33. Maść do namaszczenia nie powinna ważyć mniej niż jedną palę, a najwyżej jedenaście pal; ponadto należy ofiarować pomyślne i wonne kwiaty, a także złoto i klejnoty.
34. Należy składać niebieskie i inne lilie, liczne liście bilwy, czerwone lotosy oraz – jeśli są dostępne – także białe lotosy dla Śambhu.
35. Kadzidło powinno być sporządzone z czarnego aguru, z dodatkiem kamfory, masła klarowanego i balsamicznej żywicy guggul,1 a lampy przygotowane z masła łaciatej krowy, z knotami nasączonymi kamforą.
36. Należy czcić pięciu Brahmanów, sześć części oraz osłony rytualne; pokarm ofiarny (naiwedja) powinien być wielką potrawą ofiarną (mahāćaru), przygotowaną z mleka, cukru trzcinowego i masła klarowanego.
37. Woda do picia powinna być wonna od kwiatów pāṭala, lilii i lotosów; należy też złożyć dobrze przygotowane liście betelu wraz z pięcioma wonnymi przyprawami.
38. Należy ofiarować ozdoby wykonane ze złota i wysadzane klejnotami, a także nowe, delikatne szaty o różnorodnych wzorach.
39. Powinny one być godne oglądania i wręczane wraz ze śpiewem i muzyką instrumentalną; liczba powtórzeń mantry podstawowej może sięgać maksymalnie stu tysięcy.
40. Zależnie od pożądanego owocu ofiara może być odprawiona raz lub trzy razy, a obrzęd ogniowy powinien być wykonany w liczbie dziesięciu ofiar dla każdej użytej substancji, z dodatkową setką ponad tę liczbę.
41. W obrzędach māraṇa (rytuał niszczenia), uććhāṭana (rytuał usuwania złego wpływu) i podobnych Śiwę należy wizualizować w formie groźnej, zarówno w liṅga, w ogniu Śiwy, jak i w innych wizerunkach.
42. W obrzędach uspokajających i przynoszących pomyślność Śambhu należy wizualizować jako łagodnego; w obrzędach māraṇa i podobnych łyżki ofiarne powinny być wykonane z żelaza, a w pozostałych w całości ze złota.
43. W obrzędach śānti (rytuał uspokojenia) i pokrewnych stosuje się łyżki złote. W obrzędzie zwycięstwa nad śmiercią homę składa się trawą dūrwā zmieszaną z masłem klarowanym i mlekiem krowim lub z miodem.
44. Można także składać ofiarę potrawą ćaru z masłem klarowanym, albo samym mlekiem; z sezamem – dla uspokojenia chorób.
45. Ten, kto pragnie pomyślności, powinien składać ofiarę z masła klarowanego, mleka lub samymi lotosami – dla usunięcia wielkiego ubóstwa.
46. Ten, kto pragnie podporządkować sobie innych, powinien składać ofiarę z użyciem kwiatu dźatī z masłem klarowanym; bramin wykonuje rytuał przyciągania (ākarszaṇa) masłem klarowanym i kwiatami karawīra.
47. Rytuał usuwania złego wpływu (uććhāṭana)wykonuje się olejem; rytuał powstrzymywania (stambhana) – miodem, lub także gorczycą; rytuał odcięcia energii przeciwnika (pātana) – czosnkiem.
48. Rytuał zadania ciosu energetycznego(tāḍana) wykonuje się krwią muła, wielbłąda lub obu; rytuał niszczenia (māraṇa) i rytuał usuwania złego wpływu (uććhāṭana) robi się z użyciem nasion rohi zmieszanymi z sezamem.
49. Rytuał wzbudzania wrogości (widweszana) wykonuje się olejem rośliny lāṅgala; rytuał spętania mocy przeciwnika (bandhana)– nasionami rohi; podobnie rytuał powstrzymywania (stambhana) armii.
50. W rytuałach szkodzących komuś (abhićarika) składa się ofiarę substancjami zmieszanymi z czerwoną gorczycą oraz olejami tłoczonymi ręcznie.
51. Można je także wykonywać nasionami bawełny połączonymi z kaṭukī i plewami, lub z gorczycą zmieszaną z olejem.
52. Mleko przynosi uśmierzenie gorączek i pomyślność; homa wykonana z miodu, masła klarowanego i zsiadłego mleka daje wszelką pomyślność.
53. Homa wykonana mlekiem, ryżem lub samą potrawą ćaru, a także obrzędy uspokajające i przynoszące pomyślność, odprawiane są przy użyciu siedmiu drewien ofiarnych i innych substancji rytualnych.
54. Szczególne substancje ofiarne służą do rytuałów podporządkowania (waśja) i przyciągania (ākarszaṇa); dzięki nim osiąga się także rytuały waśja, ākarszaṇa oraz rytuał zdobycia pomyślnej pozycji (śrīpada) w sposób szczególny.
55. Ofiara ognista (hawana) liśćmi bilwa przynosi zwycięstwo nad wrogiem; w obrzędach uspokajających stosuje się drewno palāśa (butea monosperma), khadira (Akacja katechu) i inne podobne.
56. W rytuałach o ostrym działaniu (kraurja) używa się drewien karawīra2 i arka,3 a w obrzędach wojennych – drewna drzew ciernistych; człowiek spokojny powinien wykonywać przede wszystkim obrzędy uspokajające i przynoszące pomyślność.
57. Człowiek bezlitosny i rozgniewany może wykonywać rytuał szkodzący komuś (ābhićārika), jeśli sytuacja stała się skrajnie trudna i nie istnieje żaden inny środek zaradczy.
58. Obrzędy ābhićārika można wykonywać jedynie przeciw zbrodniarzowi (ātatājin), lecz nigdy przeciw władcy własnego kraju.
59. Nie wolno wykonywać rytuałów szkodzących komuś (ābhićārika) przeciw człowiekowi cnotliwemu, szanowanemu ani żadnemu innemu, nawet jeśli byłby zbrodniarzem.
60. Nie wolno wykonywać rytuałów szkodzących ābhićārika przeciw nikomu, kto szuka schronienia u Śiwy myślą, czynem lub słowem, ani przeciw władcy własnego kraju.
61. Kto wykona rytuał ābhićārika przeciw władcy kraju lub któremukolwiek wielbicielowi Śiwy, natychmiast upadnie.
62-63. Kto pragnie własnego dobra, nie powinien krzywdzić nikogo obrzędami ābhićārika; jeśli jednak wykona māraṇa lub podobny rytuał przeciw komuś innemu, powinien, poczuwszy skruchę, dokonać obrzędu pokutnego. Zarówno biedny, jak i bogaty może czcić Pana w bāṇa liṅga.
64-68. Lub w swajambhū liṅga, albo ārsza liṅga, albo w waidika liṅga; a gdy brak złota i klejnotów, lub nie ma możliwości ich zdobycia, wtedy powinien wykonywać ten obrzęd w samym umyśle albo przy użyciu substytutów rytualnych; jeśli ktoś potrafi wykonać obrzęd tylko częściowo, a częściowo jest niezdolny to i tak otrzymuje owoc stosownie do swojej zdolności; a jeśli po wykonaniu obrzędu owoc nie jest widoczny powinien powtórzyć go dwa lub trzy razy – wtedy owoc z pewnością się ukaże. Całe najwyższej jakości wyposażenie do pūdźā – złoto, klejnoty i inne – powinien złożyć guru, a daksziṇę (datek) dać osobno; jeśli guru nie chce tego przyjąć, należy ofiarować wszystko Śiwie.
69-73. Albo przekazać to wielbicielom Śiwy, ale nie innym. Kto wykonuje obrzęd własnym staraniem, bez zależności od guru, również powinien tak postępować i nie powinien brać niczego dla siebie. Ten, kto z chciwości zabiera dla siebie najdoskonalsze przedmioty ofiarne, nie osiągnie tego, czego pragnie – nie ma tu co do tego wątpliwości. Jeśli zostanie przez niego zabrana liṅga, która była przedmiotem pūdźā, albo nowa liṅga, to jeśli ją bierze, powinien czcić ją codziennie – sam lub powinna być czczona przez kogoś innego; kto wykonuje obrzęd bez uchybień, zgodnie z przepisem, ten nie może nie otrzymać owocu; czego więcej potrzeba jako zachęty? A jednak pokrótce wyłożę najlepszy rezultat tego obrzędu.
74. Nawet jeśli zostanie napadnięty przez wrogów lub dręczony licznymi chorobami, a nawet jeśli znajdzie się już w paszczy śmierci, to zostaje on uwolniony, bez żadnego niebezpieczeństwa.
75. Nawet skrajny skąpiec staje się godny szacunku; ubogi staje się podobny do Waiśrawany; człowiek nieatrakcyjny staje się pożądany, a starzec odzyskuje młodość.
76. Wróg natychmiast staje się przyjacielem, a przeciwnik staje się sługą; to, co było nektarem, staje się trucizną, a trucizna staje się nektarem.
77. Ocean staje się lądem, a ląd staje się oceanem; przepaść staje się górą, a góra staje się przepaścią.
78. Ogień staje się jeziorem lotosów, a jezioro staje się ognistym; ogród staje się lasem, a las staje się ogrodem.
79. Małe zwierzę staje się lwem, a lew staje się zwierzęciem do zabawy; kobiety przychodzą do niego same jako kochanki, a sama Lakszmī zachowuje się wobec niego jak wierna żona.
80. Mowa staje się jego służebnicą; sława stoi przed nim otworem; inteligencja działa swobodnie i bez przeszkód, a umysł staje się ostry jak igła z diamentu.
81. Jego moc staje się jak potężny wicher, a siła jak u słoni w rui; wszelkie działania po stronie wrogów ulegają zatrzymaniu.
82. Całe otoczenie wrogów staje się ich przeciwnikami; sami wrogowie wraz z krewnymi stają się jak trupy, choć żyją.
83. Nawet jeśli popadł w nieszczęście, zostaje uwolniony od złych znaków i staje się jak nieśmiertelny; nawet rzeczy niezdrowe stają się dla niego eliksirem.
84. Rozkosz cielesna pozostaje zawsze świeża, nawet gdy doświadcza się jej codziennie; a wszystko, co ma nadejść, staje się równie jasne jak owoc amalaka trzymany w dłoni.
85. Nawet siddhi – aṇimā i inne – stają się owocami dostępnymi wedle woli; cóż więcej można rzec o spełnieniu wszystkich pragnień?
86. Po wykonaniu tego obrzędu nie istnieje nic, co byłoby nieosiągalne.
Przypisy:
- Żywica balsamiczna pozyskiwana z krzewu Commiphora mukul o intensywnym zapachu; używana jako składnik kadzidła i lek oczyszczający w Ajurwedzie. ↩︎
- Karawīra – oleander pospolity, trujący krzew używany w kulcie Śiwy i Ajurwedzie. ↩︎
- Arka – mleczara olbrzymia, trujący krzew o ostrym mlecznym soku, kojarzona ze słońcem, kultem ognia i Śiwy. ↩︎
