Wājawīja Saṃhitā (2) – Rozdział 30 – Rytuały Kāmja dla wyznawców Śiwy

Upamanju powiedział:

1. Najpierw, po bokach Śiwy i Śiwā – po prawej i po lewej stronie, w tej kolejności – należy czcić bogów Heramba (Ganeśa o pięciu twarzach) i Szaṇmukha (sześciogłowy Skanda – Kārttikeja), używając wonności i innych ofiar.
2. Następnie, wokół mandali, po kolei od kierunku Īśāna, należy wielbić Brahmę i pozostałych bogów, wraz z odpowiadającymi im Śakti, aż do Sadjodźaty – tworząc pierwszą warstwę (prathama-āwaraṇa).¹
3. W tym samym miejscu należy recytować sześć mantr pomocniczych (szaḍaṅga), kolejno od mantry serca i dalszych, oraz czcić bóstwa Śiwy i Śiwā, a także bóstwa ognia i inne, zgodnie z przepisem.
4. Tam również należy wielbić ośmiu Rudrów, zaczynając od Wāmy, wraz z odpowiadającymi im Śakti – albo kolejno, albo otaczając mandalę od wschodu, zgodnie z przepisanym porządkiem.
5. Tak opisuje się pierwszą warstwę (prathama-āwaraṇa). Teraz z oddaniem i uwagą wysłuchaj opisu drugiej warstwy (dwitīja-āwaraṇa).
6. W płatku lotosu skierowanym na wschód należy czcić bóstwo Ananta oraz jego Śakti. W płatku zwróconym na południe należy wielbić Sūkszmę wraz z jego Śakti.
7. W płatku zwróconym na zachód należy czcić najwyższego Śiwę wraz z jego Śakti; w płatku skierowanym na północ – bóstwo Ekanetra.
8. W płatku Īśāna (kierunek północno-wschodni) należy czcić jednego Rudrę i jego Śakti. W płatku ognistym (południowy wschód) należy wielbić Trimūrti wraz z jego Śakti.
9. W płatku południowo-zachodnim (Nairṛti) należy czcić Śrikaṇṭhę i jego Śakti; w płatku północno-zachodnim (Māruta) – Śikhaṇḍīśa.
10. W drugim kręgu (drugiej warstwie) należy czcić wszystkich władców kierunków (dikpāla). W trzeciej warstwie należy wielbić osiem mūrti Śiwy wraz z ich Śakti.
11. W ośmiu kierunkach, kolejno od wschodu, należy czcić osiem form (aszṭa-mūrti): Bhawa, Śarwa, Īśāna, Rudra, Paśupati, Ugra, Bhīma i Mahādewa.
12. Następnie czci się jedenaście form (ekādaśa-mūrti) wraz z ich Śakti: Mahādewa, Śiwa, Rudra, Śaṅkara, Nīlalohita, Īśāna, Widźaja, Bhīma, Dewadewa, Bhawodbhawa oraz Kapardīśa.
13. Wymienia się także jedenaście Śakti, które odpowiadają tym jedenastu formom.
14. Spośród nich pierwszych osiem należy czcić w odpowiednich kierunkach: Dewadewa znajduje się w płatku wschodnim, a Īśāna w południowo-wschodnim (obszar ognia).
15. Między nimi umieszcza się Bhawodbhawa, a następnie Kapālīśa. W tej samej warstwie przed nimi czci się Wryszendra (Nandina w jego formie królewskiej).
16. Po jego prawej stronie (południe) umieszcza się Nandina, po lewej (północ) – Mahākala; w płatku ognia (południowy wschód) czci się Śāstri, a w płatku południowym – Mātri.
17. W płatku południowo-zachodnim umieszcza się Gadźāsja (Ganapati), w zachodnim – Szaṇmukha, w północno-zachodnim – Dźjeszṭha, w północnym – Gaurī, a w północno-wschodnim – Ćaṇḍa-Maheśwara.
18. Pomiędzy Śāstri i Nandinem należy czcić Munīndrę; na północ od Mahākala umieszcza się Piṅgalę.
19. W środku między grupą Śāstri–Mātri czci się Bhriṅgīśa; między Mātri a Wighneśą – Wīrabhadrę.
20. Pomiędzy Skandą a Wighneśą należy czcić Saraswatī, a pomiędzy Dźjeszṭhā i Kumāra – Śrija, czczoną na ścieżce Śiwy.
21. Między Dźjeszṭhā i Gaṇāmbā należy czcić Mahāmoṭi; między Gaṇāmbā i Ćaṇḍā należy wielbić Dewi Durgā.
22. W tej samej warstwie (āwaraṇa) należy również czcić zgromadzenie towarzyszy Śiwy, zwanych Rudra-Prathama-Bhūta, różnorodnych i wyposażonych w swoje Śakti.
23-24. Należy także, po recytacji i medytacji, uhonorować grupę przyjaciółek Śiwā. W ten sposób, gdy trzecia warstwa (trytīja-āvaraṇa) zostanie w pełni rozszerzona i ukończona, trzeba kontemplować czwartą warstwę (ćaturtha-āwaraṇa) i czcić jej bóstwa na zewnątrz: w płatku wschodnim czci się Bhānu, a na południu Ćaturānana.
25. W płatku zachodnim czci się Rudra, a w płatku północnym – Wiszṇu. Dla tych czterech bogów należy utworzyć osobne otoczenia (āwaraṇa).
26. Ich sześć aspektów (aṅga) czci się na początku, wraz z odpowiadającymi im Śakti: Dīptā, Sūkszmā, Dźajā, Bhadrā, Wibhūti i Wimalā – w tej kolejności.
27. Wokół nich, w kierunkach od wschodu aż po północ, czci się również Śakti: Amoghā i Widjutā, umieszczone kolejno; a w drugiej āwaraṇie czci się cztery ich formy w odpowiednim porządku.
28. Od wschodu do północy czci się kolejno te imiona: Āditja, Bhāskara, Bhānu i Rawi; a następnie (po nich) Arka, Brahmā, Rudra i Wiszṇu jako formy Wiwaswata.
29. One wszystkie, w różnych postaciach, zajmują miejsce szczególnie w sektorze wschodnim, a także w jeszcze większym stopniu w sektorze południowym.
30. W zachodniej części umieszcza się Bodhanī, a w północnej Āpjājinī; dalej – Uszā, Prabhā, Prādźńā oraz Sandhjā, każdą we właściwej kolejności.
31. W drugim āwaraṇie, umieszczając bóstwa od kierunku Īśāna i dalej, należy czcić: Soma, Maṅgala, Budha – najlepszego spośród mądrych,
32. Bryhaspati, posiadającego wielki intelekt; Bhārgawa, skarb ognistej energii; Śanaiśćara, a także Rāhu i Ketu – mrocznych i budzących lęk.
33. Wszystkie te bóstwa należy czcić wokół, w trzecim āwaraṇie, zgodnie z porządkiem. Albo zamiast nich można w drugim āwaraṇie czcić dwunastu Āditjów.
34. A w trzecim āwaraṇie czci się dwanaście znaków zodiaku (rāśi) oraz siedem grup po siedem bóstw, rozmieszczonych wokół na zewnątrz.
35. Następnie czci się Ryszich, Dewów, Gandharwów, Pannagów, Apsary, Grāmaṇī, Jakszów, Jātudhānów, a także konie (Hajā).
36-38. Czci się również Siedmiu Ćhandów (saptaćhanda), jak i Wālakhiljów. W ten sposób, po wyczerpującej czci poświęconej Słońcu w trzecim āwaraṇie, należy potem czcić Brahmę wraz z trzema jego āwaraṇami: Hiraṇjagarbha w sektorze wschodnim, Wirādźa w południowym, Kāla w zachodnim, a Purusza w północnym. Hiraṇjagarbha jest pierwszym – Brahmą podobnym do lotosu.
39. Kāla ma barwę czerni, jak smoła; Purusza jest podobny do kryształu. Wszyscy trzej mają naturę trzech guṇ: radźas, tamas i sattwa.
40. Ci czterej, w tej kolejności, zajmują miejsce w pierwszym āwaraṇie; a w drugim āwaraṇie czci się ich w częściach świata, zaczynając od wschodu i dalej dookoła.
41. Następnie w trzecim āwaraṇie powinni być czczeni Sanatkumāra, Sanaka, Sanaṃdana i Sanātana; po nich należy uczcić Pradźāpatich.
42-43. Ośmiu Pradźāpatich kierujących stronami świata – począwszy od wschodu – a także kolejnych trzech, zgodnie z porządkiem: Daksza, Rući, Bhrygu, Marīći, Aṅgirās, Pulastja, Pulaha, Kratu, Atri i Kaśjapa, oraz Wasiszṭha – oto słynni „Panowie istot żyjących”.
44-45. Ich żony również należy czcić wraz z nimi, w odpowiedniej kolejności, a są to: Prasūti, Ākūti, Khjāti, Saṃbhūti, Dhryti, Smryti, Kszamā, Sannati, Anasūjakā i Arundhatī;
46. One wszystkie – zawsze oddane czczeniu Śiwy, pomyślne i miłe dla oka – powinny być czczone. W pierwszym āwaraṇie należy czcić cztery Wedy.
47. W drugim āwaraṇie czci się Itihasy i Purany, a w trzecim teksty Dharmaśāstr oraz pisma im towarzyszące.
48. Cała wiedza wedyjska jest godna czci ze wszystkich stron. Wedy umieszcza się z przodu (na wschodzie), pozostałe – wedle upodobania.
49. Czyniąc ofiarowanie w ośmiu lub czterech kierunkach, należy dokonać pełnej czci. W ten sposób wielbi się Brahmę wraz z jego trzema āwaraṇami.
50. Po stronie południowo-zachodniej należy czcić Rudrę wraz z jego āwaraṇą. Jego pierwsze āwaraṇa składa się z sześciu mantr Brahmy.
51. W drugim āwaraṇa czci się formy o charakterze Widjeśwarów. W trzecim āwaraṇa pojawia się inny układ – teraz zostanie on opisany.
52. Cztery jego formy należy czcić kolejno, zaczynając od wschodu. Na wschodzie czci się Boga o imieniu Śiwa, w pełni posiadającego wszystkie trzy guṇy (sakala).
53. Na południu czci się Brahmę w aspekcie radźasowym, jako Bhawę – twórcę (sryszṭikryt). Na zachodzie czci się ognisty aspekt Agni jako Hara – niszczyciela w aspekcie tamasowym.
54. Na północy czci się Wiszṇu, łagodnego Mryḍę – dawczą szczęścia w aspekcie sattwicznym, Pana świata (wiśwapati). W ten sposób w zachodniej części czci się także dwudziestosześciopostaciowy aspekt Śambhu, będący formą Śiwy.
55. Po uczczeniu tych form w części północnej należy oddać cześć do Waikuṇṭhy. W pierwszym āwaraṇa (w odniesieniu do tego drugiego systemu) na wschodzie czci się Wāsudewę.
56. Na południu czci się Aniruddhę; na zachodzie Pradjumnę; a na północy Saṅkarszaṇę. Można czcić Pradjumnę i Saṅkarszaṇę również w zamienionej kolejności.
57. Oto pełny opis pierwszego āwaraṇa. Drugie āwaraṇa jest pomyślne: czci się tam Matsję, Kūrme, Warāhę, Narasimhę i Wāmanę.
58. A także Rāmę (w dowolnym jego aspekcie), Kryszṇę, Bhawanę oraz Aśwamukhę. W trzecim āwaraṇa powinno się czcić ich wszystkich na wschodzie.
59. Południowa część tego āwaraṇa przeznaczona jest dla boskiej broni Nārājaṇy; na zachodzie czci się muszlę Pāńćadźanja; a na północy – łuk Śārṅga.
60. W ten sposób, poprzez trzy āwaraṇy, należy uczcić Najwyższego Hari w jego formie zwanej Wiśwa – a także Mahāwiszṇu, wszechobecnego i urzeczywistnionego w swej postaci.
61. Tak oto po uczczeniu czterech form Wiszṇu (ćaturwjūha), należy także oddać cześć jego czterem Śakti – w tej samej, właściwej kolejności.
62. Na stronie agneja (południowy-wschód) czci się Prabhā; w kierunku nairryta (południowy-zachód) Saraswatī; w kierunku wājawja (północny-zachód) Gaṇāmbikę; a w kierunku raudra (północny-wschód) Lakszmī.
63. Następnie, po oddaniu czci tym formom i ich Śakti, należy w tym samym āwaraṇa czcić lokeśów, czyli władców światów.
64. Czci się Indrę, Agni, Jamę, Nirryti, Waruṇę, Wāju, Somę i Kuberę, a na końcu Īśāna.
65. Po ukończeniu czwartego āwaraṇa, zgodnie z zasadą, należy dalej, na zewnątrz, czcić boskie bronie Maheśwary.
66. W kierunku północno-wschodnim czci się trójząb (triśula); w kierunku wschodnim – piorun (wadźra); na południowym-wschodzie topór (paraśu); w kierunku południowym – strzałę (sājaka).
67. W kierunku południowo-zachodnim czci się miecz (khaḍga); w kierunku zachodnim – pętlę(pāśa); w kierunku północno-zachodnim – hak (aṃkuśa); a w kierunku północnym – łuk (pinaka).
68. Po stronie zachodniej należy czcić gniewnego Kszetrapālę. Po ukończeniu piątego āwaraṇa należy przejść jeszcze dalej – na zewnątrz.
69. Poza wszystkimi āwaraṇami, lub w piątym āwaraṇa, należy czcić Mahokszę (Boski Byk, Nandin) wraz z Matkami (Mātrykami), umieszczając go przed nimi.
70. Następnie, wokół z każdej strony, należy czcić wszystkie „rodzaje boskich istot”: istoty niebiańskie (khećara), ryszich, siddhów, daitjów, jakszów i rakszasów.
71. Ananta i inni władcy Nagów, wraz z Nagami pochodzącymi z rozmaitych rodów; Ḍākinī, Bhūta, Wetāla, Préta oraz dowódcy Bhairawów – wszyscy powinni być czczeni.
72. Tak samo inne istoty zamieszkujące Pātāla, narodzone w różnorodnych rodzajach egzystencji; rzeki, oceany, góry, lasy i jeziora.
73. Zwierzęta domowe, ptaki, drzewa, owady i inne istoty z „małych rodów”; ludzie w ich rozmaitych formach; oraz dzikie zwierzęta również należące do „małych rodów”.
74. Sfery istnienia (bhuwana) znajdujące się wewnątrz jaja wszechświata; następnie niezliczone kosmiczne wszechświaty (brahmāṇḍa); oraz niezliczone światy znajdujące się poza tym jajem – wraz z ich władcami.
75. Rudrowie, którzy podtrzymują owe brahmāṇḍy, znajdują się w dziesięciu kierunkach. Wszystko, co należy do tradycji Gauḍa,² tradycji Māmeja³ lub tradycji Śakti⁴ – cokolwiek tylko istnieje poza tymi ścieżkami.
76. Cokolwiek może być wyrażone słowem, czy to z natury świadomej, czy nieświadomej – wszystko to powinno się ogólnie czcić po obu stronach Śiwy i Śiwā.
77. Wszystkie te istoty, z dłońmi złożonymi w geście czci, niepojęte i promienne, o uśmiechniętych obliczach, zawsze spoglądają z miłością na Boga i Boginię.
78. W ten sposób, po dokonaniu czci wszystkich āwaraṇ w celu uspokojenia umysłu, należy ponownie uczcić Pana i wypowiedzieć Świętą Sylabę (akszara).
79. Następnie należy złożyć ofiarowanie pokarmu podobnego do nektaru, przeznaczonego dla Śiwy i Śiwā; powinno ono być czyste, piękne i doskonale przyrządzone, z odpowiednimi dodatkami.
80. Najwyższej jakości ćaru (słodki gotowany ryż mleczny) przygotowuje się z trzydziestu dwóch āḍhaka,⁵ gorszej jakości – z jednego āḍhaka. Po przygotowaniu zgodnie z zasadą, należy z wiarą ofiarować pokarm.
81. Następnie należy złożyć ofiarowanie naiwedja, wodę do picia (pānīja) oraz liście betel (tāmbūla) wraz z odpowiednimi dodatkami; po wykonaniu nīrājany i pozostałych końcowych czynności, należy domknąć obrzęd.
82. Należy przygotować wyłącznie najlepsze substancje odpowiednie do boskiej uczty (bhoga). Osoba mająca środki nie powinna okazywać skąpstwa; ten, kto posiada oddanie, powinien składać hojne dary.
83. Czynności rytualne osoby przebiegłej, obojętnej lub wykonującej je w sposób połowiczny i niejasny nie przynoszą owocu – tak mówią ludzie mądrzy.
84. Dlatego należy porzucić wszelką połowiczność i wykonywać obrzędy życzeniowe (kāmja-karma) z pełnym zaangażowaniem wszystkich elementów praktyki, jeśli pragnie się osiągnąć zamierzony rezultat.
85. Po zakończeniu pūdźa, oddawszy pokłon Bogu i Bogini, należy wyciszyć umysł dzięki oddaniu i następnie recytować stotrę.⁶
86. Po zakończeniu recytacji hymnu należy intonować pięcioskładniową mantrę (pańćākszarī widjā – namaḥ śiwāja), najlepiej w formie obejmującej tysiąc i osiem (1080) powtórzeń.
87. Następnie, po wykonaniu pūdźa na cześć mantry i mistrza duchowego, zgodnie z ustaloną kolejnością, należy uhonorować uczestników zgromadzenia stosownie do okoliczności i ich zasług.
88. Potem, odprowadzając Pana wraz ze wszystkimi āwaraṇami (udwāsaṇa), należy przekazać maṇḍalę nauczycielowi – razem z całym użytym sprzętem rytualnym.
89. Można także ofiarować wszystko Śiwāśritom⁷ w odpowiedniej kolejności, albo bezpośrednio złożyć to Śiwie w świątyni lub świętym miejscu Jemu poświęconym.
90. Można również czcić Boga w ogniu Śiwy siedmioma rodzajami ofiarnych substancji do homy i zgodnie z zasadą oddać cześć wszystkim bóstwom wszystkich āwaraṇ.
91. Ten obrzęd nosi imię „Jogeśwara” i jest znany w trzech światach; nie istnieje żadne poświęcenie, które byłoby od niego wyższe gdziekolwiek na ziemi.
92. Nie ma w tym świecie niczego, czego nie można by dzięki niemu osiągnąć – czy to dotyczy owoców doczesnych, czy owoców przyszłego życia.
93. Nie można powiedzieć: „To daje taki owoc, a tamto inny”, ponieważ jego owoc nie jest ograniczony. Będąc drogą ku wszelkiemu dobru, stanowi najwyższy środek do osiągnięcia pomyślności.
94. Nie da się opisać tego, co uzyskuje człowiek, gdy wykonuje tę pūdźā; podobnie jak w przypadku klejnotu spełniającego życzenia (ćiṇtāmaṇi), owoc przychodzi zgodnie z intencją czciciela.
95. Jednakże nie należy używać go dla małych celów, ponieważ ten, kto pragnie rzeczy błahych, sam staje się błahy.
96. Zarówno dla wielkich, jak i pomniejszych rezultatów – jeśli obrzęd zostanie wykonany – skutek się pojawi; niech jednak będzie wykonywany na cześć Mahādewy.
97. Dlatego człowiek roztropny powinien stosować ten obrzęd w sprawach, których nie da się osiągnąć innymi środkami: w pokonaniu wroga, zwycięstwie nad śmiercią i w różnych owocach widzialnych i niewidzialnych.
98. Również w wielkich katastrofach, w sytuacjach gwałtownego zagrożenia, w lęku oraz w czasie klęski głodu – dla uspokojenia wszystkiego należy stosować właśnie ten rytuał.
99. Po cóż rozwlekać? Jest to środek odwracający wszelkie wielkie nieszczęścia. Maheśwara nazwał go własną bronią Śiwaitów.
100. Dlatego nie istnieje nic wyższe ponad ten rytuał jako ochrona dla samego siebie; kto, uznając to za prawdę, będzie go stosował, osiągnie pomyślność.
101. Kto, będąc czysty i skupiony, przeczyta samą stotrę, ten również – w zależności od swojej intencji – otrzyma jedną ósmą upragnionego owocu.
102. Jeśli zaś, mając jasno określony cel, przeczyta je w dni świąteczne (parwan), poszcząc, w dniu ósmym lub czternastym, otrzyma połowę rezultatu.
103. Kto natomiast, z ukierunkowaną intencją i zachowując ślubowania, będzie recytował stotrę przez jeden miesiąc, w dni świąteczne i podobne okazje – ten osiągnie pełny owoc.