Wājawīja Saṃhitā (2) – Rozdział 25 – Wielbienie Śiwy

Upamanju powiedział:

1. To, co wcześniej pominąłem — tak jak pomija się niektóre szczegóły wstępu do rytuału — teraz opowiem krótko, bez zbędnych rozwinięć.
2. Przed złożeniem ofiary havis, a zaraz po ofiarowaniu światła, należy wykonać wielbienie āwaraṇa. Można to zrobić także wtedy, gdy nadchodzi moment nīrādźany.
3. W pierwszej āvaraṇie (kręgu, mandali) Śiwy i Śiwā należy recytować mantry od Īśāny aż po Śadźodźātę, a także Rudrę i inne mantry aż do mantry astra.
4. Ich medytację wykonuje się w kierunkach: północny wschód, wschód, południe i północ; lub w kierunkach: zachód, południowy wschód, północny wschód i południowy zachód; lub w kierunkach: północny zachód, północny wschód i cztery główne strony.
5. Następnie wykonuje się garbhāwaraṇę albo też recytuje cały zbiór mantr.
6. Można również czcić wszystkie bóstwa od mantry serca aż po mantrę astra. Na zewnątrz (tego kręgu) należy czcić: Indrę na wschodzie, Jamę na południu, Waruṇę na zachodzie.
7. Kūberę na północy, Īśę na północnym wschodzie, Agni na południowym wschodzie oraz Nirryti na południowym zachodzie.
8. W kierunku północno-zachodnim czci się Wāju; w południowo-zachodnim Wiszṇu; a w północno-wschodnim Brahmę. Poza lotosem (zewnętrzny krąg) czci się broń — od pioruna aż po lotos.
9. W kolejnych kierunkach powinno się czcić słynne formy Władców kierunków. O tych bóstwach tworzących krąg (āwaraṇa), medytuje się, że są zwrócone ku Bogowi i Bogini, siedzą swobodnie, ze złożonymi dłońmi.
10. Bóstwa tego kręgu czci się, ofiarowując im kwiaty wraz ze słowem „namaḥ”, wypowiadając ich własne imiona i oddając im pokłon po kolei.
11. Należy czcić również wewnętrzny krąg (garbhāwaraṇa) wraz z jego własnym kręgiem, albo każde z nich osobno.
12. W jodze, medytacji, w recytacji mantr i w homie — zarówno zewnętrznej, jak i wewnętrznej — należy ofiarowywać sześć rodzajów hawis, przygotowanych z czystego ryżu lub ryżu zmieszanego z fasolką mung.
13. Można ofiarować także pudding z mleka zmieszany z jogurtem, albo z ubitą masą cukrową nasączoną miodem, jedno z tych dań lub wiele z nich, z różnymi dodatkami
14. Należy dawać najlepszy, ubity jogurt z kawałkami cukru trzcinowego i cukierków. Ofiarowuje się także przekąski — zwłaszcza słodkie placki — oraz owoce.
15. Ofiaruje się bardzo zimną wodę z dodatkiem czerwonego sandałowca i kwiatów. Należy dać też kawałek orzecha areka namoczony w soku kardamonowym.
16. Właściwe są liście z drzewa betel, połączone z dodatkami takimi jak khadira. Białe i złocistożółte substancje są pomyślne. Biały proszek mineralny powinien być twardy jak skała, lecz niezbyt szorstki ani zepsuty.
17. Świeża kamfora, kaṅkola i kwiat jaśminu są pomyślne. Do namaszczania używa się sandałowca w postaci proszku — najlepiej z dolnej części pnia. Piżmo i szafran powinny być podawane w postaci rozrobionej pasty.
18. Tylko pachnące kwiaty są święte i pomyślne; kwiaty bez zapachu, o zbyt ostrym zapachu, zepsute lub zwiędłe — nie są odpowiednie.
19. Kwiatów, które same odpadły, które są bez zapachu, o przykrym zapachu, nieczyste, zwiędłe lub połamane — nie należy używać w czci Śiwy. Należy dawać tylko delikatne, miękkie tkaniny i ozdoby ze złota.
20-21. Wszystkie te przedmioty — zwłaszcza błyszczące ozdoby przypominające błyskawicę — powinny być dobrze okadzone kamforą, żywicą agarową i sandałowcem i dokładnie przesiąknięte zapachem świeżych kwiatów, oraz wonnych proszków z sandałowca, agaru, kamfory, drewna oraz guggulu.¹
22. Najlepsze jest kadzidło sporządzone z sandałowca, agaru, kamfory, guggulu,[0] drewna oraz ghī i miodu. Bardzo dobre są także lampy zapalane wonnym ghī pochodzącym od brązowych (kapila) krów, z dodatkiem kamfory.
23. Pańćagawja — słodkie mleko, jogurt i ghī, wszystko pochodzące od brązowych krów — jest ulubione przez Śambhu zarówno do kąpieli, jak i do picia
24. Tron powinien być pomyślny: wykonany z kości słoniowej, oprawiony w złoto i ozdobiony klejnotami; a tkaniny okrywające — różnokolorowe
25. Łoża powinny być wygodne, piękne, niskie i wysokie, z miękkimi poduszkami, wypełnionymi delikatną bawełną.
26. Woda pobrana z rzeki płynącej na wschód lub na zachód jest najlepsza do kąpieli i picia; powinna być chłodna i przefiltrowana przez tkaninę.
27. Parasolka powinna przypominać księżyc, ozdobiona sznurem pereł i dziewięcioma klejnotami,² wspaniała, o złotym uchwycie.
28. Wachlarze z włosia jaka (ćāmary) powinny być białe i delikatne, ozdobione złotem, z rękojeścią wysadzaną klejnotami, lśniące jak para królewskich łabędzi.
29. Zwierciadło powinno być gładkie i wypolerowane, posmarowane boskimi, wonnymi maściami, całe obramowane klejnotami i ozdobione najlepszymi girlandami.
30. Muszla (śaṅkha) powinna być ze wszystkich stron pokryta klejnotami i ozdobiona girlandami. Jej dźwięk ma być głęboki i donośny. Ma być biała jak łabędź, kwiat kunda lub księżyc.
31. W części mandali zwanej „grzbietem konia” (aśwapryszṭha) i w pozostałych jej częściach należy umieścić piękne trąby (kāhala), ozdobione klejnotami i złotem, zdolne do wydawania różnorodnych dźwięków.
32. Bębny takie jak bherī, mrydaṅga, muradźa, timićcza, paṭaha i tym podobne należy ozdobić złotem i perłami.
33. Należy je starannie rozmieścić tak, aby ich dźwięk przypominał huk oceanu. Również naczynia oraz wszystkie miseczki i talerzyki (rytualne) powinny być piękne.
34. Wszystkie ich podstawy należy wykonać ze złota; podobnie trzeba wznieść świątynię Maheśa, Śiwy, Najwyższego Ātmana.
35. Należy ją zaplanować niczym królewski pałac, zgodnie z cechami opisanymi w nauce o architekturze; ma być otoczona wysokim murem, z bramą w formie wieży, wysoką niczym góra.
36. Ma być pokryta licznymi klejnotami; skrzydła bramy powinny być z najwyższej próby złota Dźāmbūnada, a całość powinna być otoczona setką kolumn wysadzanych klejnotami.
37. Powinna być ozdobiona baldachimami ze sznurów pereł, a przy wejściu ma mieć ozdobną bramkę z koralu. Jej górną część powinny zdobić złote zwieńczenia w kształcie dzbanów.
38. Jej szczyt ma być ozdobiony i oznaczony królewskim znakiem broni (astrą). Całe jej otoczenie powinny upiększać rezydencje godne królów oraz szerokie, królewskie aleje.
39. Wokół niej powinny stać pałace z bardzo wysokimi wieżami oraz znakomite miejsca zgromadzeń, usytuowane we wszystkich głównych i pośrednich kierunkach.
40. Jej skraj powinien być tak bogato ozdobiony, że wygląda jak dodatkowy wewnętrzny mur. Całą przestrzeń mają wypełniać także tysiące znakomitych kobiet, biegłych w tańcu i śpiewie.
41. Powinno tam być wielu mężczyzn biegłych w tańcu, śpiewie oraz w grze na flecie i na wīnie.
42. Powinno być strzeżone przez dzielnych strażników wyposażonych w słonie, konie i rydwany. W różnych częściach mają znajdować się liczne ogrody kwiatowe, jeziora i sadzawki.
43. Powinni tam mieszkać bramini oddani Śiwie, znający prawdę Wed i Wedanty, poświęceni śiwaickim pismom, praktykujący śiwaicki sposób życia i mający cechy opisane w śiwaickich śastrach.
44. Mają być spokojni, życzliwi, o pogodnych twarzach, zamożni, oddani właściwemu postępowaniu, wierni Śiwie jako Maheśwarze i czczeni jako dostojni bramini.
45-46. Tak na zewnątrz, jak i wewnątrz (świątyni czy miejsca kultu), w miejscu zbudowanym stosownie do swoich możliwości, należy oddawać cześć: czy to w miejscu kamiennym, z kości słoniowej, z drewna, z cegieł, albo nawet w miejscu z samej gliny, w świętym lesie, na górze, nad rzeką, w świątyni, w innym świętym miejscu albo w dobrym domu.
47. Zarówno bogaty, jak i biedny, nie przekraczając własnych możliwości, powinien z oddaniem czcić Boga za pomocą dóbr zdobytych w sposób sprawiedliwy.
48. A nawet jeśli ktoś zdobył dobra niesprawiedliwie, to jeśli czci Śiwę z oddaniem, nie spada na niego żadne przewinienie, ponieważ Pan kieruje się jedynie wewnętrzną intencją (bhāwą).
49. Natomiast jeśli ktoś oddaje cześć bez oddania, choćby używał dóbr zdobytych w sposób sprawiedliwy, nie otrzyma z tego żadnej korzyści. Tutaj jedyną przyczyną skutku jest oddanie.
50. Niezależnie od tego, czy ktoś jest bogaty, czy biedny — jeśli z oddaniem czyni coś dla Śiwy, otrzymuje taki sam owoc, czy będzie to dar mały, czy wielki.
51. Człowiek biedny, poruszony oddaniem, potrafi zrobić to, czego nie zrobi nawet człowiek bardzo bogaty, jeśli brak mu oddania.
52. Kto ofiarowałby Śiwie cały swój majątek, lecz bez oddania, ten i tak nie osiągnie żadnego owocu. Wszystko zależy tutaj od oddania.
53. Bez oddania do Śiwy, które samo jest naturą Boga, nikt — choćby czynił najbardziej surowe pokuty i odprawiał największe ofiary — nie osiągnie boskiego miasta Śiwy.³
54. O Kryszno, to jest najgłębsza z tajemnic dotyczących Najwyższego Pana: nie ma wątpliwości, że poprzez oddanie wielbiciel zostaje uwolniony.
55. Dźapa mantry Śiwy, medytacja, homa, ofiara, pokuta, święte nauki, dawanie jałmużny i studiowanie Wed — wszystkie te praktyki wspierają duchową intencję. Nie ma co do tego wątpliwości.
56. Człowiek pozbawiony duchowej intencji (bhāwa) i oddania nie zostaje wyzwolony, nawet jeśli robi wszystko. Natomiast ten, kto posiada oddanie, zostaje wyzwolony, nawet jeśli niczego nie uczyni.
57. Cóż więc znaczą dla wielbiciela Śiwy tysiące postów Ćāndrājaṇa,⁴ setki postów Prādźāpatja i inne miesięczne posty?
58. W tym świecie nawet ludzie bez oddania podejmują ascezę w górskich jaskiniach, pragnąc zaledwie drobnych, nietrwałych przyjemności. Natomiast oddany wielbiciel zostaje wyzwolony dzięki swojej wewnętrznej intencji.
59. Działanie w jakości sattwy prowadzi do wyzwolenia. Jogini trwają w sāttwie; rytualiści, otoczeni rādźasem, wykonują rādźasowe rytuały dające siddhi.
60. Asurowie i rakszasowie, naznaczeni tāmasem — podobnie jak ludzie o tāmasowym usposobieniu — czczą Pana jedynie po to, by zdobyć doczesne korzyści.
61. Jednak niezależnie od tego, czy ktoś ma naturę sāttwiczną, rādźasową czy tāmasową — jeśli z oddaniem wykonuje czynności kultu, osiąga pomyślność.
62. Skoro oddanie jest jak łódź, która przenosi przez ocean grzechów, to po co komu radźas czy tamas, jeśli posiada oddanie?
63. O Kryszno, nawet ktoś nisko urodzony, prostak, głupiec czy człowiek upadły — jeśli schroni się u Śiwy — staje się godny czci ze strony bogów i Asurów.
64. Dlatego trzeba ze wszystkich sił czcić Śiwę wyłącznie z oddaniem, bo ludzie pozbawieni oddania nigdzie nie znajdują żadnego pożytku.
65. O Kryszno, opowiem ci wielką tajemnicę. Posłuchaj moich słów. Jest to ostateczne rozstrzygnięcie Wed, śastr i ich znawców, po dokładnym rozważeniu.