Wājawīja Saṃhitā (2) – Rozdział 24 – Rytuał Pana Śiwy

Upamanju powiedział:

1. Wielbiciel powinien pokropić miejsce wielbienia pachnącą wodą sandałową dla oczyszczenia, używając podstawowej mantry. Powinien tam położyć kwiaty.
2. Przeszkody powinny zostać odsunięte. Miejsce powinno być osłonięte mantrą Warma. Po wykonaniu rytuału Astranjāsa w czterech kierunkach świata, należy przygotować miejsce do wielbienia.
3. Trawa darbha powinna być rozrzucona i obmyta przez pokropienie. Po oczyszczeniu naczyń, należy uświęcić składniki rytuału.
4-5. Należy umyć i pokropić naczynia Prokszaṇī, Arghja, Pādja i Āćamanīja.1 Po ich obejrzeniu, należy nalać do nich pomyślnej wody. Należy tam umieścić święte składniki rytuału – tyle, ile jest dostępnych.
6. Świętych składników rytuału jest wiele, takich jak klejnoty, srebro, złoto, wonności, kwiaty, niezłamany ryż, owoce, kiełki i trawa darbha.
7. Do wody używanej do obmycia, a szczególnie do tej przeznaczonej do picia, należy dodać słodkich zapachów oraz chłodnych i uroczych kwiatów.
8-9. Do wody Pādja należy dodać sandału i uśīry (korzeń wetiwerii – pachnącej trawy). Do Āćamanīya należy dodać gałki muszkatołowej, jagód, kamfory, bahumūli i tamālaki, najlepiej w sproszkowanej formie. Do naczyń można również dodać nasiona kardamonu, kamforę i sandał.
10. Do naczynia Arghja należy dodać wszystkie te składniki: pędy trawy kuśa, akszatę (niezłamany ryż), jęczmień, nasiona sezamu, inne zboża, klarowane masło, białą gorczycę, kwiaty i bhasmę (popiół).
11. Do naczynia Prokszaṇī należy włożyć kuśę, kwiaty, ziarna jęczmienia, bahumūlę (mieszanka korzeni) i tamālakę (liście drzewa tamāla, indyjski laur) wraz z bhasmą.
12. Każde naczynie powinno zostać pobłogosławione poprzez recytację mantr, zewnętrznie osłonięte mantrą Warma i chronione mantrą Astra. Należy zrobić mudrę krowy.
13. Składniki rytuału należy oczyścić wodą z naczynia Prokszaṇī, spryskując je i powtarzając podstawową mantrę.
14. Jeśli nie wszystkie naczynia są dostępne, doskonały aspirant powinien przygotować naczynie Prokszaṇī dla każdego świętego rytuału. Arghję itd. należy wykonywać wodą z tego naczynia.
15-17. Po tym powinien czcić boga Winājaka rozmaitymi pokarmami, zgodnie z ustaloną kolejnością. Następnie, po prawej stronie bramy, należy właściwie uczcić Nandinę, pana wewnętrznego sanktuarium, widocznego w swej postaci. Jaśnieje niczym złota góra i jest przyozdobiony wszystkimi klejnotami. Na jego głowie znajduje się korona z młodego księżyca. Jest łagodny, ma troje oczu i cztery ramiona. Jest panem dzierżącym lśniący trójząb, znak jelenia oraz ostry kij.
18-20. Po północnej stronie bramy powinien uczcić żonę strażnika, Sujaśę – córkę Marutów, o twarzy jak odbicie księżyca lub o jasnym, promiennym obliczu. Uczciwszy Sujaśę, pobożną i pięknie przystrojoną, powinien wejść do wewnętrznego miejsca Najwyższego Pana. Następnie powinien uczcić liṅgę tamtymi ofiarami, po czym usunąć wcześniejsze nirmālja, czyli pozostawione z poprzedniej pūdźy kwiaty i dary i obmyć ją. Na koniec powinien położyć kwiat na swojej głowie dla oczyszczenia..
21. Trzymając kwiat w dłoni, powinien wykonywać dźapę mantry tyle razy ile zdoła dla jej oczyszczenia. Następnie, uczciwszy Ćaṇḍę (groźnego strażnika chroniącego mandalę) w kierunku północno-wschodnim, powinien złożyć mu nirmālję, czyli wcześniejsze ofiary.
22. Następnie powinien wyobrazić sobie āsanę, rozpoczynając od Ādhāry i kolejnych elementów w ustalonej kolejności. Ādhāraśakti ma kontemplować jako pomyślną i ciemną, umieszczoną na dole, na ziemi.
23. Przed nią powinien wyobrazić sobie węża Anantę z uniesioną szyją, o krętej postaci, białego, z pięcioma kapturami, jakby liżącego niebo.
24. Nad nim powinien wyobrazić sobie pomyślny tron podobny do lwiego. Jego czterema podporami są: cnota, wiedza, brak przywiązania i potęga.
25. Kolory przyporządkowane od południowego-wschodu to kolejno: biały, czerwony, żółty i ciemny. Adharmę i pozostałe moce należy umieścić w kierunkach od wschodu aż po północ, w odpowiedniej kolejności.
26. Powinien wyobrazić sobie jego członki jako podobne do klejnotu rādźāwarta1 (lazurytu). Ponad tym wszystkim powinien wyobrazić sobie czyste, białe siedzisko w formie lotosu.
27. Jej osiem płatków określa się jako osiem mocy, poczynając od Aṇimā. Pręciki zaś to Rudrowie, poczynając od Wāmy, wraz z odpowiadającymi im Śakti.
28. Nasiona również są tymi samymi Śakti, umieszczonymi wewnątrz, poczynając od Manonmanī. Środek lotosu (prętosłup – karṇikā) symbolizuje najwyższe nieprzywiązanie (wairāgja), a łodyga wiedzę o naturze Śiwy.
29. Bulwa u podstawy prętosłupa ma naturę śiwaickiej dharmy i znajduje się w obrębie trzech kręgów.2 Nad tymi trzema kręgami znajdują się trzy tattwy – Ātman i pozostałe3 – które stanowią ich podstawę.
30. Nad wszystkimi dotychczasowymi siedziskami powinien wyobrazić sobie boską āsanę (siedzisko), wygodne i przykryte różnobarwną tkaniną, jaśniejące czystą Widją (wiedzą).
31. Następnie powinien wykonać obrzędy przywołania, ustanowienia, ochronnego zamknięcia przestrzeni, oglądu oraz pokłonu, stosując do każdego z nich odpowiednie mudry.
32. Po złożeniu ofiar z wody do obmycia stóp, wody do āćaman, arghji, pachnideł, kwiatów, kadzidła, machania ogniem i liścia betelu, powinien dokonać ablucji Śiwy i Śiwā.
33-34. Albo też, wyobraziwszy sobie w ten sposób āsanę i samą postać bóstwa, i zjednoczywszy je z mūla-mantrą, z pięcioma Brahmami oraz z innymi mantrami, powinien następnie przywołać wraz z Boginią Śiwę, najwyższą Przyczynę – Boga jaśniejącego niczym czysty kryształ, niewzruszonego i niezmiennego.
35. Tego, który jest przyczyną wszystkich światów, tym, który przenika wszystkie światy; obecnym wewnątrz i na zewnątrz, wszechprzenikającym; mniejszym niż najmniejsze i większym niż największe.
36. Tego, który jest Panem, który jest niezmienny, jest łatwo widoczny dla bhaktów, lecz pozostaje niedostępny dla Brahmy, Indry, Wisznu, Rudry i innych bogów.
37-38. Tego, który w śruti nazywany jest Istotą bogów, który jest niedostępny nawet dla uczonych, pozbawiony początku, środka i końca, który jest lekarstwem dla chorych na samsarę — niezmiennie obecnego w świecie jako zasada Śiwy — należy czcić z oddaniem pięcioma upaćārāmi (pięcioma podstawowymi rytualnymi ofiarami) jako najwyższą liṅgę.
39. Liṅga jest wizerunkiem Maheśa, Śiwy, Najwyższego Ātmana. W czasie ablucji powinno się wznosić okrzyki zwycięstwa i inne pomyślne dźwięki.
40. Liṅgę należy obmywać pańćagawją, klarowanym masłem, mlekiem, jogurtem, miodem i innymi właściwymi substancjami, a także korzeniami, esencjami owoców, nasionami sezamu, gorczycy i prażonymi ziarnami.
41. Następnie obmywa się ją nasionami jęczmienia i innymi pomyślnymi ziarnami oraz mączką z czarnej fasoli urid i innych roślin strączkowych; po obmyciu pokrywa się ją pastą z mąki i innymi mieszankami, a na końcu obmywa ciepłą wodą.
42. Powinno się pocierać liṅgę liśćmi bilwy i innymi, aby usunąć zapachy po pastach. Następnie należy ponownie obmyć ją wodą, jako część królewskich upaćār.
43. Należy zastosować wonny owoc āmalaki oraz kurkumę, we właściwej kolejności. Następnie, po oczyszczeniu wodą, obmywa się liṅgę lub także posąg bóstwa.
44. Następnie powinno się obmywać liṅgę wonną wodą, wodą z traw kuśa z kwiatami, a także wodą z naczyń złotych i wysadzanych klejnotami, uświęconymi mantrami, we właściwej kolejności.
45. Jeśli składniki nie są dostępne, należy użyć tego, co jest dostępne. Sama woda wraz z recytacją mantry może być użyta do ablucji Śiwy. Wielbiciel powinien wiernie wykonać rytuał.
46. Wodę należy polewać z naczynia kalaśa, z muszli, z naczynia wardhanī albo dłonią, trzymając trawę kuśa i kwiaty, cały czas recytując mantry.
47. Do ablucji można użyć hymnów Pawamāna, Rudra, Nīla i Twarita, jak również hymnów Liṅga Sūkta i innych Sūkt, albo hymny z Atharwaśiras Upaniszad.
48. Można użyć również hymnów z Rygwedy i Sāmawedy poświęconych Śiwie oraz pięciu Brahmom. W czasie ablucji Pana Panów należy recytować imię Śiwa i Praṇawę (Oṃ).
49. Ablucję i inne czynności należy wykonywać tak samo wobec Pana i wobec Bogini, ponieważ nie ma między Nimi żadnej różnicy.
50. Po uprzednim wykonaniu obrzędów ablucji wobec Pana, powinno się je następnie wykonać wobec Bogini. Tak rozkazał Pan Dewów.
51. Gdy czci się Ardhanarīśwarę (formę pół-męską, pół-żeńską), nie obowiązuje żadna określona kolejność obrzędów. To samo dotyczy upaćārów wykonywanych wobec liṅgi lub jakiegokolwiek innego wizerunku.
52. Po dokonaniu ablucji liṅgi czystą i wonną wodą należy osuszyć ją tkaniną, a następnie ofiarować odzienie oraz świętą nić.
53. Następnie ofiarowuje się kolejno: wodę do obmycia stóp, wodę do āćaman, arghję, pachnidła, kwiaty, ozdoby, kadzidło, światło, naiwedję, wodę do picia oraz wodę do obmycia ust.
54. Później ponownie podaje się wodę do āćaman oraz betel do odświeżenia ust. Następnie ofiarowuje się pomyślną koronę ozdobioną wszystkimi klejnotami.
55. Ofiarowuje się także ozdoby, święte girlandy różnego rodzaju, wachlarze, ćamarę, parasol, wachlarz z liścia palmy oraz zwierciadło.
56. Składając ofiarę Nīrādźany, należy wykonywać ją przy wtórze wszelkich pomyślnych dźwięków – pieśni, muzyki, tańca – oraz okrzyków „Zwycięstwo! – Dźaja!”.
57. W pomyślnym naczyniu ze złota, srebra, miedzi lub gliny należy czcić Pana, ozdabiając je lotosami, kwiatami, nasionami, jogurtem, niezłamanym ryżem i innymi substancjami.
58. Symbole trójzębu, muszli, pary lotosów, nandjāwarty (pomyślny spiralny znak) oraz inne znaki, takie jak śrīwatsa (znak pomyślności), swastyka, lustra, wadźry (pioruna) czy ognia, powinny być uformowane z tych ofiarnych substancji.
59. Po umieszczeniu ośmiu lamp dookoła i jednej w środku, należy w nich medytować nad dziewięcioma Śakti, poczynając od Wāmy, i oddać im cześć.
60. Okrywszy naczynie mantrą Kawaća i ochroniwszy je mantrą Astra, a następnie wykonawszy mudrę Krowy, powinien podnieść naczynie obiema rękami.
61. Zamiast tego można umieścić w naczyniu pięć lamp, zgodnie z porządkiem – cztery w czterech kierunkach i jedną w środku – albo zapalić tylko jedną lampę.
62. Podnosząc to naczynie, powinien trzykrotnie okrążyć nim liṅgę, zgodnie z ruchem wskazówek zegara, recytując mūla-mantrę.
63. Następnie powinien złożyć arghję i nałożyć wonną bhasmę na głowę. Po ofiarowaniu garści kwiatów należy złożyć naiwedję.
64. Potem należy ofiarować wodę do picia i ponownie podać wodę do āćaman. Następnie ofiarowuje się tāmbūlę (betel) z pięcioma wonnymi dodatkami.4
65. Należy skropić wodą wszystkie przedmioty ofiarne i zarządzić muzykę oraz taniec. Koncentrując się na obecności Śiwy i Śiwā w liṅdze i innych formach, powinien recytować mantrę Śiwy na miarę swoich możliwości.
66. Powinien z pokorą obejść bóstwo dookoła zgodnie z ruchem wskazówek zegara, oddać pokłon, wygłosić pochwałę, ofiarować siebie oraz przedstawić swoje życzenie.
67. Złożywszy arghję i garść kwiatów oraz ukazawszy mudrę zgodnie z przepisem, powinien prosić Pana o przebaczenie, dokonać rytualnego pożegnania i medytować nad Bogiem w swoim własnym Ātmanie (duszy).
68. W sytuacji trudnej (gdy nie da się wykonać pełnej pudźy) można ograniczyć ofiary do tych zaczynających się od pādja i kończących na tāmbūli, albo tylko do arghji, albo nawet jedynie do rozsypania kwiatów – ważne żeby zrobić to z czystym nastawieniem.
69. Nawet tyle wystarczy do zdobycia zasługi, jeśli towarzyszy temu właściwe nastawienie. Dopóki żyje, wielbiciel nie powinien jeść posiłku bez wcześniejszego oddania czci Śiwie.
70. Jeśli człowiek grzeszny je bez skrępowania (bez oddania czci Śiwie), nie ma dla niego odkupienia. Jeśli jednak zrobi to przez nieuwagę, powinien siłą zwymiotować to, co zjadł.
71. Po kąpieli powinien podwoić obrzęd wielbienia wobec Pana i Bogini, pościć i powtórzyć imię Śiwy dziesięć tysięcy razy, zachowując czystość (brahmaćarję).
72. Następnego dnia, zgodnie ze swoimi możliwościami, powinien ofiarować złoto lub inną cenną darowiznę Śiwie albo wielbicielowi Śiwy, a następnie wykonać wielką pudźę i oczyścić się.

Przypisy:

  1. Prokszaṇī, Arghja, Pādya i Āćamanīja to naczynia zawierające świętą wodę używaną w obrzędach religijnych. Prokszaṇī zawiera wodę do kropienia lub uświęcenia, Arghja – do ofiary, Pādja – do obmycia stóp, a Āćamanīja – do popijania. ↩︎
  2. Rādźāwarta to jeden z pięciu klejnotów znanych ze swojego blasku. ↩︎
  3. Trzy kręgi (tri-maṇḍala) to stały element tantrycznej struktury lotosu, znany z wcześniejszych āgam śiwaickich. Oznaczają trzy podstawowe żywiołowe warstwy – ziemię, wodę i ogień – stanowiące fundament lotosu. ↩︎
  4. W tradycji tantryczno-śiwaickiej, āgamicznej, „trzy tattwy” to Śiwa, Widjā i Ātman. ↩︎
  5. Mieszanka pięciu aromatycznych składników zawiera: karpūra, kaṅkola, lawaṅgapuszpa, guwāka i dźātiphala.
    Por.: karpūrakakkolalawaṅgapuszpaguwākadźātīphalapańćakena |
    samāṃśabhāgena ća jodźitena manohara pańćasugandhakaṃsjāt ↩︎