Mędrcy powiedzieli:
1. „Czym jest wiedza Pāśupata? W jaki sposób Śiwa jest panem Paśu? Dlaczego starszy brat Dhaumji został zapytany przez Kryszṇę o niezmierzonych działaniach?
2. O panie Wāju, o formie Śiwy, prosimy, wyjaśnij wszystkie te kwestie. W całych trzech światach nie ma nikogo, kto mógłby to wyjaśnić tak jak Ty.”
Sūta powiedział:
3. Usłyszawszy słowa mędrców, Wāju rozmyślał o Śiwie i zaczął wyjaśniać.
Wāju powiedział:
4. „Ta doskonała i wzniosła wiedza Pāśupata została przekazana bogini przez pana Śiwę na górze Mandara.
5. To samo pytanie zadał Kryszṇa, przyczyna wszechświata, o zwierzęcej natury bogów i innych oraz o panowaniu Śiwy.
6. Wyjaśnię to zwięźle, tak jak zostało to przekazane Kryszṇie przez Upamanju. Proszę uważnie słuchajcie.
7. Kiedyś Wiszṇu w formie Kryszṇy ukłonił się Upamanju siedzącemu w jego aśramie i przemówił z szacunkiem.”
Pan Kryszṇa powiedział:
8. „O panie, pragnę usłyszeć o boskiej wiedzy Pāśupata, tak jak została ona przekazana Bogini przez Pana. Chcę poznać jej dobrobyt i chwałę w całości.
9. Dlaczego Pan jest znany jako Paśupati, pan Paśu? Kim są Paśu? Czym są te Pāśa (sznury), którymi są związani? Jak zostają uwolnieni?”
10. Pytany tak przez szlachetnego Kryszṇę, chwalebny Upamanju ukłonił się Panu i Bogini i przemówił następująco.”
Upamanju powiedział:
11. Każda istota, począwszy od Brahmy aż do istot nieruchomych, nazywana jest Paśu w odniesieniu do pana bogów. Każda istota podlega egzystencji światowej.
12. Śiwa, pan bogów, jest znany jako Paśupati ze względu na to, że jest panem Paśu. Pati wiąże Paśu za pomocą Pāśa (sznurów) brudu.
13-14. On sam jedynie uwalnia, gdy medytuje się nad nim i wielbi Go z oddaniem. Dwadzieścia cztery zasady, Mājā, Karman i trzy Guṇy nazywane są Wiszajami. To są Pāśa, które wiążą Paśu. Po związaniu Paśu, od Brahmy po trawę, za pomocą tych Pāśa, Pan Śiwa zmusza ich do wykonywania przynależnych im obowiązków.
15-20. Na jego rozkaz Prakryti wytwarza Buddhi odpowiednią dla Puruszy. Buddhi (kosmiczny intelekt) wytwarza Ahaṅkāra (Ego). Ego tworzy jedenaście organów zmysłów i pięć Tanmātra. Na Jego rozkaz Tanmātry także tworzą wielkie Bhūty w całości w ich porządku; wielkie Bhūty tworzą fizyczne ciała wszystkich istot od Brahmy po trawę. Intelekt ustala i rozwiązuje. Ego odczuwa dumę i utożsamia się z tym, co posiada. Świadomość obserwuje i staje się świadoma rzeczy. Umysł pojmuje i wyobraża sobie. Organy poznania pojmują obiekty oddzielnie.
21-22. Organy zmysłów chwytają swoje obiekty a nie inne, i dzieje się tak dzięki boskiemu rozkazowi Pana. Organy działania również wykonują swoje obowiązki. Nic więcej. To z powodu rozkazu Śiwy dźwięk itd. są postrzegane, mowa itd. są wytwarzane. Potężny rozkaz Śiwy nie może być złamany przez nikogo.
23-26. Tylko na rozkaz Pana eter przenika wszystko, ustępując miejsca elementom. Na rozkaz Śiwy wiatr podtrzymuje cały wszechświat, wewnętrzny i zewnętrzny, pod różnymi nazwami jak Prāṇa itd. Na rozkaz Pana ogień niesie ofiary bogom i ofiary dla Pitrów. Ułatwia gotowanie itd. Na Jego rozkaz wody wszystko ożywiają. Na rozkaz Pana ziemia podtrzymuje wszechświat na zawsze.
27-30. Z powodu nienaruszalnego rozkazu Śiwy pan Indra chroni bogów, zabija Asurów i strzeże światów. Na rozkaz Śiwy pan Waruṇa rządzi wodami i wiąże tych, którzy mają być ukarani, za pomocą swojej pętli. Na rozkaz Śiwy pan bogactwa, pan Jakszów, rozdziela bogactwa istotom żywym zgodnie z ich zasługami. Na rozkaz Śiwy Īśāna udziela wiedzy inteligentnym i obdarza ich bogactwem oraz powstrzymuje złoczyńców.
31-34. Na rozkaz Śiwy ziemia jest podtrzymywana przez Śeszę. Raudrī i Tāmasī, formy Wiszṇu przynoszące zniszczenie, są stworzone przez czterotwarzowego pana. Na jego rozkaz, przez inne własne formy, chroni wszechświat i ostatecznie go niszczy. Chroni, tworzy i pochłania wszechświat przez swoje trzy ciała. Tylko na jego rozkaz Rudra ostatecznie niszczy wszechświat.
35-37. Ātman wszechświata, przyjmując trzy różne formy, również tworzy i chroni. Czas tworzy, chroni i niszczy na Jego rozkaz. Na jego polecenie, trzema częściami swojego blasku słońce podtrzymuje wszechświat, rozkazuje deszczowi i opadom w niebie. Na rozkaz Pana z księżycem na głowie księżyc odżywia rośliny, raduje istoty żywe i jest spożywany przez bogów.
38-43. Āditjowie, Wasu, Rudrowie, Aświni, Marutowie, niebiańscy wędrowcy, mędrcy, Siddhowie, węże, ludzie, bestie, zwierzęta, ptaki, robaki, istoty nieruchome, rzeki, oceany, góry, lasy, jeziora, Wedy z ich tekstami pomocniczymi, pisma święte, zbiory mantr, ofiar i tym podobne, światy zaczynające się od Kālāgni a kończące na Śiwie oraz ich panowie, niezliczone Brahmāṇḍy, ich powłoki, przeszłość, teraźniejszość i przyszłość, kierunki świata, przestrzenie między nimi, różne jednostki czasu, Kalā itd. – wszystko to, cokolwiek jest widziane lub słyszane na świecie, jest pod panowaniem rozkazu Śiwy.
44. To dzięki mocy Jego rozkazu ziemia, góry, chmury, oceany, ciała świetlne, Indra i inni bogowie, istoty ruchome i nieruchome, czujące lub nieczujące, są podtrzymywane.
45. O Kryszṇa, wysłuchaj o cudownym dziele dokonującym się dzięki rozkazowi Śiwy o nieskończonej aktywności, o którym usłyszałem z Upaniszad.
46. Po pokonaniu Asurów w dawnej wojnie, bogowie, w tym Indra, zaczęli się kłócić między sobą: „Ja jestem zwycięzcą, ja jestem zwycięzcą”.
47. Wtedy Pan Śiwa przyjął postać Jakszy i stanął pośród nich, pozbawiony swoich charakterystycznych cielesnych cech.
48. Położył źdźbło trawy na ziemi i powiedział bogom: „Ten, kto zniekształci tę trawę, jest tym, który pokonał Daitjów.”
49. Usłyszawszy słowa Jakszy, dzierżący piorun małżonek Śacī rozgniewał się. Uśmiechając się lekko, próbował podnieść trawę.
50. Gdy nie mógł jej podnieść, rzucił w nią piorunem, by ją przeciąć.
51. Piorun, zetknąwszy się z trawą, wyglądał jakby zderzył się ze stalą i odpadł na bok.
52. Wtedy obrońcy stron świata i światów obdarzeni wielką siłą wytężali się i rzucili tysiące swoich broni w źdźbło trawy.
53. Wielki ogień płonął, gwałtowny wiatr wiał, a pan wód wzniósł się, jakby nadszedł czas rozkładu świata.
54. Tak oto wszystko, co bogowie z energią podjęli aby zniekształcić źdźbło trawy, zakończyło się niepowodzeniem. O Kryszṇa, działo się to tylko dzięki mocy tamtego Jakszy.
55. Wtedy rozgniewany pan bogów zapytał Jakszę: „Kim jesteś, panie?” A gdy patrzyli, Jaksza zniknął.
56. W międzyczasie bogini Haimawatī, ozdobiona boskimi klejnotami, pojawiła się na niebie, uśmiechając się i promieniejąc jasno.
57. Widząc ją, zdumieni bogowie, Indra i inni, pokłonili się jej pokornie i zapytali: „Kim jest ten niezwykły Jaksza?”
58. Bogini uśmiechnęła się i powiedziała: „On jest dla was niewidzialny. Jest Panem, dzięki któremu ten krąg świata, włączając istoty ruchome i nieruchome, się obraca.
59. Na początku wszechświat jest przez niego stworzony, a potem przez niego zniszczony. Nikt nie jest w stanie go kontrolować. Wszystko jest przez niego kontrolowane.”
60. Po tych słowach wielka bogini zniknęła. Zaskoczeni bogowie pokłonili się jej i udali się do nieba.
