Wāju powiedział:
1. „O bramini, słusznie mieliście wątpliwości wzbudzone wystarczającymi powodami. Sama chęć poznania nie prowadzi do ateizmu u osób o dobrym rozumie.
2. W tym kontekście wymienię autorytatywne świadectwa, które rozwieją wasze złudzenia. Zło złych wynika z braku łaski pana.
3. Jest jasne i pewne, że nic nie może się wydarzyć bez łaski Śiwy, doskonałej i najwyższej duszy.
4. Wrodzona dobra natura jest wystarczającym powodem do błogosławieństwa pana; nic nie może być pobłogosławione bez wrodzonej dobrej natury.
5. Wszechświat w formie Paśu i Pāśa musi być pobłogosławiony. Pan obdarzony władzą błogosławi wszechświat.
6. Pan, władca, zawsze błogosławi wszystko. Jeśli do tego używa się środków, jakże Śiwa może stać się zależny?
7. Żadne błogosławieństwo nie może być niezależne od tego, co jest błogosławione. Dlatego znaczenie słowa „wolność” nie oznacza „niezależności od innych”.
8. To, co ma być błogosławione, uznaje się za „zależne od innych”. Bez błogosławieństwa nie ma ani przyjemności, ani wyzwolenia.
9. Ucieleśnieni Ātmani również należą do kategorii tych, którzy mają być błogosławieni. Błogosławieństwo Śiwy rozumiane jest jako wypędzenie ich ignorancji. W Śiwie nie ma nic, co by było pod wpływem ignorancji.
10. Śiwa w formie posągu, przez który mimo jego bycia Saguṇa uświadamiany jest Niszkala, nazywany jest Śaiwamūrti jedynie w przenośni.
11. W rzeczywistości w formie Niszkala Śiwa nie jest przyczyną wszechświata. W formie Sakala także nikt go nie widział.
12. Stan bycia zrozumianym tylko poprzez świadectwa wskazuje na jego naturę. Nie należy tego lekceważyć bez zrozumienia implikacji.
13. Pewna forma, intensywnie podobna do Ātmana, jest podobizną Śiwy. Druga, wielka, Ātman Mūrti jest jego implikacją.
14. Tak jak ogień nie może być zdobyty bez jego istoty, obecności drewienek, tak i Śiwa nie jest znany ani pojmowany bez nakładania go na podobiznę.
15. Jeśli ktoś mówi „przynieś ogień”, przynosi tylko palące się drewienka. Sam ogień nie jest przynoszony. Podobnie Śiwa jest czczony w formie podobizny.
16. Dlatego podobizna jest używana do wielbienia Śiwy, bo to, co się robi podobiźnie, robi się samemu Śiwie.
17. W formie różnych podobizn, liṅgamu itd., a szczególnie w Arćā (ofiary kwiatów itd.) czcimy Śiwę.
18. Tak jak Ātman podobizny jest błogosławiony przez wielkiego Ātmana, tak my, paśu, jesteśmy błogosławieni przez Śiwę przebywającego w Mūrtjātmanie.
19. Mūrtjātmanowie, Sadāśiwa i inni, są pod opieką Śiwy dla błogosławienia światów.
20. Dla doznawania przyjemności i zbawienia przyjmuje się połączenie Śiwy z Mūrtjātmanami w formie Tattwy i Atattwy.
21. Doznawanie przyjemności jest ostateczną przemianą karm, albo w formie szczęścia, albo cierpienia. W Śiwie nie ma karmy, więc jakiej może być natury jego przyjemność?
22. Śiwa błogosławi wszystkich. Nie hamuje nikogo. Nie można przypisać Śiwie wad typowych dla tych, którzy zabijają.
23. Przykłady ograniczania i zabijania, dotyczące Brahmy i innych, są działaniami które Śrīkaṇṭhamūrti podejmuje dla dobra światów.
24. Śrīkaṇṭha na pewno panuje nad wszechświatem. Śiwa przewodzi Mūrti Śrīkaṇṭha w trakcie swojej boskiej zabawy.
25. Tylko bogowie i inni, którzy byli winni, zostali przez niego powstrzymani lub zabici, jak opisano wyżej. W ten sposób bogowie stali się grzesznikami, a ludzie wolnymi od cierpień.
26. Powstrzymanie lub zabicie nie jest przez uczonych uważane za naganne. Dlatego kara wymierzona przez królów tym, którzy na nią zasługują, jest wychwalana.
27. Jeśli nie posiada tego, co jest osiągane przez zwierzchnictwo nad całą klasą skutków, jak może rządzić wszechświatem?
28. Życzenie pana obejmuje ustanowienie reguł i warunków. Brahmā jest rozkazem. Jego rozkaz to sposób kierowania, np. „To ma być zrobione. Tego robić nie wolno.”
29. Cechą człowieka dobrej natury jest ścisłe przestrzeganie jego dyrektyw; przeciwieństwem tego jest nie-święta natura.
30. Jeśli ma być zachowana dobra natura, należy unikać złego. Poskramia się je środkami takimi jak Sāma itd. Jeśli inne środki zawiodą, karanie jest jedynym sposobem.
31. To jest cecha tego, co jest dobroczynne, tj. karanie kończące się środkami dyscyplinarnymi. Przeciwieństwo tego nazywa się złym.
32. Pan jest wzorem tych, którzy trwale pozostają przy tym, co dobroczynne. Jak można go potępić za karanie i zabijanie tylko złych?
33. Sprawców niewłaściwych czynów powinien piętnować i gardzić rozsądny człowiek. Niewłaściwe czyny to te, które szkodzą i dręczą świat.
34. Każde działanie powstrzymywania i ograniczania nie jest nacechowane nienawiścią. Ojciec, który wychowuje syna pomimo powstrzymywania go, nie żywi do niego nienawiści.
35. W tym, kto powstrzymuje lub zabija tych, którzy na to zasługują, nawet pomimo tego, że jest zdystansowany do tego, musi tkwić pewna bezwzględność.
36. Pan nie rani innych, nawet jeśli są winni. Oczywiście rani On ignorantów przyjmując postawę neutralności.
37. Dlatego powiemy, że ten, kto rani zadając ostatecznie ból, jest bezwzględny. Tak twierdzą niektórzy. Inni tego nie przyjmują.
38. Braku miłosierdzia nie można przypisać chirurgowi operującemu pacjenta. Czynnikiem wywołującym jest wyłącznie dobroć.
39. Nawet dobroć wobec gwałtownych wrogów nie sprzyja ostatecznemu dobru. Ten, kto jest dla nich łaskawy, jest bezwzględny, choć jego bezwzględność jest ukryta pod pozorną dobrocią.
40. Nawet zaniedbanie i obojętność wobec przeciwników, którzy powinni być chronieni, prowadzi do zaniedbania obowiązku. Ten, kto powinien być chroniony, ginie natychmiast, jeśli jest zaniedbywany pomimo zdolności opiekuna.
41. Kto zaniedbuje człowieka wartego ochraniania, uznając jego pozorne wady mimo obserwowania jego trudnej sytuacji, w rzeczywistości jest bezwzględny.
42. Dlatego nie panuje powszechna zgoda, że dobroć jest dobra we wszystkich aspektach. Przyjmuje się wykonywanie tego, co jest korzystne. Wszystko inne jest niezatwierdzone.
43-45. W rzeczywistości w Mūrtjātmanach (Sadāśiwa, Brahmā i inni) istnieją wady jak namiętność itd. Jednak wady te należą tylko do nich, nie do Śiwy. Miedź wkładana do ognia może mieć wadę, lecz ogień nie traci swej mocy przez kontakt z nią. Jeśli nieczyste rzeczy są wrzucane do ognia, nie czynią go nieczystym. Niektóre nieczyste rzeczy stają się czyste przez kontakt z ogniem. Podobnie Śiwa nie staje się nieczysty przez kontakt z Ātmanami, którzy mają być oczyszczeni.
46. Sam Ātman jest oczyszczany przez kontakt z Śiwą. Jeśli żelazny pręt jest włożony do ognia i rozgrzany, rozgrzanie jest dziełem ognia, nie pręta.
47. Dobrobyt, chwała itd. Mūrtjātmanów są naprawdę dobrem pana Śiwy, nie Ātmanów. To ogień, nie paliwo, płonie do góry.
48-50. Stan bycia węglem należy do drewna, nie do ognia. Podobnie Śiwatwa jest nałożona na drewno, kamień i glinę. Jednak cechy Maitrī itd. są wtórne i działają różnie. Sprzyjają zarówno dobru, jak i złu u tych, którzy mają cechy. To, co jest wtórne i nie-wtórne, nie sprzyja całkowicie ani dobru, ani złu.
51. Uczeni nie mówią, że znaczenie Anugraha jest wtórne. Ale wyzwolenie ze światowej egzystencji (saṃsāra) jest w formie Ādźńā i jest dobroczynne.
52. Wykonywanie jego Ādźńā jest dobroczynne. To, co jest dobroczynne, jest błogosławieństwem. Ten, kto używa wszystkiego do tego, co jest dobrem, jest przyczyną błogosławieństwa dla wszystkich.
53. Sensem słowa Upakāra (życzliwość) jest także Anugraha. Ponieważ to ma także dobroczynna naturę, Śiwa jest wszechżyczliwy.
54-55. Wszystko, co świadome i nieświadome, jest zaangażowane w dobroczynność. Ale zablokowani przez swoją wrodzoną naturę, nie wszyscy odnoszą korzyść jednocześnie. Słońce bezstronnie rozprowadza swoje promienie na wszystkie lotosy, lecz nie wszystkie kwiaty kwitną jednocześnie; czynią to zgodnie ze swoją wrodzoną naturą.
56-57. Właśnie wrodzona natura istot jest przyczyną tego, co jest przeznaczone. Natura wrodzona nie zmienia tego, co przemija. Kontakt z ogniem topi tylko złoto, nie węgiel. Śiwa wyzwala tych, których ignorancja jest dojrzała, nie innych.
58. To, co może się stać, nie staje się samo bez koncepcji. Ale stwórca nie potrzebuje takiej koncepcji i jest wiecznie wolny.
59. Śiwa, błogosławiący, jest z natury czysty, ale Ātmanowie (dusze indywidualne) są z natury nieczyste.
60. W przeciwnym razie, dlaczego nieustannie przechodzą przez egzystencję światową i nie łączą się ze Śiwą? Bycie zainfekowanym przez Karman i Mājā nazywają uczeni egzystencją światową (saṃsāra).
61. Istnieje wystarczająca przyczyna tego, że ta infekcja dotyczy indywidualnych dusz, nie zaś Śiwy. Przyczyną jest brud osobisty, nie zewnętrzny.
62. Gdyby była to przyczyna zewnętrzna, mogłoby się to zdarzyć każdemu z dowolnej przyczyny. Ale ta przyczyna jest jedna, ponieważ jej natura nie jest różnorodna.
63-64. Chociaż bycie Ātmanem jest wspólne, niektórzy są związani, inni wyzwoleni. Wśród związanych niektórzy mają różny stopień wiedzy i zasług z powodu skłonności do powściągliwości i rozkoszy. Niektórzy osiągają stan jedności z panem. Inni osiągają stan bliskości.
65. Wśród tych, którzy osiągnęli jedność, niektórzy są Śiwami. Są oni umiejscowieni na szczytach Adhwa (ścieżek). Maheśwarowie są umiejscowieni pośrodku; Rudrowie w dolnych rejonach.
66-67. W okolicy również ci trzej są umiejscowieni poza Māją: Ātman jest poniżej; Antarātman pośrodku, a Paramātman powyżej. Są nimi Brahmā, Wiszṇu i Maheśwara. Niektórzy Wasu są też umiejscowieni w regionie Paramātmana.
68. Niektórzy są umiejscowieni w regionie Antarātmana, inni w regionie Ātmana. W regionie Śāntjatīta stacjonują Śaiwi, a w regionie Śānta Maheśwarowie.
69. Tak jak Raudrowie są umiejscowieni w Widjā, a Waiṣṇawowie są umiejscowieni w Pratiszṭhā, tak również Ātmanowie. Brahmā i jego potomkowie są umiejscowieni w Niwrytti.
70. Osiem grup istot Dewa jest głównych. Ludzie stanowią środkową kategorię. Pięć grup istot, ptaków itd., jest kategorią niższą. Tak jest łącznie czternaście istot.
71-72. Stan bycia głównym lub podporządkowanym jest znany jako brud bytu światowego. Tak jak jedzenie ma stan niestrawiony i strawiony, tak i brud. Gdy jest niestrawiony, ludzie schodzą niżej; gdy strawiony, idą w górę. Tak oto brud spełnia rolę w egzystencji światowej (saṃsāra).
73. Dusze indywidualne są potrójne: z jednym brudem, z dwoma brudami i z trzema brudami. Ci z jednym brudem są wyżsi, z dwoma brudami średni, a z trzema brudami najsłabsi. Tak są one uporządkowane.
74. Ci z trzema brudami są pod opieką tych z dwoma brudami, a ci z kolei są pod opieką tych z jednym brudem. Tak powstaje warunkowa różnica we wszechświecie.
75. Śiwa jest panem wszystkich tych, z jednym, dwoma i trzema brudami. Choć są oni o naturze nie-Śiwy, podlegają Śiwie.
76. Podobnie wszechświat, który nie jest w naturze Rudry, jest pod panowaniem Rudrów. Mahābhūmi, kończący się kosmicznym jajem, jest pod panowaniem Śatarudry itd.
77. Atmosfera, kończąca się Māją, jest kolejno przeniknięta przez władców bogów wielkości kciuka dookoła.
78. Niebo, kończące się Mahāmājā, jest pod panowaniem władców światów, Wāju itd., którzy są rozmieszczeni w Adhwach i których krańce nie są używane. (?)
79. Są oni mieszkańcami nieba, atmosfery i ziemi. Są bogami przestrzegającymi rytuałów bogów.
80. Tak działa choroba egzystencji światowej (saṃsāra) z trzema brudami i ich patologicznymi przyczynami oddzielnie, czy są dojrzałe czy nie.
81. Lekarstwem na tę chorobę jest doskonała wiedza o Śiwie i nic innego. Lekarzem jest sam pan Śiwa, który uzdrawia cierpiącego.
82. W tej sprawie nie trzeba mieć wątpliwości – „Śiwa może wyzwolić dusze bez poddawania ich cierpieniu. Dlaczego więc poddaje je cierpieniu?”
83. Jest pewne, że cała egzystencja światowa jest sama w sobie cierpieniem. Jak cierpienie może nie być cierpieniem? Natura wrodzona nie może być inna.
84. Pacjent nie przestaje być pacjentem tylko dlatego, że lekarz podał lekarstwo. Lekarz wybawia pacjenta z choroby dzięki lekarstwom.
85. Podobnie poprzez podanie lekarstwa w formie jego Ādźńā, Śiwa wyzwala dusze z cierpienia – dusze wrodzenie brudne i wrodzenie cierpiące.
86. Ta nierówność, podobna do lekarza, nie jest przyczyną choroby. Więc Śiwa jako przyczyna egzystencji światowej nie musi być symbolem wady.
87. Gdy cierpienie jest wrodzone, jak Śiwa może być jego przyczyną? Brud jest wrodzony u ludzi. To on powoduje ich cierpienie w egzystencji światowej.
88. Brud, który jest przyczyną egzystencji światowej (saṃsāra), nieożywiona Mājā itd., nie może działać samodzielnie bez obecności Śiwy.
89. Mędrcy mówią, że tak jak kamień magnetyczny powoduje ruch opiłków żelaza swoją samą obecnością, tak Śiwa powoduje ruch świata.
90. Nie można uniknąć obecności Sat bez jego przyczyny. Co więcej, bóstwo przewodnie Śiwa jest nawet nieznane wszechświatowi.
91. Nic nie działa bez Śiwy. Wszystko jest przez Niego wywoływane. Mimo to nie jest on omamiony.
92. Jego Śakti w formie Ādźńā jest wszechstronnym czynnikiem powstrzymującym. Wszechświat jest przez nią stale przykryty. Mimo to nie jest on skażony.
93. Jest nad tym panowanie od początku. On jest panem. Jego panowanie to jego Ādźńā. Mimo to nie jest On skażony.
94. Ten, kto uważa inaczej z powodu złudzenia ma zły umysł. On zginie i to przez moc jego Śakti. Mimo to On nie jest skażony.”
95. W międzyczasie z nieba dobiegł głos bez ciała: „Satjam (Prawda), Amrytam (nektar), Saumjam” (łagodny), Om Amen. Dźwięk ten był wyraźny.
96. Wtedy mędrcy byli zdumieni i radośni; ich wątpliwości zostały rozwiane. Pokłonili się panu, bogowie wiatru.
97. Choć rozwiał ich wątpliwości, sądził, że ich wiedza nie jest jeszcze mocno ugruntowana. Więc powiedział:
Wāju powiedział:
98. „Wiedza jest dwojakiego rodzaju: pośrednia i bezpośrednia. Mówią, że pierwsza jest niestabilna, a druga stała.
99. To, co jest zdobywane przez rozumowanie i naukę, jest wiedzą pośrednią. Wiedza bezpośrednia wynika z praktyki rytuałów.
100. Dochodząc do wniosku, że zbawienie nie jest możliwe bez wiedzy bezpośredniej, dążcie pilnie do nabycia praktyki.”
