Wājawīja Saṃhitā (1) – Rozdział 13 – Stworzenie Brahmy i Wiszṇu

Mędrcy powiedzieli:

1. Panie, opowiedziałeś o stworzeniu wielkiego Ātmana przez usta pana o czterech twarzach. Mamy jednak wątpliwości.
2-6. Jednooki Śiwa jest najważniejszy spośród bogów. Śiwa dzierżący trójząb jest promienny. Pan Rudra, Kālātman jest Kapardinem i Nīlalohitą. Gdy nadchodzi koniec jugi, staje się wściekły i niszczy ten wszechświat, włączając Brahmę, Wiszṇu i boga ognia. Sprawia, że światy się kurczą. Brahmā i Wiszṇu są pod jego kontrolą. Składają Mu pokłony ze strachu. On jest tym Panem, który dawniej stworzył Brahmę i Wiszṇu ze swoich kończyn. On sam jest przyczyną zdobycia i utrzymania. Jest pierwotnym i pradawnym bogiem. Jak więc taki Pan mógł stać się synem Brahmy, który narodził się z Awjakty?
7. Słyszeliśmy również, że Brahmā i Wiszṇu urodzili się z Rudry i stworzyli Rudrę. Tak więc wzajemnie się stworzyli.
8. Jak więc dwaj protoplaści istot żywych mogli wyjść jeden z drugiego, posiadając obaj wyższość lub nie posiadając jej?
9. Nic nie jest przed tobą zakryte ani nie ma nic, o czym byś nie słyszał. Wszystko pamiętasz, ty, który byłeś uczniem samego Pana.
10. Prosimy, opowiedz jak Brahmā stał się panem wszystkich mędrców. O drogi, jesteśmy wierni i chętni, by usłyszeć o wielkiej chwale Pana.”

Wāju powiedział:

11. O bramini, dobrze zadaliście to pytanie, eksperci w sztuce pytań. Zadałem to samo pytanie Brahmie, który odpowiedział odpowiednio.
12. Opowiem, jak narodził się Rudra i jak Brahmā oraz Wiszṇu urodzili się z siebie nawzajem.
13-15. Tych trzech jest Ātmanami jako przyczynami, zrodzonymi z Maheśwary; są przyczynami stworzenia, podtrzymania i zniszczenia wszechświata składającego się z istot ruchomych i nieruchomych. Obdarzeni wielkimi cechami są uświęceni przez wielkiego Pana. Pod przewodnictwem Jego Śakti zawsze mogą wykonywać swoje czynności. Brahmā może tworzyć; Wiszṇu może chronić; Rudra może niszczyć.
16-21. Jednak rywalizowali oni ze sobą. Pragnąc przewyższyć jeden drugiego, przebłagali swego ojca, najwyższego Pana, poprzez pokutę. Zdobywając pełną łaskę Pana na początku dawnej kalpy, Rudra stworzył Brahmę i Wiszṇu. W innej kalpie Brahmā stworzył Rudrę i Wiszṇu. W kolejnej kalpie Wiszṇu stworzył Rudrę i Brahmę. Tak w różnych kalpach Brahmā, Wiszṇu i Rudra, pragnąc wzajemnej korzyści, rodzą się z siebie nawzajem. Na podstawie wydarzeń w swoich odpowiednich kalpach, ich proces bycia przyczyną narodzin jednych z drugich jest chwalony przez mędrców. Teraz słuchajcie o ich świętej i cudownej historii, która oczyszcza z grzechów.
22-26. Słuchajcie także o tym, co wydarzyło się Brahmie w jego Kalpie. W Kalpie Meghawāhana Wiszṇu stał się chmurą i padał deszczem na ziemię przez tysiąc boskich lat. Widząc to, Śiwa dał Wiszṇu niezniszczalną Śakti. Otrzymując Śakti od Śiwy, Wiszṇu stworzył wszechświat razem z Brahmą. Widząc tę chwałę Wiszṇu, Brahmā stworzony przez niego został opanowany zazdrością i powiedział złośliwie: „Odejdź, o Wiszṇu. Przyczyna twojego pochodzenia jest mi znana. Rudra jest wyższy od nas obu. Nie ma co do tego wątpliwości.
27. To dzięki łasce tego Pana, ty, podtrzymywany, stałeś się dziś twórcą.
28. Ja również przebłagam Rudrę, przywódcę bogów, przez pokutę i stworzę cały wszechświat wraz z tobą. Nie ma co do tego wątpliwości.”
29. Lekceważąc tak Wiszṇu, Brahmā osiągnął Śiwę przez pokutę i poddał mu się w ten sposób.
30. „O Panie bogów, o Panie wszechświata, Wiszṇu jest zrodzony z Twojej lewej strony, a ja z Twojej prawej.
31. Jednak Wiszṇu stworzył wszechświat razem ze mną. Z powodu rywalizacji drwiłem z niego opierając się na sile Twojego wsparcia.
32. „O Wiszṇu, twoja pobożność wobec Pana nie jest większa niż moja” (powiedziałem mu), ponieważ nasze pochodzenie od Ciebie jest na tym samym poziomie.
33. O Śiwo, przystoi ci dać mi wszystko tak, jak dałeś jemu wcześniej za jego oddanie.”
34. Tak proszony przez niego, miłosierny Pan Śiwa dał mu wszystko, co było słuszne.
35. W ten sposób, otrzymawszy od Śiwy w mgnieniu oka stan bycia Ātmanem wszystkich, Brahmā pospieszył i zobaczył Wiszṇu.
36-41. Zobaczył Wiszṇu leżącego na Śesza1 w jego siedzibie w oceanie mleka.2 Był tam rozpostarty biały baldachim przypominający słońce. Został przez niego stworzony mentalnie. Był zdobiony złotem i klejnotami. Pan Wiszṇu miał oczy przypominające lotos. Miał wspaniałe ciało z czterema ramionami. Był ozdobiony biżuterią. Trzymał muszlę i dysk. Jego twarz świeciła jak tarcza księżyca. Blizna Śrīwatsa oznaczała jego pierś. Uśmiechał się słodko. Jego lotosowe stopy nabrały czerwonego odcienia od kontaktu z lotosową Lakszmī. W jogicznym śnie wyglądał na leżącego w nektarze oceanu mleka. Poprzez właściwość guṇy Tamas był Kālarudrą; poprzez Radźas był Brahmą; poprzez Sattwę – Wiszṇu. W stanie Nirguṇa był Panem Śiwą. Widząc go, Brahmā przemówił poważnie – „O Wiszṇu, zamierzam cię pożreć, tak jak ty mnie wcześniej.”
42. Usłyszawszy to, Wiszṇu obudził się, zobaczył Brahmę i lekko się uśmiechnął.
43. W tym czasie Wiszṇu został pożarty przez Brahmę i natychmiast stworzony poprzez środek brwi.
44-47. W międzyczasie Pan z półksiężycem przyszedł na miejsce, aby przetestować ich Śakti. Choć pozbawiony formy, przyjął formę, aby ich pobłogosławić, tak jak wcześniej. Oboje byli uradowani i przestraszeni, więc wychwalali Pana i z szacunkiem pokłonili się mu z daleka. Pan z trójzębem pobłogosławił ich i zniknął, gdy patrzyli na niego z szacunkiem.

Przypisy:

  1. Teksty sanskryckie obfitują w opisy Wiszṇu odpoczywającego na wężu Śesza. W tym kontekście warto odnotować żywy obraz Śeszaśājī Wiszṇu na zewnętrznej ścianie świątyni Daśāwatāra w Deogarh (ok. V w. n.e.). ↩︎
  2. Ocean mleka uważa się za tożsamy z Morzem Japońskim. Zobacz Geografia Purān, s. 42–44. ↩︎