Wājawīja Saṃhitā (1) – Rozdział 10 – Opis stworzenia (sryszṭi) (1)

Wāju powiedział:

1. Na początku, na rozkaz Īśwary, wtórne elementy zaczynając od kosmicznego intelektu, a kończąc na Wiśesza, powstały z Awjakty, na którym przewodził Purusza.
2. Następnie z nich narodzili się trzej bogowie Rudra, Wiszṇu i Brahmā jako przyczyna wszystkiego.
3-4. Maheśwara obdarza ich mocą przenikania wszystkich światów bez przeszkód, niezrównaną doskonałą mądrością, wiecznymi Siddhi jak Aṇimā itd.; oraz stanem bycia przyczyną działań stworzenia (sryszṭi), podtrzymania i zniszczenia.
5. W innej Kalpie nadał każdemu działania stworzenia, podtrzymania i zniszczenia, aby nie było między nimi wzajemnej rywalizacji z powodu złudzenia intelektu.
6. Ci trzej rodzą się z siebie nawzajem, podtrzymują się, rozkwitają wzajemnie, szanują i podążają za sobą.
7. Gdzieś wychwalany jest Brahmā, gdzieś Wiszṇu, a gdzieś Rudra. Jednak ich chwała nie maleje.
8. Tylko impulsywni głupcy ich krytykują. Niewątpliwie stają się demonami i duchami.
9. Pan Śiwa, który jest ponad trzema Guṇami, który dzieli się na cztery jednostki, jest wszystkim i podporą wszystkiego, jest przyczyną stworzenia.
10. Ātman, który stworzył wszechświat w zabawie, pozostaje panem trzech bogów, jak również Prakryti i Puruszy.
11. Tylko on jest ich podporą, jest większy od wszystkich, jest najwyższy, wieczny, pozbawiony cech i jest ich Ātmanem oraz ich opiekuńczym bóstwem.
12. Dlatego tylko on jest Prakryti, Puruszą, Sadāśiwą, Bhawą, Wiszṇu i Brahmą. Wszystko jest tożsame z Śiwą.
13. Na początku narodził się kosmiczny intelekt, wielka zasada. Gdy się poruszył, narodziło się ego. Ego rozdzieliło się na trzy części.¹
14. Ego podzieliło się na elementy grube i subtelne oraz narządy zmysłów. Gdy w ego dominowała Sattwa, nastąpiło stworzenie Sāttwika.
15-16. Wtórne stworzenie powstało jednocześnie. Narodziło się pięć narządów zmysłów, pięć narządów działania oraz jedenasty – umysł. Umysł jest zarówno narządem poznania, jak i działania. Gdy ego łączy się z Tamasem, rodzą się Bhūtatanmātry.
17. Ponieważ są przyczyną Bhūtów, nazywają się Bhūtādi. Z nich rodzi się Śabdatanmātra, a z niej eter.
18. Z eteru rodzi się Sparśatanmātra, z niej Wāju, z Wāju Rūpatanmātra, z niej Tedźas, z Tedźas Rasatanmātra.
19. Z Rasa powstaje woda; z niej Gandha Tanmātra, z niej Prythiwī; z tych elementów tworzone są istoty ruchome i nieruchome.
20. Ponieważ przewodzi im Purusza i są obdarzone Awjaktą, zasady zaczynające się od Mahat i kończące na Wiśesza generują kosmiczne jajo.²
21. Gdy w ten sposób spełnione zostają działania Brahmy, Brahmā rozkwita w tym Jaju.
22. On jest pierwszą uosobioną duszą, zwaną Puruszą. Jest pierwszym twórcą istot żywych. Tak na początku istniał Brahmā.
23. Z niego narodził się intelekt, przyczyna cnoty i pomyślności, z cechami mądrości i nieprzywiązania.
24-25. Wszystko, czego pragnie umysł, rodzi się z Awjakty. Funkcjonuje on w trzech światach, dzieląc się na trzy, ponieważ ma wszystko pod kontrolą, posiada wszystkie cechy i jest zależny od Awjakty. W tych trzech formach tworzy, podtrzymuje i niszczy.
26. Jako stwórca ma cztery twarze; jako niszczyciel jest Kālą, a jako Purusza ma tysiąc głów. Tak oto samoistny ma trzy stany.
27. Jako Brahmā ma Sattwę i Radźas, jako Kāla ma Tamas i Radźas, jako Wiszṇu ma tylko Sattwę. Tak więc wzrost Guṇ w Panu jest potrójny.
28. Jako Brahmā tworzy światy, jako Kāla je kondensuje; jako Purusza podtrzymuje; jest On neutralny. Tak więc działalność Pana jest potrójna.
29. Ponieważ dzieli się na trzy, nazywany jest Triguṇą. Ponieważ rozdzielił się na cztery, chwalony jest jako Ćaturwjūha.
30. Ponieważ jest początkiem, nazywany jest Ādidewą; ponieważ jest nieurodzony, nazywany jest Adźą; ponieważ chroni poddanych, nazywany jest Pradźāpatim.
31. Złota Meru jest płodem tego wielkiego Ātmana; oceany stanowią wody płodowe, a góry tworzą zewnętrzną skórę łona.
32. Wszystkie te światy w tym wszechświecie, księżyc, słońce, gwiazdy, planety i Wāju znajdują się w tym kosmicznym jajku.
33. Jajko jest otoczone wodami dziesięciokrotnie większymi od niego. Wody są otoczone przez dziesięciokrotnie większy Tedźas.
34. Tedźas jest otoczony przez dziesięciokrotnie większego Wāju. Wāju jest otoczony przez Ākāśę, a Ākāśa jest otoczony przez Bhūtādi.
35. Bhūtādi jest otoczony przez Mahat. Mahat jest otoczony przez Awjaktę. Tak więc jajko jest otoczone przez coraz to dalsze powłoki.
36. O doskonali bramini, tak jest umieszczonych osiem Prakryti, przyczyn stworzenia, podtrzymania i zniszczenia, okrywając każde z tych.
37. Tak zrodzone z siebie nawzajem, skutki i ich przyczyny podtrzymują się wzajemnie, wspierając i będąc wspieranymi.
38. Tak jak żółw najpierw rozkłada swoje kończyny, a potem je chowa, tak Awjakta tworzy istoty, a potem je wycofuje.
39. Wszystko pochodzące z Awjakty rodzi się w tej kolejności. Gdy nadchodzi czas rozwiązania, rozpuszcza się w odwrotnej kolejności.
40. Guṇy stają się równe i nierówne z powodu Kāla. Rozpad następuje, gdy jest równowaga Guṇ. Gdy jest zachwiana, następuje stworzenie.
41. Tak więc to jajko, duże i grube, jest źródłem pochodzenia Brahmy. Nazywa się je sferą Brahmy; Brahmā jest jego Panem.
42. Są tysiące i miliony takich jaj rozmieszczonych po bokach, nad i pod, ponieważ Pradhāna jest obecna wszędzie.
43. W różnych miejscach są czterotwarzowi Brahmowie, Wiszṇu i Rudrowie stworzeni przez Pradhānę z obecnością Śiwy.
44. Pan jest poza manifestacją. Jajko rodzi się z nieobjawionego. Z tego jajka rodzi się Pan Brahmā, a przez niego stwarzane są światy.
45. Pierwotne stworzenie Pradhāny jest bez ingerencji kosmicznego intelektu. Ostateczne rozpuszczenie jest w zabawie sprowadzane na końcu przez samego Pana.
46. To, co nazywane jest nieobjawioną przyczyną, to Pradhāna. Brahmā jest potomkiem Prakryti. Pradhāna nie ma początku, środka ani końca. Jej moc jest nieskończona. Jest biała i głęboko czerwona. Jest związana z Puruszą.
47. Gdy dominuje Radźas, staje się płodna. Tworzy na początku osiem wtórnych tattw, które powodują rozkwit światów. Na końcu je pożera.
48. Stabilność i późniejsze działanie przyczyn stworzonych przez Prakryti odbywa się przez myśl najwyższego Pana, którego moc nie jest dotknięta przez Prakryti.