Nandīśwara powiedział:
1. O Sanatkumāro, o wszechwiedzący, posłuchaj opowieści o Bhairawie, przez słuchanie o której jedynie oddanie do Śiwy staje się mocne i niezmienne.
2. Bhairawa to wcześniejsza forma Śiwy, wielkiej duszy. Głupcy, którzy są omamieni przez Māję Śiwy, nie znają tej prawdy.
3. O Sanatkumāro, ani Wiszṇu o czterech ramionach, ani Brahmā o czterech twarzach nie znają wielkości pana Śiwy.
4. Nie ma w tym niczego zaskakującego. Mājā Śiwy jest niewysłowiona. Oszukani przez nią ludzie nie oddają czci nawet Jemu, wielkiemu Panu.
5. Jeśli ktoś zna Go jako najwyższą duszę, tylko on jest panem Śiwą. Ale wtedy nikt z tych ludzi nie zna Go z własnej woli.
6. Choć pan Śiwa jest wszechobecny, nie jest widoczny dla ludzi o zwiedzonych umysłach. Jest znany jako jedyny Pan, ten, który jest poza zasięgiem umysłów i słów.
7. O wielki mędrcze, w związku z tym opowiem ci starożytną legendę. O drogi, słuchaj jej z wiarą. Jest to wielka przyczyna doskonałej wiedzy.
8. Gdy Brahmā przebywał na cudownym i pięknym szczycie Meru, wszyscy niebiańscy mędrcy podeszli do niego z pragnieniem poznania rzeczywistej prawdy.
9. Wszyscy wielcy mędrcy, z połączonymi dłońmi w szacunku i opuszczonymi ramionami, przyszli tam i oddali pokłon Brahmie. Z szacunkiem zapytali go.
Niebiańscy Mędrcy powiedzieli:
10. O panie bogów, o panie wszystkich istot, o Stwórco, o przywódco światów, powiedz nam rzeczywistą prawdę. Czym jest ta jedyna, niezmienna istota?
Nandīśwara powiedział:
11. Omamiony przez Māję wielkiego Pana i nie znając wielkiej prawdy, lotosowy Brahmā odpowiedział dumnie.
Brahmā powiedział:
12. O bogowie, o mędrcy, wszyscy wy słuchajcie uważnie i z inteligencją. Opiszę wam wielką, niezmienną istotę taką, jaka naprawdę jest.
13. Jestem łonem (przyczyną materialną) wszechświata, stwórcą, samonarodzonym, nienarodzonym, panem, pierwotnym bytem, Brahmanem, jedyną nieskażoną duszą.
14. O doskonali bogowie, jestem inicjatorem światów, a także ich powstrzymującym. Nie ma nikogo większego niż ja ani żadnego innego, który powoduje obrót światów.
Nandīśwara powiedział:
15. Podczas gdy Stwórca mówił w ten sposób, o mędrcze, Wiszṇu, który był tam, stał się zły, ponieważ również był omamiony przez Māję. Przemówił szyderczymi słowami.
16. O Brahmā, to nie jest właściwe. To czysta głupota ze strony kogoś, kto praktykuje Jogę. Bez poznania wielkiej rzeczywistości, mówi się to na próżno.
17. Ja jestem Stwórcą wszystkich światów, wielkim Ātmanem, największym Puruszą, ofiarą, panem Nārājaṇą, mistrzem Māji i największym celem.
18. O Brahmā, to na mój rozkaz tworzysz stworzenie. Bez szacunku do mnie, Pana, żadne życie w światach nie może istnieć.
19. O mędrcze, w ten sposób, rozpoczynając wzajemną sprzeczkę z powodu omamienia i pragnąc pokonać się nawzajem, zapytali Wedy o prawdę.
20. Wedy były obecne w postaci cielesnej. Należy je szczególnie zapytać. Z tą myślą zapytali cztery Wedy o prawdę.
Brahmā i Wiszṇu powiedzieli:
21. Wedy są wszędzie autorytetami. Zostały wszędzie uhonorowane. Dlatego proszę, powiedzcie bez zastrzeżeń. Czym jest ta jedyna, niezmienna istota?
Nandīśwara powiedział:
22. Usłyszawszy ich słowa, Wedy przemówiły po wspomnieniu o panu.
23. „Jeśli jesteśmy uhonorowani, o bóstwa, jako przyczyny stworzenia i utrzymania, przytoczymy autorytety, które rozwieją wasze wątpliwości.”
Nandīśwara powiedział:
24. Usłyszawszy warunki wymienione przez Wedy, dwaj bogowie powiedzieli do Wed: „To, co wy mówicie akceptujemy jako autorytet. Czym jest ta istota? Proszę, powiedzcie nam to.”
Rygweda powiedziała:
25. To, w czym pozostają Bhūty (żywioły), to, z czego wszystko wychodzi, to, co nazywają największą istotą – tym jest sam Rudra.
Jadźurweda powiedziała:
26. Pan, który jest czczony za pomocą wszystkich ofiar i medytacji, przez które mamy autorytet – tym jedynym świadkiem wszystkiego jest Śiwa.
Sāmaweda powiedziała:
27. To, czym kręci się ten wszechświat, to, nad czym medytują jogini, to światło, którym wszechświat jest oświetlony – ten Trjambaka jedynie jest najwyższy.
Atharwaweda powiedziała:
28. Nazywają tę jedyną istotę Śiwą, która jest wolna od wszelkiego cierpienia, która jest panem bogów, którą postrzegają ludzie obdarzeni błogosławieństwem oddania.
Nandīśwara powiedział:
29. Po usłyszeniu tego, co powiedziały Wedy, Brahmā i Wiszṇu, bardzo omamieni przez Māję (i przez to) skrzywieni w świadomości, uśmiechnęli się i powiedzieli do Wed.
Brahmā i Wiszṇu powiedzieli:
30. O Wedy, co to za nonsens, który wszystkie mówicie? Co się z wami stało? Wszelka mądrość całkowicie zaginęła.
31-32. Pan Pramathów nieustannie bawi się z boginią Śiwą. Jest nagi, o żółtym kolorze i rdzawym z powodu kurzu. Jego odzienie i rysy są brzydkie. Ma splątane włosy i porusza się na swoim byku. Nosi węże jako ozdoby. Jak on może być najwyższym Brahmanem? Gdzie jest ten Brahman, wolny od jakiejkolwiek przywiązania?”
33. Po usłyszeniu ich słów, wszechobecny Praṇawa, który choć niematerialny, przyjął materialną, rozległą formę, przemówił do nich w ten sposób.
Praṇawa powiedział:
34. Pan Īśa, Rudra, Śiwa, bawiąc się i przyjmując różne formy, nigdy nie bawi się z Śakti, która różni się od niego.
35. Wielki pan, jest samoistnie świecący i wieczny. Śiwā jest jego Śakti w formie błogości, a nie przypadkowym zjawiskiem.
Nandīśwara powiedział:
36. Nawet po tym wyjaśnieniu ignorancja Brahmy i Wiszṇu nie została rozwiana. Było to skutkiem Māji Śiwy.
37. Następnie pomiędzy nimi pojawił się wielki płomień. Swoim blaskiem napełnił przestrzeń pomiędzy niebem a ziemią.
38. O mędrcze, wtedy Brahmā i Wiszṇu zobaczyli kształt człowieka pośrodku masy płomienia. Jego ciało było ogromne i cudowne.
39. Piąta głowa Brahmy spłonęła z gniewu (jakby mówiąc) „Kto to jest, mający ludzkie rysy i cechy pośród nas?”
40-41. Zanim Brahmā mógł odpowiednio się zastanowić, wielki Byt natychmiast ukazał się jako trójoki Nīlalohita, z trójzębem w ręce i okiem na czole. Węże i sierpowy księżyc stanowiły jego ozdoby. Widząc go, omamiony Brahmā powiedział śmiejąc się.
Brahmā powiedział:
42-43. „O Nīlalohita, znam cię. Nie bój się, o panie z księżycem na czole. Ty, Rudra, wyszedłeś kiedyś z mojego czoła. Ponieważ krzyczałeś, imię Rudra również zostało ci przeze mnie przypisane wcześniej. O synu, szukaj schronienia tylko we mnie. Ocalę cię.”
Nandīśwara powiedział:
44. O mędrcze, po usłyszeniu dumnych słów lotosowego Brahmy, Śiwa rozgniewał się, jakby przed zniszczeniem.
45. Gniewnie stworzył Puruszę Bhairawę, płonącego wielkim blaskiem. Następnie przemówił z miłością.
Śiwa powiedział:
4-6. O Kālabhairawa, na początku ukarzesz tego lotosowego Brahmę. Świecisz jak bóg śmierci, dlatego jesteś Kālarādźą.
47. Nazywasz się Bhairawa, ponieważ masz przerażające cechy i potrafisz wspierać wszechświat. Ponieważ nawet Kāla boi się ciebie, nazywasz się Kālabhairawa.
48. Kiedy jesteś zły, będziesz tłumić złe dusze. Dlatego będziesz znany wszędzie jako tłumiący złych.
49. Ponieważ w okamgnieniu będziesz pochłaniać grzechy wielbicieli, twoje imię będzie sławne jako pożeracz grzechów.
50. O Kālarādźa, będziesz na zawsze panować nad moim miastem Kāśī, miastem wyzwolenia, które jest większe niż wszystkie inne miasta.
51. Tylko ty będziesz karcicielem tych, którzy popełniają tam grzechy. Ćitragupta spisze ich pomyślne i niepomyślne czyny.
Nandīśwara powiedział:
52. Po otrzymaniu wszystkich tych błogosławieństw, Kāla-Bhairawa w okamgnieniu odciął głowę Brahmy czubkiem paznokci lewej ręki.1
53. Część ciała, która popełnia wykroczenie, zostanie ukarana. Dlatego piąta głowa, która została skarcona, została odcięta.
54. Widząc odciętą głowę Brahmy, Wiszṇu przestraszył się okropnie. Z oddaniem powtarzał mantry Śatarudrija i wychwalał Śiwę.
55. Przerażony złotowłosy Brahmā także wykonał dźapę Śatarudrija. O mędrcze, w ten sposób, w mgnieniu oka, obaj zostali pozbawieni swojej pychy.
56. Ale zrozumieli, że Śiwa jest Najwyższym Brahmanem, który ma Sat (Istnienie), Ćit (Wiedzę) i Ānanda (Błogość) jako cechy. On jest wielkim Ātmanem i przekracza atrybuty.
57. O wszechwiedzący Sanatkumāra, słuchaj mojej niezwykle błogosławionej rady. Tak długo jak istnieje pycha, doskonała wiedza pozostaje ukryta.
58. Porzucając fałszywą dumę i pychę, człowiek dostrzega pana Śiwę. Pan Śiwa tłumi arogantów, ponieważ jest niszczycielem pychy.
59. Dowiedziawszy się, że Brahmā i Wiszṇu zostali pozbawieni swojej pychy, pan Śiwa, wielki bóg, ucieszył się i zapewnił ich o swojej ochronie.
60. Pocieszając ich obu, rozradowany Śiwa, sprzyjający swoim bhaktom, przemówił do Bhairawy – swojej własnej formy.
Pan Śiwa powiedział:
61. Ten Wiszṇu powinien być czczony przez ciebie jak i przez Brahmę, o Nīlalohita, trzymaj czaszkę Brahmy jako pokutę.
62. Pokaż światu rytuał pokuty w celu usunięcia grzechu zabicia bramina. Żebraj o jałmużnę posługując się „rytuałem czaszki”.
63. Po powiedzeniu tego i stworzeniu dziewicy znanej jako „Brahmahatjā” jeszcze gdy patrzył, Śiwa, w postaci masy płomieni, powiedział tak.
64. Dopóki nie uda się ona do boskiego miasta Wārāṇasī, ty także będziesz za nią podążał przez niezwykle długi okres.
65. Będziesz miał swobodny dostęp wszędzie, za wyjątkiem miasta Wārāṇasī. Kiedy ona pójdzie do Wārāṇasī, będziesz mógł uwolnić się od niej w okamgnieniu.
Nandīśwara powiedział:
66. Tak kierując Brahmahatją, cudowny pan Śiwa zniknął z tego miejsca.
Przypisy:
- Wers (Rozdział 8) mówi o próbie Bhairawy odcięcia piątej głowy Brahmy na rozkaz Śiwy i również o anulowaniu tej próby przez interwencję Śiwy na polecenie Wiszṇu. Obecna relacja w Śatarudra Saṃhitā jest nieco inna niż poprzednia. Tutaj jest opis o tym, jak Kālabhairawa odciął piątą głowę Brahmy paznokciami lewej ręki. Ta relacja jest potwierdzona przez podobne opowieści w innych Purāṇach. ↩︎
