Śatarudra Saṃhitā – Rozdział 38 – Opis pokuty Ardźuna

Nandīśwara powiedział:

1. Ardźuna jaśniał wówczas wielkim blaskiem i promienistością, osiągnąwszy niezrównany splendor dzięki mantrze Śiwy.
2. Widząc Ardźunę, Pāṇḍawowie nabrali przekonania: „Z pewnością odniesiemy sukces skoro Ardźuna osiągnął tak wielki blask.
3. To zadanie może być dokonane tylko przez ciebie, a nie przez nikogo innego. Tak wynika ze słów Wjāsy. Uczyń swoje życie owocnym.”
4. Po tych słowach wszyscy zmartwieni nadchodzącym rozstaniem niechętnie pożegnali Ardźunę.
5. Cnotliwa Draupadī, pogrążona w smutku, powstrzymując łzy, pożegnała Ardźunę i rzekła:

Draupadī powiedziała:

6. O królu, powinieneś z zapałem działać zgodnie z instrukcjami Wjāsy. Niech twoja droga będzie pomyślna. Niech Śiwa będzie twoim dobroczyńcą.

Nandīśwara powiedział:

7. Po pełnym miłości pożegnaniu Ardźuny, cała piątka pozostała tam, bardzo przygnębiona.
8. O znakomity mędrcze, pozostając tam, rozmawiali ze sobą. Posłuchaj: „Nawet w nieszczęściu, spotkanie z ukochanymi łagodzi cierpienie.
9. W rozłące cierpienie podwaja się. Nawet najodważniejszy nie zdoła wtedy zachować odwagi.”
10. O wielki mędrcze, gdy Pāṇḍawowie tak pogrążeni byli w żalu, pojawił się znakomity mędrzec Wjāsa, ocean współczucia.
11. Pāṇḍawowie uhonorowali go i pokłonili mu się z szacunkiem po ofiarowaniu mu siedzenia. W swym smutku złożyli dłonie i przemówili z czcią.

Pāṇḍawowie powiedzieli:

12. „O święty panie, o znakomity mędrcze, płoniemy w smutku, ale widząc ciebie, czujemy pocieszenie i radość.
13. O panie, o bramiński mędrcze, pozostań tu przez jakiś czas i rozprosz nasz żal. Już sam twój widok usuwa nasze cierpienia.”

Nandīśwara powiedział:

14. Tak poproszony, znakomity mędrzec pozostał tam dla ich szczęścia, rozweselając ich opowieściami o różnych legendach.
15. O dobry mędrcze, w trakcie rozmów z Wjāsą Judhiszṭhira pokłonił mu się pokornie i przemówił:

Judhiszṭhira powiedział:

16. „O znakomity mędrcze, posłuchaj. Szukam ulgi w naszym żalu. O mądry, zadaję ci to pokorne pytanie. O panie, uprzejmie wyjaśnij.
17. Czy ktokolwiek wcześniej doznał podobnego cierpienia? Zaprawdę, tylko my sami go doświadczyliśmy. Nikt inny.”

Wjāsa powiedział:

18. „Niegdyś Nala,1 król Niszadhy, szlachetna dusza, doświadczył cierpienia większego niż wasze.
19. Wielkie nieszczęście i udręka spadły na króla Hariśćandrę.2 Nie da się ich odpowiednio opisać. Poruszają one również innych.
20. O Pāṇḍawowie, nawet Rāma3 musiał znosić takie cierpienie, że samo jego wysłuchanie głęboko porusza mężczyzn i kobiety.
21. Dlatego bardzo trudno jest opisać to cierpienie. Ciało to skupisko niedoli. Mając to na uwadze, powinniście porzucić wszelkie cierpienia.
22. To właśnie przez cierpienie ciało jest utrzymywane i przenikane. Nie ma co do tego wątpliwości. Już samo narodzenie się w łonie matki jest źródłem cierpienia.
23. Nawet w niemowlęctwie i dzieciństwie istnieje wielkie cierpienie w dziecięcych zabawach. W młodości człowiek doświadcza cierpienia nawet podczas rozkoszy.
24. Gdy dni przychodzą i odchodzą, gdy pojawia się mnóstwo obowiązków, życie codziennie zbliża się do końca. Lecz człowiek tego nie zauważa.
25. Na końcu jest śmierć. A po niej większe cierpienie. Istnieją różne rodzaje piekielnych mąk. Wszystkiego tego doświadczają ludzie nieoświeceni.
26. Dlatego ten świat jest nieprawdziwy. Zawsze trzymajcie się prawdy. Człowiek powinien czynić to, co zadowala Śiwę.”

Nandīśwara powiedział:

27. Tak oto bracia spędzali czas na różnych rozmowach, dyskusjach i planach wszelkiego rodzaju.
28-30. Ardźuna przeszedł przez niedostępne góry, by praktykować swoje stałe rytuały. Spotkał po drodze Jakszę i dzięki niemu zabił wielu rabusiów.4 Był uradowany w sercu i dotarł do znakomitej góry. Nad Gangesem ujrzał piękne miejsce z gajami Aśoka. Było ono wspaniałe jak niebo. Zatrzymał się tam, wziął kąpiel i oddał pokłon czcigodnemu nauczycielowi.
31. Przywdział szaty i przyjął postawę zgodnie z jego wskazaniami. Poskromił zmysły i umysł, i trwał niewzruszenie.
32. Ulepił z gliny gładką i piękną podobiznę Śiwy. Stanął przed nią pogrążony w medytacji nad tym znakomitym skupiskiem blasku.
33. Brał kąpiel trzy razy dziennie. Wykonywał różne formy czci. Raz po raz praktykował formę czci Upāsti wobec Śiwy.
34-35. Szpiedzy Indry ujrzeli słup blasku wydobywający się z jego głowy. Przestraszyli się tego. Pomyśleli: „Kiedy on się tu pojawił? Trzeba powiadomić Indrę.” I tak też udali się do Indry.

Szpiedzy Indry powiedzieli:

36. „O władco bogów, nie wiemy, kto to jest. Ktoś wykonuje pokutę w lesie – bóg, mędrzec, słońce albo ogień.
37. Jesteśmy spaleni jego blaskiem i przybyliśmy do ciebie. Powiedzieliśmy ci wszystko. Uczyń, co należy.”

Nandīśwara powiedział:

38. Tak poinformowany przez szpiegów, Indra, wróg gór, zrozumiał, co jego syn Ardźuna pragnie uczynić. Odprawił ich i postanowił udać się tam, by go wystawić na próbę.
39. O pierwszy wśród braminów, Indra, władca Śaćī, przyjął postać starszego bezżennego bramina i udał się tam, by wystawić go na próbę.
40. Gdy Ardźuna zobaczył, że przybywa, oddał mu cześć. Po wychwaleniu go stanął przed nim i powiedział: „Skąd teraz przybywasz? Proszę, powiedz mi.”
41. Władca bogów, poproszony w ten sposób, przemówił w sposób mający na celu sprawdzenie jego odwagi, z miłością.

Bramin powiedział:

42. „O drogi, dlaczego wykonujesz pokutę w pełni młodości? Czy to dla wyzwolenia, czy dla zwycięstwa? Pod każdym względem twoja pokuta jest bezużyteczna.”

Nandīśwara powiedział:

43. Tak przez niego zapytany, Ardźuna opowiedział mu wszystko. Gdy to usłyszał, bramin przemówił ponownie.

Bramin powiedział:

44. „Nie przystoi ci, aby wykonywać tę pokutę by osiągnąć szczęście czy wyzwolenie poprzez rytuały kszatrijskie, o znakomity potomku Kuru.
45. Indra jest dawcą szczęścia, nie wyzwolenia. O znakomity, dlatego przystoi ci podjąć jeszcze doskonalszą pokutę.”
46. Usłyszawszy jego słowa, Ardźuna rozgniewał się. Lekceważąc je, lecz z pokorą, Ardźuna, mistrz rytuałów, odpowiedział.

Ardźuna powiedział:

47. „Nie dla królestwa ani dla wyzwolenia podejmuję tę pokutę. Dlaczego mówisz w ten sposób? Wykonuję tę pokutę zgodnie z radą Wjāsy.
48. O bezżenny, odejdź stąd. Czy chcesz doprowadzić mnie do zguby? Co ci z tego, skoro jesteś bezżennym?”

Nandīśwara powiedział:

49. Gdy został tak przez niego skarcony, uradował się. Objawił mu swą cudownie piękną postać wraz z całym orszakiem.
50. Widząc postać Indry, Ardźuna poczuł wstyd. Indra przemówił do niego ponownie, pocieszając go.

Indra powiedział:

51. „O drogi, o Ardźuno o wielkim rozumie, wybierz błogosławieństwo – cokolwiek pragniesz w umyśle. Nie ma niczego, czego nie można ci dać.”
52. Usłyszawszy słowa Indry, Ardźuna odpowiedział: „O ojcze, obdarz mnie zwycięstwem. Ze wszystkich stron dręczą mnie wrogowie.”

Indra powiedział:

53. „Twoi wrogowie – Durjodhana i inni – są bardzo potężni. Droṇa, Bhīszma, Karṇa i inni są z pewnością niezwyciężeni.
54. Aśwatthāman, syn Droṇy i cząstka Rudry, jest wyjątkowo niezwyciężony. Ale dzięki mnie można im się przeciwstawić. Posłuchaj o tym, co będzie dla ciebie korzystne.
55. O bohaterze, nikt nie jest zdolny do wykonania tej Dźapy. Śiwa jest największy ze wszystkich. Dlatego teraz wykonuj Dźapę Śiwy.
56. Śiwa jest panem światów, istot ruchomych i nieruchomych. Jest władcą niebios. Może uczynić wszystko. Jest dawcą przyjemności światowych i wyzwolenia.
57. Ja, Brahmā i inni, Wiszṇu – dawca błogosławieństw – oraz ci, którzy pragną zwycięstwa, wszyscy jesteśmy wielbicielami Śiwy.
58. Od teraz porzuć tamtą mantrę i czcij Śiwę z oddaniem, zgodnie z regułami dotyczącymi czczenia jego liṅgi i poprzez medytację nad Nim.
59. O Bhārato, dzięki twemu oddaniu i formom służby czcij Śiwę. Twoje osiągnięcie będzie niezachwiane. Nie miej co do tego wątpliwości.”

Nandīśwara powiedział:

60. Gdy to powiedział, zawołał swoich szpiegów i rzekł: „Wszyscy macie być ostrożni i uważni, aby zawsze go chronić.”
61. W ten sposób ostrzegłszy swych szpiegów, by zapewnili ochronę Ardźunie, Indra przemówił ponownie do Ardźuny z sercem pełnym czułości i miłości.

Indra powiedział:

62. „O łagodny, o postrachu wrogów, nie popełniaj błędów w rządzeniu królestwem. Ta mantra przyniesie ci chwałę.
63. Aspirant zawsze powinien zachowywać odwagę. Śiwa, opiekun, obdarzy cię bogactwem i owocami pragnień. To bez wątpienia prawda.”

Nandīśwara powiedział:

64. Po udzieleniu Ardźunie błogosławieństwa, władca bogów wspomniał lotosowe stopy Śiwy i udał się do swojej siedziby.
65. Bohaterski Ardźuna, oddawszy pokłon władcy bogów, rozpoczął pokutę ze skupionym umysłem, mając za cel Śiwę.

Przypisy:

  1. Nala, król Niszadha, przegrał swoje królestwo w grze w kości z rywalem Puszkarą, po czym błąkał się po lesie z żoną, znosząc wielkie cierpienia. Zob. Mahābhārata, Wanaparwa. ↩︎
  2. Hariśćandra, syn Triśaṅku i król słonecznej dynastii, musiał cierpieć z rąk bezlitosnego mędrca Wiśwāmitry, któremu ofiarował swoje królestwo, syna, żonę, życie i wszystko jako dar ofiarny. ↩︎
  3. Rāma, syn Daśarathy, musiał wędrować po lesie przez czternaście lat z powodu zazdrości Kaikeji, która nakłoniła męża Daśarathę by osadził na tronie swojego syna Bharatę i wysłał Rāmę na wygnanie. ↩︎
  4. W Wedach Daśjowie przedstawiani są jako pierwotne plemiona tubylcze, które walczyły z napływającymi Ārjami i zostały przez nich pokonane. W Purāṇach termin Daśju oznacza barbarzyńcę, rabusia lub wyrzutka społecznego. ↩︎