Wjāsa powiedział:
1. Jak Pan Nārājaṇa zdołał złożyć swe nasienie w łonie Tulasī? Opowiedz mi o tym, proszę.
Sanatkumāra powiedział:
2. Nārājaṇa jest tym, który wykonuje zadania bogów. Jest celem ludzi prawych. To przybierając postać Śaṅkhaćūḍy współżył z jego żoną.
3. Posłuchaj opowieści o Wiszṇu, która przynosi radość – o Wiszṇu, który działa na rozkaz Śiwy i Pārwatī, matki światów.
4-5. Gdy w trakcie wojny usłyszał głos z nieba i został popchnięty do działania przez Śiwę, Wiszṇu, przybierając postać bramina i uciekając się do swojej Māji, szybko odebrał Śaṅkhaćūḍzie jego doskonałą zbroję. Następnie przybrał postać Śaṅkhaćūḍy i udał się do pałacu Tulasī.
6. Bardzo blisko wejścia do pałacu Tulasī kazał zabić w bębny dundubhi i wznieść okrzyki zwycięstwa. W ten sposób obudził piękną kobietę.
7. Słysząc to, ta wierna żona ogromnie się ucieszyła. Z ciekawością wyglądała przez okno na drogę.
8. Myśląc, że jej mąż wrócił, odprawiła wszelkie pomyślne obrzędy i ofiarowała datki braminom. Następnie upiększyła się.
9. Gdy Wiszṇu, który przybrał postać Śaṅkhaćūḍy dzięki złudzeniu, zszedł z rydwanu, udał się do komnat królowej.
10. Widząc męża, kobieta się ucieszyła. Obmyła mu stopy, pokłoniła się i zapłakała.
11. Posadziła go na tronie wysadzanym klejnotami o wielkiej urodzie. Podała mu liść betelu pachnący kamforą.
12. „Dziś moje życie stało się owocne, ponieważ znów widzę ukochanego, który wyruszył na bitwę i powrócił do domu.”
13. Mówiąc to, patrząc na niego zalotnym wzrokiem i z uśmiechem, słodko zapytała go o wydarzenia na polu bitwy.
Tulasī powiedziała:
14-18. „O Panie, jak ci poszło w walce z Śiwą, który wspiera bogów? Wyruszyłeś walczyć z Śiwą – najpotężniejszym z bogów, niszczycielem niezliczonych wszechświatów, którego polecenia są zawsze wypełniane przez Wiszṇu, Brahmę i innych bogów; który zrodził trzech bogów; który jest duszą trzech gun, a choć sam pozbawiony cech, przyjmuje formy zgodne z pragnieniami wielbicieli; który sprawia, że Wiszṇu i Brahmā działają; który przyjął postać Śiwy z Kailāsy na prośbę Kubery; który jest Panem Gaṇów, najwyższym Brahmanem, celem ludzi prawych – wedle którego miary w jednej chwili giną dziesiątki milionów światów; i w którego najmniejszej jednostce czasu przemijają liczne wcielenia Wiszṇu, Brahmy i innych. To z takim Śiwą wyruszyłeś by walczyć.
19. A jednak powróciłeś szczęśliwie po zwycięstwie nad tym wielkim Panem. Jak udało ci się wygrać? Opowiedz mi o tym, proszę.”
20. Słysząc te słowa Tulasī, Wiszṇu – Pan Lakszmī, który przybrał postać Śaṅkhaćūḍy – zaśmiał się i odpowiedział jej słodkimi słowami.
Pan Wiszṇu powiedział:
21. „Gdy ja, miłujący walkę, dotarłem na pole bitwy, powstał wielki tumult. Rozgorzała ogromna walka.
22. Toczyła się bitwa między bogami i Dānawami – obie strony pragnęły zwycięstwa. Daitjowie zostali pokonani przez bogów, którzy byli dumni ze swej siły.
23. Wtedy ja walczyłem z potężnymi bogami. Pokonani przeze mnie bogowie schronili się u Śiwy.
24. Aby im pomóc, Śiwa dołączył do bitwy. Dumny ze swej siły walczyłem z nim długo.
25. Moja droga żono, walczyliśmy nieprzerwanie przez rok. O piękna kobieto, wszyscy Asurowie zostali zniszczeni.
26. Brahmā nakłonił nas do zawarcia pokoju. Na jego rozkaz władza została ponownie przekazana bogom.
27. Wróciłem do domu. Śiwa powrócił do Śiwaloki. Wszyscy odzyskali zdrowie i spokój. Udręka minęła.”
Sanatkumāra powiedział:
28. Po tych słowach Pan światów położył się na łożu. Następnie z radości Wiszṇu współżył z nią.
29. Widząc zmianę w radości, czułości i przyciąganiu, kobieta zaczęła podejrzewać i zapytała: „Kim jesteś?”
Tulasī powiedziała:
30. Kim jesteś? Powiedz mi natychmiast. Zostałam przez ciebie oszukana. Moja skromność została zbezczeszczona. Dlatego cię przeklnę.”
Sanatkumāra powiedział:
31. Słysząc słowa Tulasī, Wiszṇu przestraszył się klątwy. O braminie, beztrosko powrócił do swojej prawdziwej, pięknej formy.
32. Widząc charakterystyczne znaki, rozpoznała, że to Wiszṇu. Rozwścieczona naruszeniem swojej czystości, rzekła:
Tulasī powiedziała:
33. „O Wiszṇu, jesteś bezlitosny. Twoje serce jest jak skała. Skoro moja czystość została naruszona, mój mąż jest zgubiony.”
34. O nikczemniku, jesteś bezlitosny jak skała. Dlatego przez moją klątwę staniesz się skałą.
35. Ci, którzy nazywają cię oceanem miłosierdzia, mylą się – nie ma co do tego wątpliwości. Jak mógł zostać zabity wielbiciel dla dobra innego człowieka i to bez żadnej winy?
Sanatkumāra powiedział:
36. Wypowiedziawszy te słowa, wierna ukochana Śaṅkhaćūḍy, Tulasī, w rozpaczy lamentowała raz za razem.
37. Widząc jej płacz, Wiszṇu wspomniał Pana Śaṅkarę, Parameśwarę, przez którego cały wszechświat jest omamiony.
38. Wtedy Śaṅkara, przychylny swym wielbicielom, ukazał się przed nimi. Został pokornie pozdrowiony i wysławiony przez Wiszṇu.
39. Widząc strapionego Wiszṇu i lamentującą ukochaną, Śiwa, łaskawy dla ubogich, zręcznie oświecił ich oboje.
Śiwa powiedział:
40. „O Tulasī, nie płacz. Każdy zbiera owoce swoich czynów. W świecie, który jest oceanem działań i obrzędów, nie ma zewnętrznej istoty, która rozdaje szczęście i cierpienie.
41. Posłuchaj tego, co jest istotne w tym kontekście, by pozbyć się cierpienia. Niech i Wiszṇu o dobrych intencjach tego wysłucha. Powiem to, co przynosi korzyść wam obojgu i szczęście.
42. O łagodna pani, odprawiłaś pokutę. Owoc tej pokuty właśnie został osiągnięty. Jakże mogłoby być inaczej?
43. Porzuć to ciało. Przyjmij boską postać i na zawsze oddaj się zabawie miłosnej z Wiszṇu. Bądź równa Lakszmī.
44. Ciało, które porzucisz, stanie się rzeką w Bharacie. Będzie to święta rzeka znana jako Gaṇḍakī.1
45. O wielka pani, jako dar ode mnie, Tulasī (święta bazylia) stanie się najważniejszym składnikiem wśród materiałów ofiarnych dla bogów.
46. W niebie, na ziemi i w podziemnych światach staniesz się rośliną Tulasī, bardziej czcigodną niż kwiaty.
47. Jako opiekuńcze bóstwo tej rośliny przyjmiesz boską postać i będziesz zawsze w tajemnicy bawić się z Wiszṇu.
48. Jako opiekuńcze bóstwo rzeki w Bharacie, małżonka słonego oceanu, pełna zasług, staniesz się częścią Wiszṇu.
49. Wskutek twojej klątwy, Hari przyjmie formę skały na brzegach rzeki Gaṇḍakī i będzie jej opiekunem w Bharacie.
50. Niezliczone drobne organizmy o ostrych zębach będą przewiercać skałę i wyżłobią w niej pierścienie.
51. Te odłamki będą znane jako kamienie Śālagrāma i będą pełne zasług. Różnicowane przez pierścienie, będą znane jako LakszmīNārājaṇa i inne.
52. O Wiszṇu, kamień Śālagrāma będzie oznaczał twoje połączenie z Tulasī. Podobne z wyglądu będą pomnażać zasługi.
53. O łagodna pani, jeśli ktoś zerwie liście Tulasī leżące na Śālagrāmie, w następnym wcieleniu zostanie oddzielony od żony.
54. Jeśli ktoś zerwie liście Tulasī bez użycia muszli (śaṅkha), zostanie wdowcem i przewlekle chorym przez siedem wcieleń.
55. Kto przechowuje razem Śālagrāmę, Tulasī i muszlę, stanie się mądry i ulubieńcem Wiszṇu.
56. Byłaś ukochaną Śaṅkhaćūḍy przez całą jedną Manwantarę. Twoje rozstanie z nim jest dla ciebie rzeczywiście bolesne.
Sanatkumāra powiedział:
57. Po tych słowach Śiwa opowiedział o wielkości kamienia Śālagrāma i rośliny Tulasī – pełnej zasług.
58. Po uszczęśliwieniu Wiszṇu i Tulasī, Śiwa – dobroczyńca dobrych – zniknął stamtąd i udał się do swej siedziby.
59. Po wysłuchaniu słów Śiwy, Tulasī się ucieszyła. Porzuciła to ciało i przyjęła boską formę.
60. Pan Lakszmī udał się z nią do Waikuṇṭhy. Z porzuconego przez nią ciała wypłynęła rzeka Gaṇḍakī.
61. Na jej brzegach Wiszṇu stał się górą przynoszącą ludziom zasługę. O mędrcze, drobne organizmy wywiercają w niej różne rodzaje otworów.
62. Te fragmenty, które wpadają do wody, są bardzo zasłużone. Te, które zostają na suchym lądzie, znane są jako Piṅgala – są szkodliwe.
63. Tak oto opowiedziałem ci wszystko zgodnie z twoim pytaniem. Historia Śiwy jest pełna zasług i przynosi spełnienie wszystkich upragnionych celów.
64. Ta opowieść została przedstawiona szczegółowo, przepleciona wielkością Wiszṇu. Daje przyjemności doczesne i wyzwolenie. Co jeszcze pragniesz usłyszeć?
Przypisy:
- Rzeka Gaṇḍakī wypływa z podnóża Himalajów, wznosi się w Bihārze i uchodzi do Gangi w pobliżu Sonepuru w dystrykcie Muzaffarpur. Por. Mārkaṇḍeja Purāṇa 57:
wipāśā dewikā raṅkszur niśćīrā gaṇḍakī tathā |
kauśikī ćāpagā wipra Himawatpādanissrytāḥ ||
Jest to jedna z najbardziej świętych rzek i stanowi źródło kamieni Śālagrāmaśila. ↩︎
