Brahmā powiedział:
1. Wcześniej odbyła się wielka ofiara, którą zorganizowali mędrcy i szlachetne dusze zgromadzone w Prajāga.1
2. Siddhowie, Sanaka i inni, niebiańscy mędrcy, Dewowie i Pradźāpati oraz ludzie o doskonałej wiedzy, którzy urzeczywistnili Brahmana, uczestniczyli w tym wydarzeniu.
3. Ja także w nim uczestniczyłem, wraz ze swoimi towarzyszami. Wszystkie Āgamy i Nigamy w błyszczących ciałach były obecne ze mną.
4. Zgromadzenie było zróżnicowane i różnego charakteru. Prowadzono dyskusje na temat epistemologii z różnych świętych tekstów, z wielkimi uroczystościami.
5. O mędrcze, w międzyczasie przybył tam pan Śiwa w towarzystwie swoich sług i Satī, władca obdarzający korzyściami trzy światy i zapewniający im ochronę.
6. Widząc pana, Dewowie, Siddhowie i mędrcy pokłonili się Mu i wychwalali Go z wielkim oddaniem. Ja także do nich dołączyłem.
7. Na polecenie Śiwa usiedli na swoich miejscach. Byli nadzwyczajnie radośni widząc pana. Wyjaśnili Mu różne działalności, w które byli zaangażowani.
8. W międzyczasie, pan Daksza, władca Pradźāpatich, przybył tam, rozradowany, rozświetlając wszystko w trakcie okolicznościowej wizyty.
9. Po oddaniu mi pokłonu, Daksza usiadł tam za moją zgodą. Daksza, pan wszechświata, był nieco arogancki, chociaż godny szacunku, lecz nie miał głębokiej wiedzy o Rzeczywistości.
10. Daksza, o wielkim splendorze został uhonorowany przez pokornych niebiańskich mędrców pieśniami pochwalnymi, pokłonami i złączeniem dłoni w wielkim szacunku.
11. Ale pan Śiwa, który oddaje się różnym zabawom, usiadł pewnie i nie pokłonił się Mu. Naturalnie władca, który jest przyczyną ochrony, jest niezależny.
12. Widząc, że Śiwa się nie pokłonił, mój syn poczuł niezadowolenie. Daksza, patriarcha, wpadł w gniew na Śiwa.
13. Dumny i pozbawiony doskonałej wiedzy, Daksza spojrzał okrutnie na Śiwa i głośno przemówił w obecności wszystkich.
14. „Wszyscy ci Surowie i Asurowie, brahmini i mędrcy oddają mi pokłon. Jak to możliwe, że ten pan, który zawsze otoczony jest przez gobliny i duchy, zachowuje się jak zły człowiek?
15. „Jak to możliwe, że ten bezwstydny bywalec cmentarzy nie pokłonił się teraz przede mną? Nie zna on ceremonii. Porzucił praktyki religijne. Otoczony jest przez duchy i widma. Jest w radości i psuje dobre zasady i konwencje.
16. Heretycy, źli ludzie, którzy zachowują się wyniośle na widok brahmina i gardzą nim, są równi sobie nawzajem. Ponadto, ta osoba zawsze pogrążona w miłości do swojej żony. Dlatego zamierzam go przekląć”.
Brahmā powiedział:
17. Po wypowiedzeniu tych słów, gniewny łotr przemówił do Śiwa w ten sposób.
18. „Niech wszyscy ci brahmini i Dewowie słuchają. Niech wszyscy z was uznają go za godnego zabicia przeze mnie.
19. Niech ten Śiwa, mieszkaniec cmentarzy, pozbawiony szlachetności urodzenia i pochodzenia, wykluczony przeze mnie z ofiar, nieczysty i o brzydkiej postaci, nie otrzyma swojej części wraz z Dewami.”
Brahmā powiedział:
20-21. Po usłyszeniu tych słów Dakszy, Bhrygu2 i inni skarcili Śiwa. Po odpowiednim ukłonieniu się Śiwa, razem z Dewami, Nandin, sługa Śiwa, który usłyszał słowa Dakszy, bardzo się rozgniewał i przewrócił oczami. Mając zamiar go przekląć, natychmiast przemówił do Dakszy.
Nandīśwara powiedział:
22. „O głupi Daksza, o złych intencjach, jak to możliwe, że wykluczyłeś mojego pana Śiwa z ofiary?
22. Jak to możliwe, że przeklinałeś Tego, którego myśli sprawiają, że wszystkie ofiary stają się owocne, a wszystkie święte miejsca stają się święte?
23. O Daksza, o złych intencjach, na próżno przeklinałeś go swoją nierozważną pochopnością jako brahmin. Napróżno wyśmiewałeś wielkiego pana Śiwa, wolnego od wad.
24. O nikczemny brahminie, jak to możliwe, że przeklinałeś Śiwa, wielkiego pana, przez którego ten wszechświat jest tworzony, podtrzymywany i na końcu niszczony?
25. Tak skarcony i strofowany przez Nandina, Daksza, patriarcha, który wciąż był w gniewie, przeklął także Nandina.
Daksza powiedział:
26. „Wy wszyscy słudzy Śiwa zostaniecie wykluczeni z rytuałów wedyjskich. Zostaniecie porzuceni przez zwolenników wedyjskiej ścieżki, jak i przez wielkich mędrców.
27. „Wszyscy będziecie potwierdzonymi heretykami, poza konwencjami społecznymi. Będziecie oddawali się piciu wina. Zmatowane włosy, popioły i kości będą waszymi ozdobami.”
Brahmā powiedział:
28. Tak Śiwa słudzy zostali przeklęci przez Dakszę. Po usłyszeniu tego, Nandin, ulubieniec Śiwa, rozgniewał się.
29. Nandin, błyszczący syn Śilādy i ulubieniec Śiwa, natychmiast przemówił do Dakszy, który był skrajnie zły i wyniosły.
Nandīśwara powiedział:
30. „O zły Daksza, na próżno przeklinałeś sług Śiwa, ty, który nie znasz zasad Śiwa. Będąc brahminem zadziałałeś z pochopną z nierozważnością.
31. Wielki pan Śiwa jest wyśmiewany przez złych ludzi, takich jak Bhrygu i inni widocznie z powodu ich egoizmu płynącego z bycia brahminami.
32. Z mocą Śiwa (wspierającą mnie) teraz rzucam przekleństwa na tych brahminów tutaj, którzy są przeciwko Śiwa i dlatego jak ty nikczemni.
33. Zajmujecie się dyskusją na temat Wed, ale będziecie nieświadomi zasad wedyjskich. Niech ci brahmini bredzą, że nie ma nic innego.
34. Niech ci brahmini, oddający się pożądaniu, niebiańskim przyjemnościom, gniewowi, chciwości i pysze, staną się bezwstydnymi żebrakami.
35. Ci brahmini będą pełnić funkcje kapłanów w ofiarach śūdrów, podążających ścieżką wedyjską. Będą wiecznie biedni i chętni do przyjmowania darowizn pieniężnych.
36. Z powodu przyjmowania darowizn pieniężnych od niezasługujących osób, wpadną do piekła. O Dakszo, niektórzy z nich staną się brahmińskimi Rākszasami.
37. Brahmā, który rywalizuje z Panem Śiwą, traktując Go na równi z zwykłymi Dewami i mający złe intencje, stanie się przeciwny prawdziwym zasadom kultu Śaiwa.
38-39. Daksza niedługo będzie miał twarz kozła. Będzie oddawał się wulgarnym światowym, pożądliwym przyjemnościom i złym planom. Będzie ustalał zasady rytuałów i wiecznie omawiał wedyjskie wersety. Jego jasna, miła twarz zniknie. Stanie się indywidualną duszą, zbłąkaną od swojego ostatecznego celu. Upadnie ze swoich świętych rytów i odda się złym czynnościom.
40. Gdy brahmini zostali przeklęci przez gniewnego Nandina, a Śiwa przez Dakszę, podniosła się wielka wrzawa i krzyk.
41. Po usłyszeniu tego, ja, stwórca Wed i znawca zasad Śiwa, często go strofowałem, jak również brahminów, Bhrygu i innych.
42. Po usłyszeniu słów Nandina, pan Sadāśiwa zaśmiał się i przemówił słodko do niego, oświecając go jeszcze bardziej.
43. „O Nandinie o wielki intelekcie, słuchaj. Nie gniewaj się. Przekląłeś brahminów na próżno, błędnie myśląc, że to ja zostałem przeklęty.
44. Wedy są w formie sylab wersetów i hymnów. Jaźń jest ustanowiona w Sūkta, niezależnie od tego, do kogo przynależy.
45. Dlatego nie przeklinaj w gniewie tych, którzy znają Jaźń. Wedy nie będą przeklinane przez nikogo, nawet przez tych złych.
46. Ja nie zostałem teraz przeklęty. Zrozum proszę ten fakt. O inteligentny, bądź spokojny, oświeć Sanakę i innych.
47. Ja jestem ofiarą, rytuałem ofiarnym, pomocniczymi dodatkami do ofiary, Jaźnią ofiary i tym, który jest zanurzony w składaniu ofiary. Jestem także poza ofiarą.
48. Kto to jest? Kim jesteś ty? Kim są ci? W rzeczywistości jestem wszystkim. Rozważ wszystko w tym świetle. Na próżno przekląłeś brahminów.
49. Wyciągając podstawy konstrukcji wszechświata poprzez wiedzę o rzeczywistości, bądź oświecony i pewny siebie, o inteligentny. Bądź wolny od gniewu i innych emocji”.
Brahmā powiedział:
50. Tak pouczony przez Śiwa, Nandikeśwara uspokoił się, pozbył gniewu i przyjął rozróżnianie jako ostateczny cel.
51. Po oświeceniu go oraz jego ulubionych Gaṇów, Śiwa powrócił do swojej siedziby w towarzystwie swoich Gaṇów, pełen radości.
52. Wściekły z gniewu i wrogości do Śiwa, Daksza udał się do swojej rezydencji w towarzystwie brahminów.
53. Pamiętając sytuację, w której Śiwa został przeklęty i wciąż pełen gniewu do niego, Daksza o zdezorientowanej inteligencji porzucił swoją wiarę i obdarzył wrogością i pogardą czcicieli Śiwa.
54. Tak opisałem pokręconą inteligencję Dakszy w odniesieniu do Śiwa, wielkiej Jaźni. O drogi, wysłuchaj o jego złych intencjach i myślach. Opowiem ci dalej.
Przypisy:
- Prajāga jest sławnym miejscem pielgrzymkowym u zbiegu rzek Ganges i Dźumna w lesie Naimisza (Śiwa Purāṇa 1.1.4). Znajduje się ono na północnym brzegu Gangesu (Skanda Purāṇa 2.2.12.36). Imię ‘Prajāga’ zostało zapisane przez Hwen Thsang w siedemnastym wieku i jest tak stare jak panowanie Aśoka, który wzniósł kamienny słup około 235 roku p.n.e. Władcy Guptów uważali zbieg rzek u Prajāga za widzialny symbol Madhjadeśa. ↩︎
- Bhrygu jest jednym z Pradźāpatich i wielkich mędrców, uważanym za założyciela rodu Bhrygów lub Bhārgawów, z której urodzili się Dźamadagni i Paraśurāma. ↩︎
